"भक्तांच्या सर्व चिंता दूर करून मनोकामना पूर्ण करणारी चिंतपूर्णी देवी", ५१ शक्तिपीठांपैकी एक प्रसिद्ध धार्मिक स्थळ

India Tourism : हिमाचल प्रदेशातील ऊना जिल्ह्यात वसलेले माता चिंतपूर्णी मंदिर हे ५१ शक्तिपीठांपैकी एक अत्यंत पवित्र आणि प्रसिद्ध धार्मिक स्थळ आहे. "चिंतपूर्णी" या नावाचा अर्थच "भक्तांच्या सर्व चिंता पूर्णपणे दूर करून त्यांच्या मनोकामना पूर्ण करणारी देवी" असा होतो. तसेच हिमाचल प्रदेशातील नयना देवी, ज्वालाजी आणि वज्रेश्वरी देवींसोबतच माता चिंतपूर्णीच्या दर्शनाला भाविक मोठ्या संख्येने येतात.

मंदिराची पौराणिक कथा

शास्त्र आणि पुराणांनुसार, या मंदिराची कथा सती माता आणि भगवान शिव यांच्याशी जोडलेली आहे:

सतीचे आत्मदहन: राजा दक्षाने आयोजित केलेल्या यज्ञाच्या वेळी पती भगवान शिवाचा अनादर झाल्याचे पाहून माता सतीने यज्ञकुंडात आत्मदहन केले.

शिवाचे तांडव नृत्य: सतीचा देह पाहून भगवान शिव अत्यंत क्रोधायमान झाले आणि त्यांनी सतीचा देह खांद्यावर घेऊन तांडव नृत्य सुरू केले. यामुळे संपूर्ण ब्रह्मांडात हाहाकार माजला.

विष्णूंचे सुदर्शन चक्र: विश्वाचे रक्षण करण्यासाठी भगवान विष्णूंनी आपल्या सुदर्शन चक्राने सती मातेच्या देहाचे ५१ भाग केले. सतीचे हे भाग ज्या ज्या ठिकाणी पडले, तेथे 'शक्तिपीठां'ची निर्मिती झाली.

छिन्नमस्तिका रूप: चिंतपूर्णी या ठिकाणी सती मातेचे चरण (पाय) पडले होते, अशी धार्मिक मान्यता आहे. या शक्तिपीठात देवी 'छिन्नमस्तिका' (छिन्नमस्ता) रूपात विराजमान आहे, ज्याचा अर्थ स्वतःचे मस्तक कापून भक्तांचे कल्याण करणारी आणि त्यांचे दुःख हरण करणारी देवी असा होतो.

मंदिराचा शोध कसा लागला? (माई दास यांची कथा)

चिंतपूर्णी मंदिराच्या स्थापनेमागे माई दास या भक्ताची रंजक कथा आहे:

देवीचे दर्शन: उत्तर प्रदेशातील पतियाळा येथील माई दास नावाचे एक शिवभक्त या जंगलातून जात असताना त्यांना देवीचे अलौकिक दर्शन झाले.

देवीचा आदेश: देवीने माई दास यांना दर्शन देऊन सांगितले की, "याच ठिकाणी माझे चरण पडले होते. तू या ठिकाणी माझी स्थापना करून पूजा कर. जो भक्त येथे शुद्ध मनाने येईल, त्याच्या सर्व चिंता आणि दुःख मी दूर करीन."

पिंडीची स्थापना: माई दास यांनी देवीच्या आदेशानुसार तेथे पिंडीची स्थापना केली आणि पूजा सुरू केली. आजही माई दास यांचे वंशज या मंदिरात पुजारी म्हणून सेवा करतात.

चिंता दूर होते, अशी श्रद्धा का आहे?

नावाचा महिमा: माता चिंतपूर्णीचा शाब्दिक अर्थच 'चिंता दूर करणारी' असा आहे. त्यामुळे भक्तांची अशी दृढ श्रद्धा आहे की, देवीच्या दरबारात मागितलेली कोणतीही रास्त इच्छा पूर्ण होते.

छिन्नमस्तिका देवीचे स्वरूप: छिन्नमस्तिका माता आपल्या भक्तांचे वाईट विचार, अहंकार आणि दुःखाचा नाश करून त्यांना आत्मज्ञान व सुख-शांती प्रदान करते.

धागा बांधण्याची परंपरा: मंदिरात असलेल्या जुन्या वडाच्या (किंवा पिंपळाच्या) झाडाला भक्त आपली मनोकामना मागून लाल धागा (मौली) बांधतात. मनोकामना पूर्ण झाल्यावर पुन्हा येऊन तो धागा सोडण्याची परंपरा आहे. 

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.