१००० वर्ष जुनं आहे 'हे' रहस्यमयी मंदिर; खांबांमधून येतो संगीताचा आवाज, तुम्ही पाहिलंय का?

India Tourism : नेल्लैयाप्पर मंदिर हे तामिळनाडू राज्यातील तिरुनेलवेली शहरात स्थित असलेले एक अत्यंत प्राचीन, ऐतिहासिक आणि भव्य शिवमंदिर आहे. हे मंदिर केवळ धार्मिक दृष्टीनेच नाही, तर आपल्या अद्भूत वास्तुकलेसाठी आणि संगीतमय खांबांसाठी जगभर प्रसिद्ध आहे. या मंदिराविषयीच्या काही विशेष आणि रंजक गोष्टी आज आपण पाहणार आहोत..जिथे तुम्ही नक्कीच भेट देऊ शकतात.

मुख्य दैवत आणि इतिहास

अधिष्ठाता देव: या मंदिरात भगवान शिव 'नेल्लैयाप्पर' (धान्याचे रक्षण करणारे) आणि माता पार्वती 'कांतीमथी अम्मन' या रूपात विराजमान आहे.

इतिहास: हे मंदिर ७ व्या शतकातील असून ते पांड्य राजांच्या काळात बांधले गेले. त्यानंतर चोल, चेर आणि नायक राजांच्या काळात या मंदिराचा विस्तार करण्यात आला.

'नेल्लैयाप्पर' नावामागील पौराणिक कथा

'नेल्लै' म्हणजे तमिळ भाषेत धान्य (भात). कथेनुसार, एकदा एका शिवभक्ताने देवाच्या नैवेद्यासाठी भात (धान्य) सुकवायला ठेवले होते. अचानक तिथे मुसळधार पाऊस सुरू झाला. पण आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे, पावसाचे पाणी त्या धान्याला शिवू शकले नाही; देवाच्या कृपेने धान्याभोवती एक संरक्षक कवच तयार झाले होते. धान्याचे (नेल्लै) रक्षण केले म्हणून शिवाचे नाव 'नेल्लैयाप्पर' पडले आणि या शहराला 'तिरुनेलवेली' (पवित्र धान्याचे कुंपण असलेले शहर) हे नाव मिळाले.

मंदिराची अद्भूत वास्तुकला आणि वैशिष्ट्ये

ताम्र सभा:  भगवान शिवाच्या ५ मुख्य नृत्यसभांपैकी (पंच सभा) ही एक आहे, जिथे शिव 'तांडव' करतात असे मानले जाते. येथील लाकडावरील कोरीव काम थक्क करणारे आहे.

संगीतमय खांब: मंदिराच्या मणी मंडपामध्ये पाषाणातून (दगडाातून) कोरलेले काही खांब आहेत. या खांबांवर हलकी थाप मारल्यास किंवा बोटाने वाजवल्यास सप्तसूर ऐकू येतात. ७ व्या शतकातील कारागिरांचे हे स्थापत्यशास्त्रातील एक आश्चर्य मानले जाते.

भव्य विस्तार: हे मंदिर जवळपास १४.५ एकर परिसरात पसरलेले आहे. मंदिराचे गोपूर (प्रवेशद्वार) ८५ फूट उंच आणि अत्यंत नक्षीदार आहे.

हत्ती जोडपे: या मंदिरात पूर्वीच्या काळी राजा-राणी एकत्र फिरत असल्यासारखे दोन महाकाय जुळे रथ आहेत, जे तामिळनाडूतील सर्वात मोठ्या रथांपैकी एक मानले जातात.

माहिती आहे का?

तिरुनेलवेली शहर हे तिथल्या प्रसिद्ध 'तिरुनेलवेली हलव्यासाठी' ओळखले जाते. या मंदिराजवळ मिळणारा हा हलवा संपूर्ण भारतात प्रसिद्ध आहे.