पंढरपूरसारखे विठ्ठल मंदिर बुंदेलखंडात

Yogini Ekadashi 2025 Special Vitthal Temple Darshan : महाराष्ट्रातील पंढरपूरमध्ये स्थापन झालेल्या विठ्ठल मंदिराप्रमाणेच मध्यप्रदेशातील सागर येथील भगवान विठ्ठलच्या मंदिराबद्दल आज आपण जाणून घेऊ या. आषाढी एकादशी निमित्त तुम्ही नक्कीच येथे भेट देऊ शकतात. मध्य प्रदेशमधील सागरचे हे मंदिर महाराष्ट्रातील पंढरपूरसारखे आहे. तुम्हाला हे जाणून आश्चर्य वाटेल की महाराष्ट्रातील सोलापूर जिल्ह्यातील पंढरपूरमध्ये असलेल्या भगवान विठ्ठलाच्या पंढरीनाथ मंदिराप्रमाणेच भगवान विठ्ठलाचे मंदिर बुंदेलखंडात आहे.  

इतिहास- 

श्री विठ्ठल मंदिराची खासियत अशी आहे की मराठा राणीने २५० वर्षांपूर्वी हे पंढरपूरसारखेच मंदिर बांधले होते. पुष्य नक्षत्रात सोन्याच्या विटेवर भगवान विठ्ठलाची मूर्ती आणण्यात आली होती. मंदिराची खास गोष्ट म्हणजे ते पंढरपूर मंदिरासारखेच बांधण्यात आले आहे आणि प्रत्येक बारकाव्याची काळजी घेण्यात आली आहे. आता मंदिराला २५० वर्षे पूर्ण झाली असून विशेष म्हणजे मध्य प्रदेश आणि महाराष्ट्राव्यतिरिक्त, देश-विदेशात स्थायिक झालेले मराठी लोक येथे मंदिराचे दर्शन घेण्यासाठी येतात.

तसेच बुंदेलखंडात अशी अनेक मंदिरे आहे जी मराठा राणी लक्ष्मीबाई खेर यांनी बांधली होती. राणी लक्ष्मीबाई अंबादेवी खेर खूप दानशूर आणि धार्मिक होती. तिने सागर शहर आणि सागर राहली रस्त्यावर अनेक मंदिरे बांधली. ज्यामध्ये २५० वर्षांपूर्वी राहलीच्या पंढरपूरमध्ये असलेले विठ्ठलभगवानाचे मंदिर स्वतःच बुंदेलखंडसाठी एक अद्भुत देणगी आहे. मंदिराची वास्तुकला तसेच मंदिराची भव्यता आणि महाराष्ट्राच्या पंढरीनाथ मंदिराशी त्याचे साम्य लोकांना आकर्षित करते. 

महाराष्ट्रातील पंढरपूरमध्ये विठ्ठल भगवान एका विटेवर उभे आहे, तर येथेही विठ्ठल भगवान एका विटेवर उभे आहे. महाराष्ट्रातील पंढरपूरमध्ये असलेले मंदिर भीमा (चंद्रभागा) नदीच्या काठावर बांधलेले आहे. मंदिराजवळील नदीच्या वक्र प्रवाहामुळे येथील नदीला चंद्रभागा असे म्हणतात. पंढरपूरमध्ये असलेले राहलीचे मंदिर देखील सुनार नदीच्या चंद्रकोरी आकाराच्या प्रवाहाजवळ बांधलेले आहे. महाराष्ट्रातील पंढरपूरच्या मंदिराचा आकार रथासारखा आहे, तर राहलीच्या मंदिराचा आकार रथासारखा आहे. विठ्ठल भगवान व्यतिरिक्त, मंदिरात हनुमान, राधा कृष्ण, महादेव यांच्या मूर्ती आहे.तसेच मंदिरात भगवान विष्णूचे १२ अवतार कोरलेले आहे. मंदिराच्या अंगणात दीपमालिका आहे. तुळशी वृंदावन आणि मंदिरात भगवान गरुडाची मूर्ती आहे. मंदिराच्या स्थापत्यकलेबद्दल सांगायचे तर असे म्हटले जाते की मंदिराची रचना अशा प्रकारे करण्यात आली आहे की सूर्योदयाचा पहिला किरण भगवान विठ्ठलच्या पायावर पडतो.