Dharma Sangrah

वैद्यनाथ ज्योतिर्लिंगाच्या स्थानाबाबत भारतात दोन ठिकाणांवर दावा केला जातो; नक्की कुठे आहे जाणून घ्या

Webdunia
गुरूवार, 31 जुलै 2025 (07:30 IST)
India Tourism : बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी एक वैद्यनाथ ज्योतिर्लिंगाच्या स्थानाबाबत भारतात दोन ठिकाणांवर दावा केला जातो. एक झारखंडमधील देवघर येथील बैद्यनाथ मंदिर आणि दुसरे महाराष्ट्रातील परळी येथील वैद्यनाथ मंदिर. आता यातील प्रमुख ज्योतिर्लिंग कोणते याबाबत खाली तपशीलवार माहिती दिली आहे. 
 
बैद्यनाथ ज्योतिर्लिंग देवघर झारखंड
अनेक पुराण आणि धार्मिक ग्रंथांनुसार, बैद्यनाथ ज्योतिर्लिंग हे झारखंडमधील आहे असे मानले जाते. शिवपुराणात बैद्यनाथ ज्योतिर्लिंगाचा उल्लेख "चिताभूमी" येथे आहे असे सांगितले जाते, ज्याचा संबंध देवघरशी जोडला जातो. तसेच रावणाने कैलास पर्वतावर शिवाची तपश्चर्या केली आणि शिवलिंग मिळवले. त्याला लंकेला नेण्याच्या प्रवासात, गणेशाच्या युक्तीमुळे ते लिंग देवघर येथे स्थापित झाले अशी कथा आहे.
ALSO READ: मनकामेश्वर मंदिर आग्रा
हे मंदिर बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी एक मानले जाते आणि देशभरातील भाविक येथे दर्शनासाठी येतात, विशेषतः श्रावण महिन्यात. तसेच संस्कृत श्लोकात बारा ज्योतिर्लिंगांची यादी दिली जाते, ज्यामध्ये "वैद्यनाथं चिताभूमौ" असा उल्लेख आहे, जो देवघरशी जोडला जातो.
 
परळी वैद्यनाथ बीड महाराष्ट्र
स्थानिक परंपरेनुसार, परळी येथील वैद्यनाथ मंदिर हे खरे ज्योतिर्लिंग आहे असे मानले जाते. येथील मंदिर प्राचीन आहे आणि याला स्थानिक आणि काही विद्वानांचा पाठिंबा आहे. तसेच येथील मंदिराशी संबंधित अनेक स्थानिक कथा आहे, ज्या वैद्यनाथ ज्योतिर्लिंगाशी जोडतात. तथापि, याला पुराणातील थेट संदर्भ मिळणे कठीण आहे.
परळी वैद्यनाथ मंदिरालाही मोठे धार्मिक महत्त्व आहे, आणि येथे भाविक मोठ्या संख्येने येतात. तसेच द्वादशज्योतिर्लिंग स्तोत्रात परळी वैद्यनाथ याचा उल्लेख देखील  येतो. 
ALSO READ: श्री कोळेश्वर मंदिर कोळथरे
आता नक्की कुठे आहे जाणून घ्या  
मूळ वैद्यनाथ ज्योतिर्लिंग झारखंडमधील देवघर येथे आहे. ते बाबा वैद्यनाथ धाम म्हणूनही ओळखले जाते. हे मंदिर भारतातील १२ ज्योतिर्लिंगांपैकी एक आहे आणि त्याला मनोकामना लिंग असेही म्हणतात. पुराण आणि विद्वानांच्या मते बहुतांश पुराण, शास्त्रज्ञ आणि विद्वान झारखंडमधील देवघर येथील बैद्यनाथ मंदिरालाच बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी एक मानतात, कारण याला शास्त्रीय आणि पुराणातील संदर्भांचा आधार आहे. तर परळी येथील मंदिराला स्थानिक पातळीवर मोठा आदर आहे, परंतु बारा ज्योतिर्लिंगांच्या यादीत याचा स्पष्ट उल्लेख आढळत नाही.  
 
आता तुम्ही जर धार्मिक दृष्टिकोनातून विचार करत असाल, तर झारखंडमधील देवघर येथील बैद्यनाथ मंदिराला प्राधान्य दिले जाते. तथापि, दोन्ही ठिकाणांना स्वतःचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व आहे, आणि तुम्ही तुमच्या श्रद्धेनुसार दोन्ही ठिकाणी दर्शन घेऊ शकता.
ALSO READ: पागल बाबा मंदिर कुठे आहे? रहस्य आणि इतिहास जाणून हैराण व्हाल

संबंधित माहिती

सर्व पहा

नक्की वाचा

अक्षय कुमारच्या 'वेलकम टू द जंगल'चा विनोदी ट्रेलर प्रदर्शित; चित्रपटात ३० हून अधिक मुख्य आणि सहाय्यक कलाकार

हास्य आणि गावाकडच्या वास्तवाचा अनोखा संगम असलेल्या 'ग्राम चिकित्सालय सीझन २' चा ट्रेलर प्रदर्शित झाला

आमिर खान प्रॉडक्शन्स आणि 'लगान'ला २५ वर्षे पूर्ण आमिर खान भव्य पार्टी देणार, संपूर्ण कलाकार आणि क्रू उपस्थित राहणार

2026 आणि 2027 मध्ये आपल्या पदार्पणासह बॉलिवूडमध्ये एंट्री करणार हे नवे चेहरे

श्रद्धा कपूरच्या नवीन चित्रपट 'ईथा'च्या प्रदर्शनाची तारीख जाहीर

सर्व पहा

नवीन

गदर'ने विक्रम रचला! प्रेक्षकसंख्येच्या आकडेवारीबाबत अमिशा पटेलचा धाडसी दावा

महादेवाचे अश्रू पडले, त्या ठिकाणी आजही पाणी आहे; पाकिस्तानातील या चमत्कारिक कुंडाचे रहस्य तुम्हाला माहित आहे का?

टीव्ही अभिनेत्री सुरभी ज्योती गोंडस मुलीची आई झाली

आकाशाला स्पर्श करण्याच्या इच्छेपासून ते कोडिंग शिकवण्यापर्यंत, सुशांत सिंग राजपूतची ५० अपूर्ण स्वप्ने

आमिर खानने 'लगान' आणि त्याच्या प्रोडक्शन हाऊसच्या २५ वर्षांच्या वर्धापनदिनाचा सोहळा साजरा केला

पुढील लेख