बाबांचं ते रागवणं...आणि निळ्या डायरीचं गुपित!

राहुल आपल्या कॉलेजच्या शेवटच्या वर्षात होता. घरात त्याचे आणि त्याच्या बाबांचे, म्हणजेच सदाशिवरावांचे कधीच फारसे पटायचे नाही. आई घरात प्रेमळ आणि समजून घेणारी होती, तर बाबा प्रचंड शिस्तप्रिय, कडक आणि प्रत्येक गोष्टीवर टोकणारे होते.

"सकाळी लवकर उठत जा", "पैशांचा हिशोब ठेव", "मित्रांसोबत फिरण्यापेक्षा भविष्याचा विचार कर"... बाबांचे हेच संवाद ऐकून राहुल मोठा झाला होता.

राहुलला नेहमी वाटायचे की, बाबांचे त्याच्यावर प्रेमच नाही. ते फक्त हुकूम सोडायला आणि रागवायलाच जन्मले आहेत. आईजवळ तो अनेकदा तक्रार करायचा, तेव्हा आई फक्त हसून म्हणायची, "अरे राहुल, नारळ वरून कडक असला तरी आतून मऊ आणि गोड असतो. बाबांचे प्रेम दाखवण्याची पद्धत वेगळी आहे." पण राहुलला हे कधीच पटायचे नाही.

एक दिवस राहुलने एका मोठ्या कंपनीच्या कॅम्पस इंटरव्ह्यूमध्ये यश मिळवले. त्याला बंगलोरला नोकरी मिळाली होती. राहुल खूप आनंदात घरी आला. त्याने आईला मिठी मारली, पण बाबांनी तिथे येऊन नेहमीप्रमाणे शांतपणे विचारले, "पॅकेज किती आहे? कंपनी राहण्याची सोय करणार आहे का? आणि तिथे गेल्यावर उधळपट्टी न करता आधी स्वतःचे बँक खाते नीट सांभाळ."

राहुलचा संयम सुटला. तो चिडून म्हणाला, "बाबा, मी एवढ्या मोठ्या कंपनीत सिलेक्ट झालोय, पण तुम्हाला माझं कौतुक करण्याऐवजी फक्त पैशांची आणि शिस्तीची पडली आहे. तुम्हाला कधी माझं सुख दिसलंच नाही. तुम्हाला माझ्यावर प्रेमच नाहीये!"

सदाशिवराव काहीच बोलले नाहीत. त्यांच्या डोळ्यात एक क्षण एक अनामिक दुःख चमकून गेले, पण त्यांनी चेहऱ्यावरचा कडकपणा ढळू दिला नाही. ते शांतपणे आपल्या खोलीत निघून गेले. दोन दिवसांनी राहुल कोणाशीही नीट न बोलता बंगलोरला निघून गेला.

बंगलोरला गेल्यावर राहुल आपल्या कामात व्यग्र झाला. तो आईशी फोनवर बोलायचा, पण बाबा फोनवर आले की "हो, नाही, बरं आहे," एवढंच बोलून फोन ठेवून द्यायचा. दोन वर्षे अशीच निघून गेली. राहुल आता स्वतःच्या पायावर चांगला उभा राहिला होता.

दरम्यान, एका रात्री आयटी क्षेत्रात आलेल्या मंदीमुळे राहुलच्या कंपनीने अनेकांना कामावरून काढून टाकले, त्यात राहुलचेही नाव होते. अचानक हातातली नोकरी गेल्यामुळे राहुल पूर्णपणे खचून गेला. पुढच्या महिन्याचे घराचे भाडे कसे भरायचे, हा प्रश्न त्याला सतावत होता. तो खोलीत डोक्याला हात लावून बसला होता, तितक्यात आईचा फोन आला.

राहुलने रडत रडत आईला सांगितले, "आई, माझी नोकरी गेली. मला समजत नाहीये मी काय करू." आईने त्याला धीर दिला. आश्चर्य म्हणजे, पुढच्या दोन तासांत राहुलच्या बँक खात्यात एक मोठी रक्कम जमा झाली. आईने फोन करून सांगितले, "राहुल, पैशांची काळजी करू नकोस, बाबांनी पाठवले आहेत." राहुलला आश्चर्य वाटले, ज्या बाबांना तो कंजूस आणि कडक समजायचा, त्यांनी एवढे पैसे इतक्या तातडीने कसे पाठवले?

काही दिवसांनी राहुल परिस्थिती निवळल्यावर घरी आला. घरात पाऊल ठेवताच त्याला जाणवले की घर खूप शांत आहे. बाबा नेहमीसारखे हॉलमध्ये बसलेले नव्हते. राहुलने आईला विचारले, "बाबा कुठे आहेत? बाहेर का नाही दिसले?"

आईचे डोळे भरून आले. तिने राहुलचा हात धरला आणि बाबांच्या खोलीत नेले. बाबा पलंगावर झोपलेले होते, ते खूप अशक्त आणि आजारी दिसत होते. आईने सांगितले, "गेल्या सहा महिन्यांपासून त्यांना लिव्हरचा त्रास आहे. पण त्यांनी तुला सांगू दिले नाही. ते म्हणायचे, माझा मुलगा तिथे नवीन नोकरीत स्थिर होतोय, त्याला त्रास नको."

राहुल सुन्न झाला. तो बाबांच्या पलंगाजवळ गेला. बाबांनी हळूच डोळे उघडले. राहुलला पाहून त्यांच्या चेहऱ्यावर एक क्षीण हसू आले. ते थरथरत्या आवाजात म्हणाले, "आलास राहुल? प्रकृती कशी आहे तुझी? नोकरीची काळजी करू नकोस, सगळं ठीक होईल." राहुलला काहीच सुचेना, तो खोलीबाहेर आला.

त्याच रात्री राहुलला बाबांच्या कपाटात एक जुनी, निळ्या रंगाची डायरी सापडली. उत्सुकतेपोटी त्याने ती डायरी उघडली. ते बाबांचे वैयक्तिक रोजनिशी (डायरी) होते. राहुलने पाने उलटायला सुरुवात केली आणि त्याचे डोळे पाणावले.

पहिले पान (राहुलच्या जन्माचा दिवस): "आज माझ्या घरी पाळणा हलला. मुलगा झाला. मी बाप झालो. देवा, याला जगातील सर्व सुख दे. मी स्वतः कमी शिकलो, पण माझ्या मुलाला मी कधीच कशाची कमी पडू देणार नाही. मी याच्यासाठी कठोर बनेन, जेणेकरून हा आयुष्याच्या संघर्षात कधीच हरणार नाही."

दुसरे पान (राहुल १० वर्षांचा असताना): "आज राहुल सायकलवरून पडला, त्याला खूप लागले. मी त्याला ओरडलो की नीट चालवता येत नाही का? पण तो रडत झोपल्यावर मी रात्री लपून त्याच्या पायाला मलम लावला. आई ग, खूप लागलं होतं माझ्या सोन्याला. पण मी जर तिथेच रडलो असतो, तर त्याला धीर कसा मिळाला असता?"

तिसरे पान (राहुल बंगलोरला गेला तो दिवस): "आज राहुल घर सोडून गेला. जाताना म्हणाला, माझं त्याच्यावर प्रेम नाही. कसं सांगू त्याला, मुलाला स्वतःपासून दूर पाठवताना बापाच्या काळजाचे किती तुकडे होतात. तो चुकू नये म्हणून मी आयुष्यभर टोकलं, पण त्याने मला चुकीचं समजलं. असो, तो सुखात राहो."

शेवटचे पान (काही दिवसांपूर्वीचे): "राहुलची नोकरी गेल्याचे कळले. तो अडचणीत आहे. माझ्या उपचारासाठी ठेवलेले मुदत ठेव (FD) चे पैसे मी आजच बँक खात्यातून काढून त्याला पाठवत आहे. माझे मरण जवळ आले तरी चालेल, पण माझ्या मुलाचे भविष्य अंधारात जाता कामा नये."

पश्चात्ताप आणि अश्रू

डायरी वाचता वाचता राहुलच्या डोळ्यातून अश्रूंच्या धारा वाहू लागल्या. ज्या माणसाला त्याने आयुष्यभर 'हृदय नसलेला बाप' समजले, तो माणूस त्याच्या पाठीशी ढाल बनून उभा होता. बाबांचे प्रत्येक रागवणे, प्रत्येक टोकणे हे त्यांच्या काळजीपोटी आणि प्रेमापोटी होते, हे त्याला आज कळले होते. आई नेहमी म्हणायची ते खरेच होते—वडील हे नारळासारखेच असतात.

राहुल धावतच बाबांच्या खोलीत गेला. त्याने बाबांच्या पायावर डोके ठेवले आणि लहान मुलासारखा ढसाढसा रडू लागला. "मला माफ करा बाबा... मला माफ करा. मला तुमचं प्रेम कधी समजलंच नाही."

सदाशिवरावांनी आपल्या थरथरत्या हाताने राहुलचे डोके उचलले आणि त्याला जवळ घेतले. बापाच्या डोळ्यातूनही आज आनंदाश्रू वाहत होते. कोणतेही शब्द न बोलता, त्या एका मिठीने वर्षांनुवर्षांचा दुरावा आणि गैरसमज मिटवून टाकला होता.

कथेचा तात्पर्य: आई आपले प्रेम रडून किंवा जवळ घेऊन दाखवू शकते, कारण ती घराचे छत असते. पण वडील हे घराचा पाया असतात, जे स्वतः जमिनीत गाडून घेतात जेणेकरून घराची इमारत भक्कम उभी राहील. वडिलांचे रागवणे हे त्यांच्या प्रेमाचाच एक भाग असते.