गणेशोत्सव जवळ आला की घराघरात बाप्पाच्या आगमनाची तयारी सुरू होते. आपल्या लाडक्या गणरायाची मूर्ती कशी असावी, किती मोठी असावी, कोणत्या स्वरूपातील बाप्पा घरी आणायचा याबाबत अनेकजण आधीपासूनच नियोजन करतात. काही जण तर आवडलेली मूर्ती मिळावी म्हणून गणपतीची मूर्ती आधीच बुक करून ठेवतात. मात्र मूर्ती बुक करताना केवळ तिचे रूप आणि आकार पाहणे पुरेसे नाही. मूर्तीची सुरक्षितता, साहित्य, आकारमान, रंग आणि विसर्जनाची सोय यासारख्या काही महत्त्वाच्या गोष्टी आधी तपासणे गरजेचे आहे. अन्यथा ऐन गणेशोत्सवात अडचण निर्माण होऊ शकते. म्हणूनच यंदा गणपतीची मूर्ती बुक करण्यापूर्वी या ५ गोष्टी नक्की तपासा.

१. मूर्ती कोणत्या साहित्यापासून बनवली आहे?

गणपतीची मूर्ती बुक करण्यापूर्वी ती नेमकी कोणत्या साहित्यापासून तयार केली आहे, हे नक्की विचारा. शक्य असल्यास शाडू माती किंवा पर्यावरणपूरक साहित्यापासून बनवलेल्या मूर्तीला प्राधान्य द्या. मूर्ती आकर्षक दिसावी म्हणून काही ठिकाणी वेगवेगळ्या रासायनिक रंगांचा किंवा सजावटीच्या साहित्याचा वापर केला जातो. त्यामुळे मूर्ती खरेदी करण्यापूर्वी विक्रेत्याकडून साहित्य आणि रंगांविषयी माहिती घेणे चांगले.

२. मूर्तीचा आकार आधीच तपासा

दुकानात किंवा मंडपात एखादी मूर्ती मोठी आणि सुंदर दिसते म्हणून ती घरासाठी बुक करू नका. मूर्ती ज्या ठिकाणी बसवणार आहात त्या जागेचा आकार आधी मोजून घ्या. मूर्तीची उंची, रुंदी, आसनाची जागा आणि सजावटीसाठी लागणारी अतिरिक्त जागा यांचा विचार करा. विशेषतः घरातील दरवाजा, जिना किंवा लिफ्टमधून मूर्ती सहज नेता येईल का, हेही तपासा. मोठी मूर्ती बुक करून नंतर ती घरात आणताना अडचण येऊ नये यासाठी हा मुद्दा आधीच स्पष्ट करा.

३. मूर्तीची अवस्था आणि मजबुती तपासा

मूर्ती बुक करताना फक्त समोरून फोटो किंवा व्हिडिओ पाहून निर्णय घेऊ नका. प्रत्यक्ष मूर्ती पाहता येत असेल तर तिची पाहणी करा. मूर्तीला कुठे तडे गेलेले नाहीत ना, हात-पाय किंवा मुकुटासारखे नाजूक भाग व्यवस्थित आहेत का, रंग उखडलेला नाही ना, याची तपासणी करा. विशेषतः मूर्ती काही दिवस आधीच तयार करून ठेवलेली असल्यास तिची अवस्था नीट पाहणे महत्त्वाचे आहे.

४. बुकिंगची पावती आणि डिलिव्हरीची माहिती घ्या

मूर्ती बुक केल्यानंतर फक्त तोंडी आश्वासनावर अवलंबून राहू नका. बुकिंगची पावती किंवा ऑर्डरची माहिती जतन करून ठेवा. मूर्तीची किंमत, अॅडव्हान्स किती दिला, उर्वरित रक्कम कधी द्यायची, मूर्ती कधी मिळणार आणि डिलिव्हरीची सुविधा आहे का, याची माहिती आधीच घ्या. जर मूर्तीची सजावट किंवा रंगकाम नंतर पूर्ण होणार असेल, तर बुक केलेली मूर्ती आणि अंतिम स्वरूप याबाबत विक्रेत्याशी स्पष्ट बोलणेही महत्त्वाचे आहे.

५. विसर्जनाची सोय लक्षात घेऊन मूर्ती निवडा

गणपतीची मूर्ती घेताना अनेकदा तिच्या सौंदर्यावरच जास्त लक्ष दिले जाते. मात्र विसर्जनाची व्यवस्था आणि स्थानिक नियम यांचाही विचार करणे आवश्यक आहे. तुमच्या परिसरात मूर्ती विसर्जनासाठी कृत्रिम तलाव किंवा अन्य व्यवस्था उपलब्ध आहे का, मोठ्या मूर्तीसाठी काही विशेष नियम आहेत का, याची माहिती आधी घ्या. घरगुती गणपतीसाठी शक्यतो अशी मूर्ती निवडा की तिचे विसर्जन पर्यावरणपूरक पद्धतीने आणि स्थानिक नियमांचे पालन करून करता येईल.

बाप्पाची मूर्ती निवडताना ही छोटी चेकलिस्ट लक्षात ठेवा

मूर्ती बुक करण्यापूर्वी स्वतःला हे ५ प्रश्न विचारा—

मूर्ती कोणत्या साहित्यापासून बनली आहे?

मूर्तीचा आकार माझ्या घरासाठी योग्य आहे का?

मूर्तीला कुठे तडा किंवा नुकसान तर नाही ना?

बुकिंगची पावती आणि डिलिव्हरीची माहिती मिळाली आहे का?

विसर्जनाची व्यवस्था आणि स्थानिक नियम तपासले आहेत का?

गणपतीची मूर्ती ही केवळ सजावटीची वस्तू नसून अनेक कुटुंबांसाठी श्रद्धेचा आणि भावनेचा विषय असतो. त्यामुळे फक्त सुंदर दिसते म्हणून मूर्ती निवडण्यापेक्षा तिची सुरक्षितता, साहित्य, आकार आणि विसर्जनाची सोय यांचा विचार करून निर्णय घ्या. यंदा बाप्पाला घरी आणताना थोडीशी काळजी घेतली, तर गणेशोत्सवाची तयारी अधिक आनंददायी आणि मनःपूर्वक करता येईल.

अस्वीकारण: हा लेख सामान्य माहिती प्रदान करतं. वेबदुनिया याची पुष्टी करत नाही. अचूक आणि अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ञांचा सल्ला घ्यावा.