गणेश चतुर्थीवर बाप्पाचे आगमन झाल्यावर भक्त वाट बघत असतात ती गौरीच्या आगमनाची. परंपरेनुसार अनुराधा नक्षत्रावर गौरीचे आगमन होते आणि ज्येष्ठ नक्षत्रावर गौरी पूजन केले जाते. या दिवशी कुलाचाराप्रमाणे पूजन करुन देवीला महानैवेद्य दाखवला जातो. तसेच तिसऱ्या दिवशी मूळ नक्षत्रावर गौरी विसर्जन करतात. देवी गौरी या गणेशाची आई पार्वतीचे दुसरे नाव आहे. देवी गौरीचे घरांमध्ये आगमन आरोग्य, संपत्ती, सुख-समृद्धी घेऊन येते असे म्हटले जाते. आपआपल्या परंपरेनुसार ज्येष्ठा आणि कनिष्ठा अशा गौरीच्या दोन मूर्ती, चित्र किंवा खडे घरी आणून त्यांची पूजा केली जाते.

२०२६ मध्ये गौरी आवाहन कधी? शुभ मुहूर्त जाणून घ्या

यंदा ज्येष्ठा गौरी आवाहन गुरुवार १७ सप्टेंबर २०२६ रोजी संध्याकाळी ७:५२ च्या आधी आहे.

ज्येष्ठा गौरी पूजन (मुख्य पूजन): १८ सप्टेंबर २०२६ (शुक्रवार)

गौरी विसर्जन: १९ सप्टेंबर २०२६ (शनिवार) सकाळी ६:२७ ते संध्याकाळी ६:३८ पर्यंत कधीही करता येऊ शकतं.

ज्येष्ठा गौरी कोण आहेत? या तीन दिवसांमागची कथा

याबाबत दोन कथा प्रचलित आहेत आणि बहुतेक कुटुंबे कोणत्याही विरोधाभासाशिवाय या दोन्ही कथा मानतात. पहिल्या कथेनुसार, गौरी ही साक्षात पार्वती — म्हणजेच गणेशाची आई — आहे; जशी एखादी आई आपल्या विवाहित मुलाच्या घरी भेट द्यायला येते, तशी ती येते. पाहुण्याला मिळणाऱ्या आदरातिथ्यानुसार ती तीन दिवस तिथे राहते, तिला उत्तम पक्वान्नांचा नैवेद्य दाखवला जातो, नवीन साडी आणि पूर्ण शृंगार परिधान केला जातो आणि त्यानंतर ती परत जाते. या सणातील जिव्हाळा आणि मायेची भावना पूर्णपणे याच कथेवर आधारित आहे. येथील प्रत्येक विधी हा आपल्या आईचे स्वागत करण्यासारखाच असतो.

दुसऱ्या कथेनुसार, ती महालक्ष्मी आहे. पुराणांमधील कथेनुसार, असुरांनी विवाहित स्त्रियांना त्रास दिला असता, त्या स्त्रियांनी भाद्रपद शुक्ल अष्टमीला महालक्ष्मीची प्रार्थना केली. देवीने असुरांचा नाश केला आणि स्त्रियांचे सौभाग्य त्यांना परत मिळवून दिले; कृतज्ञता म्हणून त्यांनी दरवर्षी या दिवसांत तिची पूजा करण्यास सुरुवात केली. म्हणूनच विदर्भ आणि मराठवाड्याच्या बऱ्याच भागात या सणाला 'महालक्ष्मी पूजन' म्हटले जाते आणि यात दीर्घ व सुखी वैवाहिक जीवनासाठी आशीर्वाद मागितला जातो.

दोन गौरी का?

जवळपास प्रत्येक घरात दोन गौरी आणल्या जातात — ज्येष्ठा (मोठी बहीण) आणि कनिष्ठा (लहान बहीण). त्या दोघी बहिणी आहेत ज्या एकत्र येतात आणि एकत्रच परत जातात. काही कुटुंबे त्यांना लक्ष्मी आणि तिची मोठी बहीण अलक्ष्मी मानतात; त्यांची एकत्र पूजा केली जाते जेणेकरून सौभाग्य आणि दुर्दभाग्य या दोन्ही गोष्टींचा स्वीकार केला जाईल आणि कोणाचाही अनादर होणार नाही. प्रत्यक्ष व्यवहारात त्या केवळ एकमेकींच्या शेजारी उभ्या असतात आणि कोणत्याही घरात एकीशिवाय दुसरीला आणले जात नाही.