अनंत चतुर्दशी २०२६ कधी आहे? या दिवशी अनंत सूत्र बांधण्याची परंपरा आहे, या १४ गाठी कशाचे प्रतीक?

सनातन धर्मात अनंत चतुर्दशीला विशेष धार्मिक महत्त्व आहे. हा दिवस भगवान विष्णूच्या अनंत रूपाच्या पूजेशी आणि अनंत सूत्र धारण करण्याशी संबंधित आहे. या दिवशी बांधल्या जाणाऱ्या अनंत दोऱ्याला १४ गाठी असतात. हा दिवस गणेशोत्सवाची सांगता आणि गणपती मूर्तींच्या विसर्जनाचे प्रतीक देखील आहे. चला तर मग, अनंत चतुर्दशी २०२६ ची नेमकी तारीख, अनंत दोरा बांधण्याची परंपरा आणि त्याच्या १४ गाठींचे धार्मिक महत्त्व जाणून घेऊया.

अनंत चतुर्दशी २०२६ कधी आहे?

अनंत चतुर्दशी भाद्रपद महिन्याच्या शुक्ल पक्षाच्या चतुर्दशी तिथीला येते. २०२६ मध्ये, हा सण २५ सप्टेंबर रोजी साजरा केला जाईल. या दिवशी भगवान विष्णूच्या अनंत रूपाची पूजा केली जाते आणि भक्त अनंत सूत्र धारण करतात. अनंत चतुर्दशी ही गणेशोत्सवाच्या समाप्तीशी देखील संबंधित आहे.

भगवान विष्णूची पूजा

ही तारीख भगवान विष्णूच्या अनंत रूपाला समर्पित आहे. या दिवशी भक्त विधीपूर्वक भगवान विष्णूची पूजा करतात आणि सुख, समृद्धी व दुःखातून मुक्तीसाठी प्रार्थना करतात. असा विश्वास आहे की या दिवशी भक्तीभावाने पूजा आणि उपवास केल्याने भगवान विष्णूचा आशीर्वाद प्राप्त होतो.

अनंत दोरा का बांधला जातो?

अनंत चतुर्दशीला भगवान विष्णूची पूजा केल्यानंतर, अनंत सूत्र किंवा अनंत डोरा बांधण्याची प्रथा आहे. पूजेदरम्यान हा विशेष धागा पवित्र केला जातो. परंपरेनुसार, पुरुष तो उजव्या हातावर आणि स्त्रिया डाव्या हातावर घालतात. असे मानले जाते की अनंत डोरामध्ये भगवान विष्णूचा आशीर्वाद असतो आणि ते परिधान केल्याने जीवनात सुख आणि समृद्धी प्राप्त होते.

या १४ गाठींचे रहस्य काय आहे?

अनंत दोरा सामान्यतः १४ गाठींनी बांधला जातो. या गाठी १४ लोकांचे प्रतीक मानल्या जातात. असे मानले जाते की भगवान विष्णू या सर्व लोकांचे रक्षक आहेत. याच कारणामुळे, अनंत सूत्रातील १४ गाठी भगवान विष्णूच्या अनंत स्वरूपाशी जोडल्या जातात.

७ ऊर्ध्वलोक आणि ७ अधोलोक

धार्मिक ग्रंथांमध्ये १४ लोकांचे वर्णन आहे. यापैकी सात ऊर्ध्वलोक, तर सात अधोलोक मानले जातात. अनंत सूत्रातील १४ गाठी या १४ लोकांचे प्रतीक आहेत.