Publish Date: Sat, 29 Aug 2026 (12:35 IST)
Updated Date: Sat, 29 Aug 2026 (12:40 IST)
हिंदू धर्मात, श्रावण महिन्यांत येणाऱ्या तीजच्या तारखांना विशेष महत्त्व आहे. हरियाली तीज, कजरी तीज आणि हरतालिका तीज या प्रामुख्याने विवाहित महिला आपल्या पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी, सुखी वैवाहिक जीवनासाठी आणि इच्छित वर मिळण्यासाठी प्रार्थना करण्याकरिता पाळतात. यावर्षी, कजरी तीज ३१ ऑगस्ट २०२६ रोजी साजरी केली जाईल.
तृतीय तिथी ३० ऑगस्ट २०२६ रोजी सकाळी ९:३६ वाजता सुरू होईल.
तृतीय तिथी ३१ ऑगस्ट २०२६ रोजी सकाळी ८:५० वाजता संपेल.
शुभ वेळा:
ब्रह्म मुहूर्त: पहाटे ४:५१ ते पहाटे ५:३७.
अभिजीत मुहूर्त: दुपारी १२:१४ ते १:०४.
संध्याकाळची वेळ: सायंकाळी ६:५४ ते ७:१७.
कजरी तीज:
दिनांक: श्रावण महिन्याच्या कृष्ण पक्षाचा तिसरा दिवस.
महत्व: या सणाला सतुडी तीज किंवा बुढी तीज असेही म्हणतात. 'कजरी' हा सण काळ्या ढगांशी आणि पावसाळ्याच्या नैसर्गिक सौंदर्याशी संबंधित आहे. हा उपवास विशेषतः वैवाहिक जीवनाच्या संरक्षणासाठी आणि संततीच्या सुखासाठी पाळला जातो.
परंपरा:
या दिवशी महिला कोरडा उपवास करतात आणि चंद्राची प्रार्थना करून संध्याकाळी तो सोडतात.
गहू, जव, हरभरा आणि तांदळाच्या सत्तूमध्ये तूप आणि सुका मेवा मिसळून विविध पदार्थ (सत्तू) तयार केले जातात आणि प्रसाद म्हणून दिले जातात.
कडुलिंबाच्या झाडाची फांदी असलेल्या नीमडी मातेच्या पूजेसाठी एक विशेष विधी आहे.
पूजा विधी:
या दिवशी, स्त्रिया सोळा अलंकारांनी सजून निर्जला व्रत पाळतात आणि पूर्ण विधींसह देवी पार्वती व भगवान शिव यांची पूजा करतात.
तीजच्या दिवशी सकाळी लवकर उठा, स्नान करा आणि स्वच्छ, सुंदर व सुबक वस्त्रे परिधान करा.
त्यानंतर, देवापुढे उपासना आणि उपवास करण्याचा संकल्प करा.
संपूर्ण घर स्वच्छ करून, मंडप तोरणाने सजवा.
एका चौथऱ्यावर किंवा फळीवर, मातीमध्ये गंगाजल मिसळून शिवलिंग, रिद्धी-सिद्धीसह गणपती, देवी पार्वतीची मूर्ती आणि तिच्या मैत्रिणीची मूर्ती तयार करा.
मूर्ती तयार करताना, देवाचे स्मरण करा आणि उपासना सुरू ठेवा.
देवी पार्वतीला अलंकार अर्पण करा.
त्यानंतर, मूर्तींपुढे त्यांचे आवाहन करा.
त्यांच्यासोबत देवी पार्वती, भगवान शिव आणि गणेश यांची पूजा करा.
भगवान शिवाला वस्त्र अर्पण करा आणि कथा ऐका.
या काळात महिला जागरण आणि कीर्तन देखील करतात.
त्यांची पूजा करताना प्रत्येक तासाला बेलपत्र, आंब्याची पाने, चांपकाची पाने आणि केवडा अर्पण करून आरती करावी.
