Dhumavati Jayanti 2026 विवाहित स्त्रिया या देवीची पूजा का करत नाहीत? जाणून घ्या पौराणिक कारण

धार्मिक मान्यतेनुसार, धुमावती माता ही दहा महाविद्यांपैकी (१० तांत्रिक देवी) सातवी विद्या मानली जाते. धुमावती जयंतीला तिची पूजा-साधना केली जाते, परंतु विवाहित स्त्रियांना (सुवासिनींना) तिची थेट पूजा करण्यास किंवा तिचे दर्शन घेण्यास शास्त्रात सक्त मनाई आहे.विवाहित स्त्रियांनी धुमावती मातेची पूजा न करण्यामागे खालील धार्मिक आणि पौराणिक कारणे आहेत:

विवाहित स्त्रियांनी पूजा न करण्याची मुख्य कारणे

१. देवीचे 'विधवा' स्वरूप

पौराणिक कथेनुसार, एकदा तीव्र भूक लागल्यामुळे देवीने स्वतःचे पती म्हणजेच भगवान शिव यांनाच गिळंकृत केले होते. शिवाने शरीरात प्रचंड उष्णता निर्माण केल्यावर देवीने त्यांना बाहेर काढले, पण तोपर्यंत भगवान शिव अदृश्य झाले होते. पतीला गिळल्यामुळे शिवजींनी तिला "तू विधवा रूपात राहशील" असा शाप दिला. देवी धुमावतीचे रूप हे पांढरे वस्त्र नेसलेली, विस्कटलेले केस असणारी आणि कावळ्याच्या रथावर बसलेली एक वृद्ध विधवा स्त्री असे आहे.

हिंदू धर्मात विधवा स्वरूप हे दुःख आणि वियोगाचे प्रतीक मानले जाते, म्हणून सुवासिनी स्त्रिया तिच्या पूजेपासून दूर राहतात.

२. वैवाहिक जीवनावर वाईट परिणाम होण्याची भीती

असे मानले जाते की, धुमावती माता ही दारिद्र्य, कलह, संकटे आणि वैराग्याची देवी आहे. जर एखाद्या विवाहित स्त्रीने तिची पूजा केली किंवा तिच्या मूर्तीचे दर्शन घेतले, तर तिच्या मनात वैराग्याची भावना निर्माण होऊ शकते, ज्यामुळे तिच्या सुखी संसारेच्छेला तडा जाऊ शकतो. तसेच पतीच्या आरोग्यावर किंवा आयुष्यावर याचा वाईट परिणाम होऊ शकतो, अशी श्रद्धा आहे.

३. देवीची उग्र प्रवृत्ती

धुमावती माता ही अत्यंत उग्र आणि तांत्रिक देवी आहे. तिची साधना मुख्यत्वे अघोरी, तांत्रिक आणि संन्यासी लोक शत्रूंचा नाश करण्यासाठी आणि तंत्र सिद्धीसाठी करतात. संसारी माणसांना, विशेषतः महिलांना तिची उग्र ऊर्जा सहन होत नाही, अशी मान्यता आहे.

वारंवार विचारला जाणारा प्रश्न: मग विवाहित स्त्रियांनी काय करावे?

शास्त्रातील नियम: विवाहित स्त्रिया धुमावती मातेच्या मूर्तीची किंवा फोटोची थेट पूजा करत नाहीत. त्यांनी केवळ दुरूनच देवीला नमस्कार करावा. जर कुटुंबावर खूप मोठे संकट असेल, तर घरातील पुरुष देवीची पूजा करू शकतात, ज्याचा फायदा संपूर्ण कुटुंबाला होतो. थोडक्यात सांगायचे तर आपल्या पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी आणि घरातील सुख-शांतीसाठी विवाहित स्त्रिया धुमावती जयंतीला तिचे पूजन करत नाहीत.