Publish Date: Mon, 02 Mar 2026 (07:43 IST)
Updated Date: Mon, 02 Mar 2026 (08:45 IST)
When is Holi in 2026: होळीचा सण फाल्गुन महिन्याच्या पौर्णिमेच्या दिवशी साजरा केला जातो. परंपरेनुसार पौर्णिमेच्या रात्री होलिका दहन केली जाते आणि दुसऱ्या दिवशी, प्रतिपदेला धुलेंडीचा सण साजरा केला जातो. यावेळी, होलिका दहन देखील भाद्र आणि चंद्रग्रहणाच्या सावलीत आहे. तर, होलिका दहन कधी करावी आणि आपण रंगीत होळी किंवा धुळिवंदन कधी साजरी करावी? चला तपशील आणि सर्वात अचूक माहिती जाणून घेऊया.
पौर्णिमा तारीख कधी असेल?
पौर्णिमा तारीख २ मार्च २०२६ रोजी संध्याकाळी ५:५५ वाजता सुरू होईल.
पौर्णिमा तारीख ३ मार्च २०२६ रोजी संध्याकाळी ५:०७ वाजता संपेल.
होळीच्या दिवशी चंद्रग्रहण कधी राहील? सुतक काळ
दिनांक: ३ मार्च २०२६, मंगळवार
वेळ: स्पर्श- १५.२०, संमीलन- १६.२४, मध्य- १७.०४, उन्मीलन- १७.३३, मोक्ष- १८.२८
संध्याकाळी ६:२६ ते सकाळी ६:४६.
सूतक कालावधी: सकाळी ९:३९ ते संध्याकाळी ६:४६.
होलिका दहन २०२६: भद्रा काळ नेमका कधी?
भद्राचे निवासस्थान: पृथ्वीवर.
भद्रा सुरू होते: २ मार्च सायंकाळी ५:५५ वाजता.
भद्रा शेपूट: ३ मार्च पहाटे १:२५ ते २:३५ वाजेपर्यंत.
भद्रा मुख: ३ मार्च पहाटे २:३५ ते ४:३० वाजेपर्यंत.
भद्रा संपते: ३ मार्च पहाटे ५:२८ वाजता.
म्हणजे: २ मार्च संध्याकाळी ५:५५ ते दुसऱ्या दिवशी, म्हणजे ३ मार्च पहाटे ५:२८ वाजेपर्यंत. स्थानिक वेळेनुसार १ ते २ मिनिटांचा फरक असतो.
३ मार्च रोजी सूर्यास्त आणि चंद्रोदयाची वेळ:
सूर्यास्त: संध्याकाळी ६:२२.
चंद्रोदय: संध्याकाळी ६:२१.
शास्त्रानुसार होलिका दहनाचे प्रमुख नियम
१. तारीख आणि वेळ: पौर्णिमेच्या दिवशी सूर्यास्तानंतर (प्रदोष काळ) दहन करावे. सूर्यास्तानंतर पौर्णिमेला किमान तीन मुहूर्त उपस्थित राहणे बंधनकारक आहे.
२. भद्रा टाळणे: पौर्णिमेच्या पहिल्या सहामाहीत भद्रा असते. शास्त्रांनुसार, भद्रा काळात होलिका दहन आणि पूजा करण्यास मनाई आहे.
शुभ वेळेची निवड (प्राधान्यक्रमानुसार):
३. पहिला पर्याय: भद्रा नसलेला आणि प्रदोष (सर्वोत्तम) असलेला पौर्णिमा दिवस.
४. दुसरा पर्याय: जर भद्रा मध्यरात्रीपर्यंत चालू राहिली तर, भद्रा मुख टाळून, भद्रा शेपूटच्या दरम्यान दहन करता येते.
५. तिसरा पर्याय: जर भद्रा शेपूट देखील उपलब्ध नसेल, तर अत्यंत दुर्मिळ परिस्थितीत, प्रदोष काळानंतर दहन करावे.
समाप्ती: भद्रा नसलेला प्रदोष काळ होलिका दहनासाठी सर्वात शुभ आणि अनुकूल काळ मानला जातो. धर्मग्रंथ स्पष्टपणे सांगतात - 'भद्रायां द्वे न कर्तव्ये श्रावणी फाल्गुनी तथा' (म्हणजे श्रावणी-राखी आणि फाल्गुनी-होळी भद्रात जाळू नये).
ग्रहण आणि भद्रेचा सणांवर होणारा परिणाम: ज्योतिषांचे मत काय?
२ मार्च रोजी होलिका दहन करण्यामागील कारण?
दिनांक: सोमवार, २ मार्च, २०२६
होलिका दहन मुहूर्त: २ मार्च रोजी संध्याकाळी ६:१९ ते ८:३० दरम्यान.
कारण: २ मार्च रोजी प्रदोष व्यापिनी पौर्णिमा तिथीला चंद्रग्रहण नाही. यानंतर उगवत्या तारखेनुसार पौर्णिमा संपल्यानंतर दुसऱ्या दिवशी संध्याकाळी, म्हणजे ३ मार्च किंवा ४ मार्च रोजी धुलेंडी साजरी करता येते.
विशेष टीप: कालनिर्णय आणि लाला रामस्वरूप कॅलेंडरसह मध्य भारतीय कॅलेंडरमध्ये होलिका दहन २ मार्च २०२६ रोजी नोंदवले आहे. तथापि ऋषिकेश कॅलेंडर किंवा वाराणसी कॅलेंडरमध्ये होलिका दहन ३ मार्च रोजी असल्याचा उल्लेख आहे. काही कॅलेंडरमध्ये २ मार्च रोजी भद्र पूंछ (रात्री उशिरा) चा शुभ मुहूर्त दिला आहे, म्हणून ते २ मार्च रोजी नोंदवतात, परंतु विद्वान यावर असहमत आहेत.
होलिका दहन ३ मार्च रोजी आहे का?
दिनांक: मंगळवार, ३ मार्च, २०२६
होलिका दहनासाठी शुभ वेळ: संध्याकाळी ६:४६ ते सकाळी ८:५०.
होलिका दहन ३ मार्च रोजी का करावे?
१: भद्रा काळ: ३ मार्च रोजी संध्याकाळी, भद्रा काळ होलिका दहन, प्रदोष काळाच्या मुख्य वेळेवर आच्छादित होणार नाही, कारण भद्रा २ तारखेच्या संध्याकाळी सुरू होईल आणि ३ तारखेच्या सकाळी संपेल. म्हणून संध्याकाळ दहनासाठी पूर्णपणे सुरक्षित आणि शुभ आहे.
२. चंद्रग्रहण: चंद्रग्रहण ३ मार्च २०२६ रोजी संध्याकाळी ६:४६ पर्यंत राहील. म्हणून काही ज्योतिषांच्या मते, सुतक काळ संध्याकाळी ६:४६ वाजता संपल्यानंतरच अंत्यसंस्कार शुभ ठरतात.
विशेष सूचना: २ मार्च रोजी पौर्णिमा सुरू होताच, भद्रा देखील सुरू होईल. म्हणून ज्योतिषी ३ मार्च रोजी संध्याकाळी, सुतक काळ संपल्यानंतर होलिका दहन करण्याची शिफारस करत आहेत. ३ मार्च रोजी संध्याकाळी ५:०७ वाजता पौर्णिमा संपेल, परंतु ३ मार्चला पाठिंबा देणारे ज्योतिषी मानतात की तेव्हाही पौर्णिमा प्रचलित असेल. म्हणून होलिका दहन करून पूजा करण्यात काहीही नुकसान नाही.
निष्कर्ष:
१. प्रदोष व्यापिनी पौर्णिमेला भद्रामुक्त काळात होलिका दहन केले जाते आणि त्या काळात सुतक काळ नसावा, कारण होलिकेची पूजा केली जाते आणि नंतर दहन केले जाते. म्हणूनच बहुतेक ज्योतिषी ३ मार्च रोजी होलिका दहन करण्याची आणि ४ मार्च रोजी धुळिवंदन साजरी करण्याची शिफारस करतात.
२. निर्णय सिंधू आणि धर्म सिंधूनुसार, जरी पहिल्या दिवशी भद्रा प्रचलित असेल आणि दुसऱ्या दिवशी प्रदोष कालाच्या थोडी आधी पौर्णिमा संपली तरी, दुसऱ्या दिवशी (भद्रामुक्त काळ) पसंत केला जातो, कारण दुसऱ्या दिवशीचा प्रदोष काल भद्रा दोषमुक्त असतो.
३. ग्रहणाचा सुतक काळ संध्याकाळी ६:४६ वाजता संपेल, त्यानंतर शुद्धीकरणानंतर होलिका पूजा आणि दहन करणे चांगले. ३ मार्च रोजी संध्याकाळी दहन होईल तेव्हा प्रतिपदा तिथी सुरू झालेली असेल, परंतु होलिका दहनासाठी प्रदोष व्यापिनी वेळ दोषमुक्त मानली जाते.
४. लोकांच्या सोयीसाठी आणि शुद्धीकरणासाठी, बहुतेक विद्वान ३ मार्च रोजी सूर्यास्तानंतर होलिका दहन करण्याची आणि ४ मार्च रोजी होळी खेळण्याची शिफारस करतात. जर तुम्हाला पूर्णपणे 'भद्रामुक्त' पूजा करायची असेल, तर ३ मार्च २०२६ ची संध्याकाळ सर्वात योग्य आहे. कॅलेंडरमधील हा फरक प्रामुख्याने 'भद्रा' गणनेमुळे आणि विशिष्ट ठिकाणाच्या सूर्यास्ताच्या वेळेमुळे आहे.
५. म्हणून, ३ मार्च रोजी होलिका दहन करा आणि ४ मार्च रोजी धुलेंडी साजरी करा.
