Publish Date: Fri, 04 Sep 2026 (15:29 IST)
Updated Date: Fri, 04 Sep 2026 (15:37 IST)
OpenAI ने आपला आतापर्यंतचा सर्वात शक्तिशाली आणि प्रगत फ्लॅगशिप AI मॉडेल GPT-6 Astra अधिकृतपणे लॉन्च केला आहे. कंपनीचे CEO सॅम ऑल्टमॅन यांनी याला जगातील सर्वात इंटेलिजेंट आणि अलाइन्ड (मानवी मूल्यांशी सुसंगत) AI मॉडेल म्हटले आहे. हा मॉडेल केवळ उत्तरे देण्यापुरता मर्यादित नसून, मानवाप्रमाणे विचार करून संगणकावर स्वायत्तपणे (Autonomous) कामे हाताळण्यास सक्षम आहे, ज्यामुळे याला AGI (आर्टिफिशियल जनरल इंटेलिजेंस) युगाची सुरुवात मानले जात आहे.
१. प्रगत संगणक वापर (State-of-the-Art Computer Use)
स्वायत्त ऑपरेटिंग सिस्टम नियंत्रण: हा मॉडेल माणसासारखाच संगणक हाताळू शकतो. फाईल्स मॅनेज करणे, विविध ॲप्स उघडणे आणि एकाधिक सॉफ्टवेअर किंवा वेबसाईटवर एकाच वेळी जाऊन गुंतागुंतीची कामे पूर्ण करणे याला सहज शक्य आहे.
वेगवान कार्यक्षमता: OSWorld 2.0 बेंचमार्कवर याने 72.6% गुण मिळवले आहेत. जुन्या GPT-5.6 मॉडेलच्या तुलनेत हा मॉडेल 47% वेगाने संगणकावरील कामे पूर्ण करतो. उदाहरणार्थ, ज्या अपार्टमेंट शोधण्याच्या कामासाठी माणसाला ६ तास लागायचे, ते हे मॉडेल अवघ्या १० मिनिटांत करू शकते.
२. विज्ञान आणि गणित क्षेत्रातील ऐतिहासिक प्रगतीन सुटलेल्या समस्यांचे निवारण: GPT-6 Astra च्या अंतर्गत आवृत्तीने गणित, क्वांटम कॉम्प्लेक्सिटी आणि थिअरीटिकल कॉम्प्युटर सायन्समधील १० मोठ्या आणि दशकांपासून न सुटलेल्या खुल्या समस्या (Open Problems) यशस्वीरीत्या सोडवून दाखवल्या आहेत.
उच्च शैक्षणिक विचार क्षमता: 'GPQA Diamond' या पदव्युत्तर पातळीवरील विज्ञान चाचणीत (बायोलॉजी, केमिस्ट्री, फिजिक्स) याने 96.0% चा विक्रमी स्कोअर मिळवला आहे.
३. प्रगत कोडिंग आणि ३D गेम डेव्हलपमेंट मल्टी-एजंट आर्किटेक्चर: यात एक मुख्य एजंट उप-एजंट्स तयार करतो आणि कठीण कोडिंगची कामे त्यांच्यात विभागून देतो.
तळागाळापासून गेम निर्मिती: विकसकांच्या चाचणी दरम्यान, या मॉडेलने केवळ एका साध्या प्रॉम्प्टवरून थेट मल्टिपल लेव्हल्स, साऊंड ट्रॅक आणि प्रगत ग्राफिक्स असलेले ३D गेम्स अवघ्या काही मिनिटांत तयार करून दाखवले आहेत.
कॉडेक्स नोट-टेकिंग: मोठ्या कोडिंग सत्रांदरम्यान आधीचे संदर्भ न विसरता संदर्भ लक्षात ठेवण्याची नवीन क्षमता यात जोडण्यात आली आहे.
४. सायबर सुरक्षा (Cybersecurity) OpenAI च्या 'प्रिपेयर्डनेस फ्रेमवर्क' अंतर्गत 'क्रिटिकल' मर्यादा ओलांडणारा हा पहिला मॉडेल ठरला आहे. हा मॉडेल सुरक्षा त्रुटी (Vulnerabilities) स्वतः शोधून काढू शकतो. सुरक्षेच्या कारणास्तव, सामान्य युजर्ससाठी उपलब्ध आवृत्तीमध्ये प्रगत सायबर हल्ल्यांशी संबंधित कमांड्स ब्लॉक केल्या जातील आणि केवळ संरक्षणात्मक कामांसाठी याचा वापर केला जाईल.
५. अचूकता आणि कमी भ्रम (Halucination Rate) पूर्वीच्या मॉडेल्सच्या तुलनेत GPT-6 Astra मध्ये माहिती चुकीची देण्याचे प्रमाण (Hallucination Rate) ९२% वरून थेट ५१% पर्यंत खाली आले आहे, ज्यामुळे याची अचूकता आणि विश्वासार्हता कमालीची वाढली आहे.
उपलब्धता आणि किंमत कधी मिळणार? सध्या हे मॉडेल काही मर्यादित कॉर्पोरेट भागीदारांना दिले गेले आहे. येत्या काही दिवसांत ते ChatGPT Plus, Pro, Business आणि Enterprise युजर्ससाठी उपलब्ध केले जाईल.
API किंमत: डेव्हलपर्ससाठी याची किंमत प्रति दशलक्ष (Million) इनपुट टोकन्ससाठी $10 आणि आउटपुट टोकन्ससाठी $50 ठेवण्यात आली आहे. हा मॉडेल खूप मोठा असल्यामुळे याच्या प्रोसेसिंगसाठी प्रचंड शक्तिशाली कंप्यूटिंगचा (100,000 पेक्षा जास्त GPUs) वापर करण्यात आला आहे.
