मृत पिल्लाला ६ दिवस पाठीवर घेऊन पोहत राहिली डॉल्फिन; व्हिडिओ पाहून तुमचेही डोळे पाणावतील

समुद्राच्या अथांग खोलीतून समोर आलेल्या एका दृश्याने जगभरातील लोकांचे मन हेलावून सोडले आहे. पश्चिम ऑस्ट्रेलियाच्या किनारपट्टीवर, संशोधकांना 'फ्रॅगल' (Fraggle) नावाची बॉटलनोज डॉल्फिन दिसली; तिने आपल्या दोन आठवड्यांच्या मृत पिल्लाला अनेक दिवस पाठीवर आणि डोक्यावर वाहून नेले आणि त्याला पाण्याच्या पृष्ठभागावर तरंगते ठेवले. हे हृदयद्रावक दृश्य एका ड्रोन कॅमेऱ्यात टिपले गेले; सोशल मीडियावर हा व्हिडिओ व्हायरल होताच लाखो लोकांचे डोळे पाणावले.

समुद्री जीवसृष्टीचा अभ्यास करणाऱ्या 'जिओग्राफ मरीन रिसर्च' (Geographe Marine Research) या संस्थेने हा व्हिडिओ शेअर केला. त्यांनी नमूद केले की, ही केवळ आईच्या आपल्या मुलावरील प्रेमाची कथा नाही, तर ती दुःख आणि अशा नुकसानीच्या वेदनेची कथा आहे जी शब्दांत मांडता येत नाही.

फ्रॅगलचे हृदय तुटण्याची ही पहिलीच वेळ नाही

संशोधकांच्या मते, फ्रॅगलवर अशी शोकांतिका ओढवण्याची ही पहिलीच वेळ नाही. यापूर्वी तिने आपली चार पिल्ले गमावली आहेत. यावेळीही, जन्म झाल्यानंतर अवघ्या दोन आठवड्यांतच तिच्या पिल्लाचा मृत्यू झाला.

संशोधक पथकाने स्पष्ट केले की, पिल्लाचा जन्म हिवाळ्यात झाला होता, जेव्हा समुद्राचे तापमान कमी असल्याने त्याच्या जगण्याची शक्यता आधीच कमी होती. काही दिवसांपूर्वीच त्याचा श्वास असामान्यपणे वेगाने चालत असल्याचे दिसून आले होते. तज्ज्ञांच्या मते, न्यूमोनिया किंवा फुफ्फुसाचा गंभीर संसर्ग हे त्याच्या मृत्यूचे कारण असू शकते.

मृत पिल्लाला सोडून देण्यास आईची अनिच्छा

व्हिडिओमध्ये फ्रॅगल आपल्या मृत पिल्लाला सतत पाठीवर आणि डोक्यावर धरून पाण्याच्या पृष्ठभागावर ठेवताना दिसत आहे. ती त्याला क्षणभरही स्वतःपासून दूर जाऊ देत नाही, जणू काही ती त्याला अजूनही जिवंत ठेवण्याचा प्रयत्न करत आहे.

'फ्रैगल' (Fraggle) नाम की एक मां डॉल्फिन कई दिनों तक अपने मृत शावक को साथ लेकर तैरती रही। डॉल्फिन अपने मृत बच्चों को कुछ समय तक अपने साथ लेकर चलती हैं। इसे उनके शोक व्यक्त करने का एक स्वाभाविक व्यवहार माना जाता है। #dolphin #fraggle #sea #mother#calf pic.twitter.com/itXqZd0NOl

— Webdunia Hindi (@WebduniaHindi) August 5, 2026

समुद्री जीवशास्त्रज्ञांच्या मते, डॉल्फिन हे अत्यंत बुद्धिमान आणि सामाजिक प्राणी आहेत. जेव्हा डॉल्फिनच्या पिल्लाचा मृत्यू होतो, तेव्हा ती अनेकदा तासनतास किंवा कित्येक दिवस पोहताना त्या मृतदेहाला आपल्यासोबत वाहून नेते. वैज्ञानिक याला 'शोक व्यक्त करण्याची कृती' (mourning behavior) मानतात — जी दुःख व्यक्त करण्याची एक नैसर्गिक पद्धत आहे.

तरीही, स्वतःच्या जगण्यासाठी तिला अखेरीस आपल्या पिल्लाला मागे सोडावेच लागते, कारण अन्नाचा शोध घेणे तिच्यासाठी आवश्यक असते. दुःखाच्या या काळात संपूर्ण गटाने दिला आधार

या व्हिडिओमधील सर्वात हृदयस्पर्शी बाब म्हणजे केवळ आई आणि तिचे पिल्लू यांच्यातील नातेच नव्हे, तर संपूर्ण गटाने (पॉडने) दिलेला आधार. या दृश्यांमध्ये इतर अनेक डॉल्फिन्स 'फ्रॅगल'च्या (Fraggle) भोवती सतत पोहताना दिसतात; त्यांनी तिला एकटे सोडले नाही. संशोधकांच्या मते, गटातील इतर डॉल्फिन्स अनेकदा मृत पिल्लाचा समतोल राखण्यास आणि दुःखात असलेल्या आईचे रक्षण करण्यास मदत करतात.

तज्ज्ञांचे असे मानणे आहे की, डॉल्फिन आणि व्हेलसारख्या सागरी जीवांमधील सामाजिक बंध अत्यंत दृढ असतात. सुख-दुःखाच्या प्रसंगी ते एकमेकांच्या पाठीशी उभे राहतात आणि आपल्याच गटातील दुसऱ्या सदस्याची वेदना त्यांना जाणवू शकते.

लोकांची मने जिंकणारा व्हिडिओ

सोशल मीडियावर हा व्हिडिओ वेगाने व्हायरल झाला. लाखो लोकांनी तो पाहिला असून हजारो वापरकर्त्यांनी त्यावर भावूक प्रतिक्रिया दिल्या आहेत.

अनेकांनी अशी टिप्पणी केली की, हे दृश्य सिद्ध करते की भावना केवळ मानवापुरत्या मर्यादित नाहीत. एका वापरकर्त्याने म्हटले, "कोणत्याही प्रजातीमध्ये आईचे प्रेम सारखेच असते." तर दुसऱ्याने लिहिले, "इतर डॉल्फिन्स ज्या प्रकारे तिच्या सोबत राहिले, तो भाग सर्वात हृदयस्पर्शी होता."

समुद्राकडून मिळणारा एक गहन संदेश

फ्रॅगलची ही कथा केवळ एका डॉल्फिनपुरती मर्यादित नाही. ती आपल्याला आठवण करून देते की प्रेम, आपलेपणाची भावना, विरहाची वेदना आणि दुःख यांसारख्या भावना केवळ मानवी विश्वापुरत्या मर्यादित नाहीत. कधीकधी निसर्ग अशी दृश्ये आपल्यासमोर आणतो, जी एकही शब्द न बोलता आपल्याला सहानुभूती, नातेसंबंध आणि एकमेकांच्या पाठीशी उभे राहणे यांबाबतचे सर्वात मोठे धडे शिकवतात.