महाराष्ट्रातील 'धाकटी पंढरी' म्हणून ओळखली जाणारी अत्यंत प्रसिद्ध विठ्ठल मंदिरे

Maharashtra Tourism : 'धाकटी पंढरी' हे नाव महाराष्ट्रातील अशा पवित्र तीर्थक्षेत्रांना दिले जाते, ज्यांचे महत्त्व आणि आध्यात्मिक वातावरण मुख्य पंढरपूरसारखेच पवित्र मानले जाते. मुख्यत्वे महाराष्ट्रात दोन-तीन ठिकाणे 'धाकटी पंढरी' म्हणून अत्यंत प्रसिद्ध आहे. आषाढी एकादशीच्या पावन पर्वानिमित्त तुम्ही नक्कीच येथे विठूमाऊलीचे दर्शन घेऊ शकतात.

ताकई - साजगाव (तालुका सुधागड, जिल्हा रायगड)

रायगड जिल्ह्यातील खोपोलीजवळ ताकई (साजगाव) येथील टेकडीवर वसलेले विठोबा-रखूमाईचे मंदिर 'धाकटी पंढरी' म्हणून ओळखले जाते.

वैशिष्ट्य: या ठिकाणाला जगद्गुरू संत तुकाराम महाराजांच्या वास्तव्याचा स्पर्श झाला आहे.

बोंबल्या विठोबा: या मंदिराला 'बोंबल्या विठोबा' म्हणूनही ओळखले जाते.

इतिहास व यात्रा: पंढरपूरप्रमाणेच येथे देव, तीर्थ, नाम आणि भक्ती यांचा मिलाफ असल्यामुळे कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्रातील भाविक याला 'धाकटी पंढरी' मानतात. येथे कार्तिकी एकादशीला १५ दिवसांची मोठी यात्रा भरते.

श्री क्षेत्र नारायणगड (जिल्हा बीड)

मराठवाड्यातील बीड जिल्ह्यातील नारायणगड या हेमाडपंती मंदिराच्या स्थानालाही 'धाकटी पंढरी' असे म्हटले जाते.

वैशिष्ट्य: नगद नारायण महाराजांची ही तपोभूमी असून, वारकरी संप्रदायात या गडाला अत्यंत पवित्र स्थान आहे.

पालखी सोहळा: आषाढी एकादशीनिमित्त नारायणगडावरून पंढरपूरसाठी मोठी पायी पालखी दिंडी निघते.

श्री क्षेत्र धाकटी पंढरी / विठ्ठल मंदिर, कोल्हापूर

महत्त्व: कोल्हापुरातील कसबा बावडा किंवा शहरात असलेली विठ्ठल मंदिरे 'धाकटी पंढरी' म्हणून ओळखली जातात.

वैशिष्ट्य: कोल्हापूर परिसरातील वारकऱ्यांसाठी हे मंदिर आषाढी एकादशीच्या दर्शनासाठी अत्यंत महत्त्वाचे केंद्र आहे.

कर्जत (अहमदनगर जिल्हा): कर्जत शहरातील संत गोदड महाराज मंदिर 'धाकटी पंढरी' म्हणून प्रसिद्ध आहे. येथील रथोत्सव (आषाढ वद्य एकादशी) अत्यंत प्रसिद्ध आहे

इतर प्रति-पंढरपूर ठिकाणे

याशिवाय ज्या भाविकांना वृद्धपकाळ, आजारपण किंवा इतर कारणांमुळे पंढरपूरची वारी करणे शक्य होत नाही, त्यांच्यासाठी स्थानिक पातळीवरील प्रसिद्ध विठ्ठल मंदिरांना श्रद्धेने 'धाकटी पंढरी' मानून पूजले जाते.

थोडक्यात सांगायचे तर: 'धाकटी पंढरी' म्हणजे पंढरपूरचाच एक भाग मानून जिथे विठ्ठलभक्तीचा सोहळा आणि वारीचा आनंद भाविकांना मिळतो, ते पावन स्थान!

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By- Dhanashri Naik