Publish Date: Sat, 19 Sep 2026 (16:43 IST)
Updated Date: Sat, 19 Sep 2026 (16:46 IST)
वयानुसार दृष्टी कमकुवत होणे ही एक सामान्य बाब आहे. मात्र, आजकाल लहान मुलांपासून ते तरुणांपर्यंत सर्वांनाच चष्मा लावावा लागत आहे. वेळेवर उपाय न केल्यास दृष्टी अधिकच कमकुवत होत जाते. या संदर्भात तज्ञ काही सोपे घरगुती उपाय सांगतात, ज्यामुळे दृष्टी सुधारण्यास मदत होऊ शकते.
डोळे हे आपल्या शरीरातील सर्वात महत्त्वाच्या अवयवांपैकी एक आहेत; आपल्या सभोवतालच्या जगाचा सुमारे ८०% अनुभव आपण दृष्टीद्वारेच घेतो. तरीही, कमी वयातच लोकांना चष्मा लावण्याची गरज भासत आहे. काही सोप्या घरगुती उपायांचा वापर करून तुम्ही तुमची दृष्टी सुधारू शकता.
डोळ्यांचे आरोग्य जपण्यासाठी झोपण्यापूर्वी बडीशेप, बदाम आणि खडीसाखर यांचे मिश्रण दुधासोबत सेवन करणे अत्यंत फायदेशीर ठरते. डोळ्यांची दृष्टी सुधारण्यासाठी बडीशेप, बदाम आणि खडीसाखर यांचे मिश्रण हा आयुर्वेदातील अत्यंत लोकप्रिय आणि प्रभावी घरगुती उपाय आहे. हे मिश्रण नियमित घेतल्यास डोळ्यांचा थकवा दूर होतो आणि दृष्टी तीक्ष्ण होण्यास मदत होते.
हे मिश्रण तयार करण्यासाठी, बदाम, बडीशेप आणि खडीसाखर (विशेषतः दोरा असलेली खडीसाखर) समान प्रमाणात घ्या. हे तिन्ही घटक मिक्सरमध्ये एकत्र करून त्यांची बारीक पूड तयार करा.
दररोज रात्री झोपण्यापूर्वी एक ग्लास कोमट दुधासोबत या मिश्रणाचा एक चमचा घ्या. हे सेवन केल्यानंतर किमान १ तास तरी पाणी पिणे किंवा काहीही खाणे टाळावे.
हे कसे काम करते?
बदाम: यामध्ये 'व्हिटॅमिन ई' आणि 'ओमेगा-३ फॅटी ॲसिड' मुबलक प्रमाणात असतात, जे डोळ्यांच्या स्नायूंना बळ देतात.
बडीशेप: आयुर्वेदानुसार बडीशेपमध्ये 'दृष्टिप्रसादक' गुणधर्म असतात, जे डोळ्यांचे आरोग्य जपण्यास आणि दाह कमी करण्यास मदत करतात.
खडीसाखर: हे मिश्रणाची चव वाढवतेच, शिवाय शरीरातील पित्त शांत ठेवण्यास मदत करते.
जर तुम्हाला मधुमेहाचा त्रास असेल, तर खडीसाखर वापरणे टाळावे. तसेच कोणत्याही गंभीर समस्येसाठी किंवा चष्म्याचा नंबर खूप जास्त असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला आवर्जून घ्यावा.
तसेच डोळ्यांची दृष्टी तीक्ष्ण ठेवण्यासाठी आणि डोळ्यांच्या आरोग्यासाठी व्हिटॅमिन A, C, E, ओमेगा-३ फॅटी ॲसिड आणि ल्युटीन (Lutein) या पोषक तत्वांनी समृद्ध असलेला आहार घेणे अत्यंत आवश्यक आहे. खालील पदार्थांचा आहारात समावेश केल्यास डोळ्यांचे आरोग्य उत्तम राहते:
१. हिरव्या पालेभाज्या : पालक, मेथी, शेवग्याची पाने आणि ब्रोकोली. यामध्ये 'ल्युटीन' आणि 'झियाक्सॅन्थिन' हे अँटीऑक्सिडंट्स मुबलक प्रमाणात असतात. हे घटक सूर्याच्या हानिकारक अतिनील (UV) किरणांपासून आणि संगणक/मोबाईलच्या 'ब्लू लाईट'पासून डोळ्यांचे संरक्षण करतात.
२. गाजर आणि रताळे: व्हिटॅमिन A आणि बीटा-कॅरोटीन. गाजर आणि रताळ्यातील बीटा-कॅरोटीनचे शरीर व्हिटॅमिन 'ए' मध्ये रूपांतर करते. रात्रीचे अंधत्व रोखण्यासाठी आणि डोळ्यांच्या बाहुलीचे आरोग्य जपण्यासाठी व्हिटॅमिन 'ए' अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
३. आंबट आणि रसाळ फळे: आवळा, संत्री, लिंबू आणि मोसंबी यामध्ये 'व्हिटॅमिन सी' मुबलक प्रमाणात असते. व्हिटॅमिन 'सी' डोळ्यांमधील रक्तवाहिन्यांचे आरोग्य मजबूत ठेवते आणि वाढत्या वयासोबत होणारा मोतीबिंदू रोखण्यास मदत करते.
४. सुकामेवा आणि बिया: बदाम, अक्रोड, फ्लेक्स सीड्स (अळशी) आणि सूर्यफुलाच्या बिया यामध्ये 'व्हिटॅमिन ई' आणि 'ओमेगा-३ फॅटी ॲसिड' भरपूर असते. हे डोळ्यांमधील पेशींचे नुकसान होण्यापासून संरक्षण करतात आणि डोळे कोरडे पडण्यापासून वाचवतात.
५. अंडी: अंड्याचा पिवळा भाग यामध्ये व्हिटॅमिन A, ल्युटीन आणि झिंक असते. वाढत्या वयानुसार डोळ्यांची दृष्टी कमी होण्याच्या समस्येवर अंडी खाणे खूप फायदेशीर ठरते.
६. मासे: रावस, ट्युना आणि पापलेट यामध्ये मुबलक प्रमाणात 'ओमेगा-३ फॅटी ॲसिड' असते. स्क्रीनसमोर जास्त वेळ काम करणाऱ्यांचे डोळे सुकतात, ही समस्येवर माशांचे सेवन अत्यंत गुणकारी आहे.
इतर काही महत्त्वाच्या टिप्स:
भरपूर पाणी प्या: शरीरात पाण्याचे प्रमाण कमी झाल्यास डोळे कोरडे पडतात आणि जळजळ होते.
प्रोसेस केलेले अन्न टाळा: जास्त प्रमाणात साखर आणि तेलकट पदार्थांचे सेवन टाळा, कारण यामुळे डोळ्यांच्या रक्तवाहिन्यांवर ताण येतो.