Publish Date: Thu, 22 Oct 2026 (00:30 IST)
Updated Date: Wed, 21 Oct 2026 (14:43 IST)
केस गळतीसाठी बायोटिन, लोह किंवा जीवनसत्त्वांच्या गोळ्या सुरू करण्यापूर्वी, त्याचे कारण जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे. तुमचे डॉक्टर कोणत्या रक्त चाचण्यांची शिफारस करू शकतात आणि कोणत्या लक्षणांवर लक्ष ठेवावे हे जाणून घ्या.
जेव्हा अनेक लोकांना केस गळतीचा सामना करावा लागतो, तेव्हा ते सुरुवातीला केस वाढवणारे सप्लिमेंट्स, बायोटिन कॅप्सूल किंवा मल्टीव्हिटॅमिन्स घेण्यास सुरुवात करतात. ही उत्पादने अनेकदा केस अधिक मजबूत आणि दाट होण्यासाठी फायदेशीर असल्याचा दावा करतात. तथापि, केस गळतीचे कारण प्रत्येकासाठी सारखे नसते. हे लोहाची कमतरता, थायरॉईडच्या समस्या, आहारातील कमतरता, तणाव, आजारपण किंवा केसांशी संबंधित इतर काही समस्येमुळे असू शकते.
अशा परिस्थितीत, कारण माहित नसताना सप्लिमेंट्स घेणे हा योग्य मार्ग नाही. अमेरिकन ॲकॅडमी ऑफ डर्मेटोलॉजीनुसार, डॉक्टर केस आणि टाळूची तपासणी करतील आणि आवश्यक असल्यास रक्त तपासणीची शिफारस करतील. कोणत्या प्रकारची तपासणी करायची हे केस गळण्याच्या पद्धती, इतर लक्षणे आणि वैद्यकीय इतिहासाच्या आधारावर ठरवले जाते.
सीबीसी चाचणी: ॲनिमिया चाचणी
सीबीसी (संपूर्ण रक्त गणना) ही एक सामान्य रक्त तपासणी आहे, जी हिमोग्लोबिन आणि रक्तपेशींच्या संख्येबद्दल माहिती देते. जर केस गळण्यासोबत थकवा, अशक्तपणा, धाप लागणे किंवा मासिक पाळीत जास्त रक्तस्त्राव होत असेल, तर तुमचे डॉक्टर ही तपासणी करण्याची शिफारस करू शकतात.
सीरम फेरिटिन: शरीरात लोहाचे प्रमाण किती असते?
लोहाची कमतरता हे केस गळण्याच्या संभाव्य कारणांपैकी एक आहे. शरीरातील लोहाची पातळी तपासण्यासाठी डॉक्टर सीरम फेरिटिन चाचणीची शिफारस करतात. ज्या महिलांना मासिक पाळीत जास्त रक्तस्राव होतो, त्यांच्यासाठी ही चाचणी विशेषतः उपयुक्त आहे, कारण लोहाची कमतरता हे त्यामागील एक कारण असू शकते.
सूज किंवा इतर काही परिस्थितींमुळे फेरिटिनच्या पातळीवरही परिणाम होतो. केवळ केस गळत आहे म्हणून लोहाची पूरक औषधे (सप्लिमेंट्स) घेणे सुरू करू नका. अतिरिक्त लोह घेणे हानिकारक ठरू शकते.
थायरॉईड प्रोफाइल: तुम्हाला थायरॉईडचा त्रास आहे का?
थायरॉईडच्या समस्यांमुळे केस पातळ होऊ शकतात किंवा गळू शकतात. जर केस गळण्यासोबतच वजनात अचानक बदल, थकवा, थंडी किंवा उष्णतेची वाढलेली संवेदनशीलता आणि मासिक पाळीतील बदल यांसारखी लक्षणे दिसत असतील, तर डॉक्टर थायरॉईड तपासणी करण्याचा सल्ला देऊ शकतात.
टीएसएच चाचणी सामान्यतः प्राथमिक निदानासाठी केली जाते. तुमच्या लक्षणांवर आणि टीएसएचच्या निकालांवर अवलंबून, तुमचे डॉक्टर पुढील चाचण्या करायला सांगू शकतात.
व्हिटॅमिन बी१२ आणि व्हिटॅमिन डी
व्हिटॅमिन बी१२ आणि व्हिटॅमिन डी ची चाचणी प्रत्येकासाठी आवश्यक नसते, परंतु आहार मर्यादित असल्यास, पोषक तत्वांची कमतरता असल्यास किंवा इतर लक्षणे आढळल्यास डॉक्टर चाचणी करण्याचा विचार करू शकतात. उदाहरणार्थ, बी१२ च्या कमतरतेमुळे थकवा, अशक्तपणा किंवा हात आणि पायांना मुंग्या येणे यांसारखी लक्षणे दिसू शकतात.
झिंक आणि इतर पोषक तत्वांची चाचणी
शरीराच्या सामान्य कार्यासाठी जस्त (झिंक) हे एक आवश्यक खनिज आहे. याच्या कमतरतेमुळे काही लोकांमध्ये केस गळू शकतात. जर दीर्घ काळासाठी आहारावर कठोर निर्बंध असतील, पोषक तत्वांच्या शोषणात समस्या येत असतील, किंवा डॉक्टरांना एखाद्या विशिष्ट कमतरतेचा संशय आल्यास, जस्त किंवा इतर पोषक तत्वांची तपासणी करण्याची शिफारस केली जाऊ शकते
सप्लिमेंट्स घेण्यापूर्वी या गोष्टी लक्षात ठेवा
लोह, जस्त किंवा उच्च मात्रेतील जीवनसत्त्वे स्वतःहून घेणे सुरू करू नका.
तुमच्या आहाराबद्दल, मासिक पाळीबद्दल, अलीकडील आजारांबद्दल, वजनातील बदलांबद्दल आणि तुम्ही घेत असलेल्या कोणत्याही औषधांबद्दल तुमच्या डॉक्टरला सांगा.
जर तुम्ही आधीपासूनच सप्लिमेंट्स घेत असाल, तर चाचणीपूर्वी डॉक्टर आणि लॅबला त्याबद्दल कळवा.
केवळ रक्त तपासणीचे निकालच नव्हे, तर केस गळण्याची पद्धत आणि टाळूची स्थिती देखील महत्त्वाची आहे.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.