National Dictionary Day 2026 : राष्ट्रीय शब्दकोश दिवस; महत्त्व आणि का साजरा केला जातो?

दरवर्षी १६ ऑक्टोबर रोजी 'राष्ट्रीय शब्दकोश दिवस' साजरा केला जातो. हा दिवस भाषा, शब्द, त्यांचा अर्थ आणि व्याकरण समृद्ध करणाऱ्या शब्दकोशाचे महत्त्व पटवून देण्यासाठी साजरा केला जातो.

हा दिवस १६ ऑक्टोबरलाच का साजरा केला जातो?

अमेरिकेतील प्रसिद्ध भाषातज्ज्ञ, व्याकरणकार आणि कोशकार नोहा वेबस्टरयांचा जन्म १६ ऑक्टोबर १७५८ रोजी झाला होता. त्यांच्या जयंतीनिमित्त हा दिवस पाळला जातो.

नोहा वेबस्टर यांनी १८२८ मध्ये 'An American Dictionary of the English Language' हा प्रसिद्ध शब्दकोश प्रकाशित केला होता, ज्याने इंग्रजी भाषेला एक नवी दिशा दिली. म्हणूनच त्यांना 'अमेरिकन शब्दकोशाचे जनक' मानले जाते.

शब्दकोश दिवसाचे महत्त्व

शब्दसंपदा वाढवणे: नवीन शब्द शिकणे, त्यांचे अचूक अर्थ आणि उच्चार जाणून घेण्यासाठी शब्दकोश हा सर्वात मोठा मार्गदर्शक आहे.

भाषेचे जतन: कोणत्याही भाषेतील जुने, दुर्मिळ आणि नव्याने समाविष्ट होणारे शब्द एकत्र करून भाषेचे सौंदर्य जपण्याचे काम शब्दकोश करतो.

ज्ञानाची व्याप्ती: केवळ विद्यार्थ्यांसाठीच नाही, तर लेखक, संशोधक आणि वाचकांसाठी शब्दकोश हे एक अमूल्य साधन आहे.

शब्दांच्या महत्त्वाची जाणीव करून देणे

शब्दसंग्रह वाढवणे

शब्दकोशाचा वापर करण्याची सवय लावणे

भाषेच्या समृद्धीचे कौतुक करणे

मराठी भाषेतील काही महत्त्वाचे शब्दकोश

मराठी भाषेलाही समृद्ध शब्दकोशांची फार मोठी परंपरा आहे:

महाराष्ट्र शब्दकोश: दाते व कर्वे यांनी तयार केलेला एक अत्यंत प्रामाणिक व भव्य कोश.

मराठी शब्दरत्नाकर: वा. गो. आपटे यांनी रचलेला प्रसिद्ध शब्दकोश.

आदर्श मराठी शब्दकोश: प्र. न. जोशी यांचा लोकप्रिय कोश.

याशिवाय आजच्या डिजिटल युगात 'राज्य मराठी विकास संस्था' आणि अनेक ऑनलाईन डिजिटल शब्दकोश मराठी भाषा संवर्धनाचे काम करत आहे.

या दिवशी आपण काय करू शकतो?

रोज किमान एक नवीन शब्द आणि त्याचा अर्थ शिकण्याचा संकल्प करणे.

लहान मुलांना शब्दकोश कसा वापरावा हे शिकवणे. 

मुलांना शब्दकोश देणे किंवा शब्दसंग्रह वाढवण्यासाठी प्रोत्साहन देणे. 

आपल्या घरातील किंवा डिजिटल शब्दकोशाचा वापर करून आपली शब्दसंपत्ती समृद्ध करणे.

दररोज नवीन शब्द शिकणे

शब्दकोशात नवीन शब्द शोधणे.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.