पावसाळ्यात निरोगी राहायचंय? मग आजच टाळा ह्या ६ गंभीर चुका; नाहीतर पडाल आजारी!

पावसाळा हा ऋतू जितका आल्हाददायक आहे, तितकाच तो आरोग्याच्या दृष्टीने संवेदनशील मानला जातो. या दिवसांत हवेतील दमटपणा आणि प्रदूषित पाणी यांमुळे संसर्ग  आणि बॅक्टेरियाचा प्रादुर्भाव खूप वेगाने वाढतो. पावसाळ्यात आपल्याकडून नकळत होणाऱ्या काही चुका आरोग्यासाठी अत्यंत धोकादायक ठरू शकतात. त्या कोणत्या, ते खालीलप्रमाणे जाणून घेऊया:

पावसाळ्यात आवर्जून टाळाव्यात अशा ६ गंभीर चुका

१. अस्वच्छ किंवा उघड्यावरील पाणी पिणे

पावसाळ्यात जलजन्य आजारांचा धोका सर्वाधिक असतो. दूषित पाण्यामुळे कावीळ, टायफॉइड, कॉलरा आणि गॅस्ट्रो यांसारखे गंभीर आजार होतात.

चूक: बाहेरचे, फिल्टर न केलेले किंवा न उकळलेले पाणी पिणे.

योग्य काय?: घरात नेहमी पाणी कमीत कमी १० ते १५ मिनिटे उकळून आणि गाळून घ्यावे. बाहेर जाताना स्वतःची पाण्याची बाटली सोबत ठेवावी.

२. रस्त्यावरील उघडे अन्न आणि स्ट्रीट फूड खाणे

पावसाळ्यात रस्त्या कडेला मिळणारे चाट, समोसे किंवा वडापाव खाण्याचा मोह अनेकांना होतो, पण ही चूक महागात पडू शकते.

चूक: उघड्यावरील अन्न खाणे. या हवेत माश्या आणि जीवाणू खूप वेगाने अन्नावर बसतात, ज्यामुळे 'फूड पॉयझनिंग' होते.

योग्य काय?: घरचे ताजे आणि गरम अन्न खाण्याला प्राधान्य द्या.

३. पालेभाज्यांची योग्य निवड न करणे

आयुर्वेदात आणि आधुनिक विज्ञानातही पावसाळ्यात काही विशिष्ट भाज्या टाळण्यास सांगितले जाते.

चूक: बाजारातून आणलेल्या पालेभाज्या (पालक, मेथी, कोबी) नीट न धुता खाणे. पावसाळ्यात या भाज्यांवर बारीक किडे, अळ्या आणि बॅक्टेरियाचे प्रमाण जास्त असते.

योग्य काय?: पालेभाज्या खाणे काही दिवस टाळावे किंवा खायच्या असल्यास त्या कोमट पाण्यात मीठ टाकून अत्यंत स्वच्छ धुवून आणि पूर्ण शिजवून खाव्यात.

४. घराभोवती पाणी साचू देणे

पावसाळ्यात डेंग्यू आणि मलेरियासारख्या जीवघेण्या आजारांचा प्रसार डासांमुळे होतो. 

चूक: गॅलरीतील कुंड्या, कुलर, घरासमोरील खड्डे किंवा छतावरील टायर/प्लास्टिकमध्ये पावसाचे पाणी साचून राहू देणे. साचलेल्या स्वच्छ पाण्यात डेंग्यूचे डास अंडी घालतात.

योग्य काय?: आठवड्यातून एकदा घराभोवती कोरडा दिवस पाळावा. कोठेही पाणी साचणार नाही याची काळजी घ्यावी.

५. ओल्या कपड्यांमध्ये किंवा एसीमध्ये जास्त वेळ राहणे

चूक: पावसात भिजल्यानंतर कपडे न बदलता तसेच सुकू देणे किंवा लगेच एसी (AC) मध्ये जाऊन बसणे.

कारण: यामुळे शरीराचे तापमान अचानक बदलते, ज्यामुळे सर्दी, खोकला, न्यूमोनिया किंवा फंगल इन्फेक्शन (त्वचेचे आजार) होण्याचा धोका वाढतो.

योग्य काय?: भिजल्यास लगेच अंग कोरडे करून गरम कपडे घालावेत.

६. रोगप्रतिकारक शक्तीकडे दुर्लक्ष करणे

या ऋतूत शरीराची पचनशक्ती आणि रोगप्रतिकारक शक्ती कमकुवत होते.

चूक: अति थंड पदार्थ, फ्रीजमधील पाणी किंवा पचायला जड असलेले (तामसिक/तेलकट) अन्न सतत खाणे.

योग्य काय?: आहारात आले, लसूण, हळद, काळी मिरी आणि गरम काढ्याचा वापर वाढवावा, जेणेकरून शरीराची प्रतिकारशक्ती मजबूत राहील.

पावसाळ्यात 'ताजे अन्न आणि उकळलेले पाणी' हाच निरोगी राहण्याचा सर्वात मोठा मंत्र आहे. शरीरात थोडेही अस्वस्थ वाटल्यास स्वतःच्या मनाने औषधे न घेता डॉक्टरांचा सल्ला घेणे सुरक्षित ठरते.