Publish Date: Mon, 03 Aug 2026 (22:30 IST)
Updated Date: Mon, 03 Aug 2026 (19:16 IST)
पावसाळ्यात वातावरणातील दमटपणा, तापमानातील बदल आणि दूषित पाणी किंवा अन्नामुळे सर्दी, खोकला आणि ताप यांसारखे आजार वेगाने पसरतात. या ऋतूत संसर्ग टाळण्यासाठी आणि आरोग्य उत्तम ठेवण्यासाठी डॉक्टरांनी सुचवलेल्या १० महत्त्वाच्या सवयी जाणून घ्या.
पावसाळ्यात आजारपणापासून दूर राहण्याच्या १० सवयी
१. नेहमी उकळून थंड केलेले पाणी प्या
पावसाळ्यात जलजन्य आजारांचा (Waterborne diseases) धोका सर्वाधिक असतो. त्यामुळे पाणी नेहमी किमान १० ते १५ मिनिटे उकळून आणि नंतर झाकून ठेवा. बाहेर जाताना स्वतःची पाण्याची बाटली सोबत ठेवा.
२. नियमित आणि योग्य प्रकारे हात धुणे
बाहेरून आल्यावर, जेवणापूर्वी आणि शौचालय वापरल्यानंतर साबण व पाण्याने किमान २० सेकंद हात स्वच्छ धुण्याची सवय ठेवा. यामुळे हातावाटे शरीरात प्रवेश करणारे विषाणू व जिवाणू नष्ट होतात.
३. ओल्या कपड्यांमध्ये जास्त वेळ राहू नका
पावसात भिजल्यास कपडे आणि शूज लवकरात लवकर बदला. ओल्या कपड्यांमुळे शरीराचे तापमान अचानक कमी होते, ज्यामुळे सर्दी आणि तापाचा धोका वाढतो.
४. ताजा आणि गरम आहार घ्या
पावसाळ्यात पचनशक्ती काहीशी मंदावते. त्यामुळे ताजे, गरम आणि हलके अन्न खाण्यावर भर द्या. उघड्यावरील, शिळे किंवा रस्त्यावरील अन्नपदार्थ खाणे पूर्णपणे टाळा.
५. व्हिटॅमिन 'C' आणि रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवणारे घटक
आहारात लिंबू, आवळा, संत्री, आले, हळद आणि तुळस यांसारख्या घटकांचा समावेश करा. डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार गरम काढा किंवा हर्बल टी पिणे फायदेशीर ठरते.
६. डासांपासून संरक्षण करा
पावसाळ्यात साचलेल्या पाण्यात डासांची पैदास होते, ज्यामुळे डेंग्यू आणि मलेरियाचा धोका वाढतो.
घरात आणि आजूबाजूला पाणी साचू देऊ नका.
पूर्ण बाह्यांचे कपडे वापरा.
डास प्रतिबंधक क्रीम (Mosquito Repellent) किंवा जाळीचा वापर करा.
७. पावसाळ्यात हिरव्या पालेभाज्या धुवूनच वापरा
पावसाळ्यात पालेभाज्यांमध्ये सूक्ष्मजीव असण्याची शक्यता जास्त असते. त्यामुळे भाज्या कोमट पाण्यात मीठ किंवा व्हिनेगर घालून स्वच्छ धुआ आणि चांगल्या शिजवूनच खा.
८. पुरेशी झोप आणि नियमित व्यायाम
रोज ७ ते ८ तासांची शांत झोप घेतल्याने शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती मजबूत राहते. रोजच्या रोज घरातच हलका व्यायाम किंवा योगासने करण्याची सवय ठेवा.
९. आजारी व्यक्तींपासून योग्य अंतर ठेवा
सर्दी किंवा ताप असलेल्या व्यक्तीच्या शिंकण्याने अथवा खोकण्याने विषाणू हवेत पसरतात. गर्दीच्या ठिकाणी जाताना मास्कचा वापर करा आणि संसर्ग झालेल्या व्यक्तीपासून अंतर ठेवा.
१०. लक्षणे दिसताच डॉक्टरांचा सल्ला घ्या
सर्दी, खोकला किंवा ताप असल्यास स्वतःच्या मनाने औषधे (Self-medication) घेणे टाळा. लक्षणे सुरू होताच डॉक्टरांशी संपर्क साधून योग्य ते उपचार घ्या.
टीप: पावसाळ्यात शरीराला हायड्रेटेड ठेवणे अत्यंत गरजेचे असते. त्यामुळे दिवसभरात पुरेसे कोमट पाणी, सूप किंवा भाज्यांचे रस पीत राहा.
अस्वीकरण: वेबदुनियावर आरोग्य, सौंदर्य प्रसाधने, आयुर्वेद, योग, धर्म, ज्योतिष, वास्तु, इतिहास, पौराणिक कथा इत्यादी विषयांवर प्रकाशित/प्रसारित केलेले व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ जनहित लक्षात घेऊन आपल्या माहितीसाठी आहेत. वेबदुनिया या बाबींच्या सत्यतेची पुष्टी करत नाही. यापैकी कोणत्याही गोष्टीचा वापर करण्यापूर्वी नेहमी तज्ञांचा सल्ला घ्या.