AC च्या तापमानामुळे मेंदू आणि डोळे खराब होतात, डॉक्टरांचा हा सल्ला वाचा

Air Conditioner Side Effects : प्रखर सूर्य आणि जळत असलेली पृथ्वी. या वातावरणात फुले, पाने, झाडेही सुकली आहेत. घरातील पंखे आणि कूलर काही कामाचे नसल्याचे जाणवत आहे. रखरखत्या उन्हात एक मिनिट सुद्धा थांबणे अवघड आहे तर घरात झळा जाणवत आहे. देशातील अनेक राज्यांमध्ये आजही अशीच परिस्थिती आहे. देशातील अनेक भागातही तापमान 40 अंश सेल्सिअसच्या पुढे जात आहे. या कडक उन्हामुळे सर्वसामान्यांचे आरोग्य धोक्यात आले आहे.

अतिसार आणि तापामुळे अस्वस्थता:

उष्माघात, डिहायड्रेशन, उलट्या, जुलाब, ताप या रुग्णांचा आलेख झपाट्याने वाढला आहे. उन्हामुळे आजारी पडणाऱ्या रुग्णांच्या रुग्णालयांमध्ये रांगा लागल्या आहेत. हवामान खात्याने (IMD) अनेक राज्यांमध्ये तीव्र उष्णतेचा इशारा दिला आहे. या कडाक्याच्या उन्हात आरोग्याबाबत सर्वात जास्त काळजी घेण्याची गरज आहे. जाणून घ्या उष्णतेमुळे लोकांना कसा त्रास होतो आणि डॉक्टर काय म्हणतात आणि आजार कसे टाळावे...

AC मधून थेट सूर्यप्रकाशात का जाऊ नये?

कन्सल्टंट फिजिशियन डॉ. प्रशांत जैन यांनी सांगितले की, जेव्हा आपण एसीमध्ये राहतो आणि काही कामासाठी बाहेर उन्हात जातो तेव्हा आपल्या शरीराचे तापमान आणि बाहेरील तापमानात 15 ते 20 अंश सेल्सिअसचा फरक असतो. या कारणास्तव शरीर समायोजित करण्यास सक्षम नाही. शरीर जुळवून घेत नसल्यामुळे शरीरात इन्फेक्शन आणि डिहायड्रेशनचा धोका वाढतो. 

निर्जलीकरणाची लक्षणे काय आहेत?

एसीमध्ये बराच वेळ राहिल्याने आपण पाणी किंवा द्रवपदार्थांचे सेवन कमी करतो. उन्हात बाहेर पडल्यानंतर आपल्याला जास्त घाम येतो ज्यामुळे डिहायड्रेशनची समस्या उद्भवते. डिहायड्रेशनमुळे थकवा, अशक्तपणा किंवा डोकेदुखी यासारख्या समस्या उद्भवतात.

थंड हवेपासून कडक उन्हात जाणे डोळ्यांसाठी हानिकारक

डॉ. प्रशांत यांच्या मते, एसीच्या माध्यमातून सूर्यप्रकाशात गेल्यानंतर डोळ्यांवर परिणाम होतो. डोळे कोरडे होतात आणि ज्यांना आधीच कोरड्या डोळ्यांची समस्या आहे त्यांनी अधिक काळजी घ्यावी. कोरड्या डोळ्यांसोबतच डोळ्यांमध्ये जळजळ, डंक येणे आणि डोळ्यात लालसरपणा येण्याची समस्या देखील आहे. त्यामुळे एसीमधून थेट सूर्यप्रकाशात जाणेही डोळ्यांसाठी हानिकारक आहे. 

उष्माघातामुळे शरीराचे अवयव खराब होऊ शकतात

डॉ. प्रशांत म्हणाले की, जेव्हा आपण थंड वातावरणात असतो आणि नंतर उन्हात जातो तेव्हा उष्माघात होण्याची शक्यता जास्त असते. उष्माघातामुळे ताप, शरीर थकवा आणि अशक्तपणा येतो. उष्माघात गंभीर झाला तर त्याचा अनेक अवयवांवर परिणाम होऊ शकतो. 

कोणत्या वयोगटातील लोकांनी सावध रहावे

जनरल फिजिशियन डॉ. प्रवीण दाणी म्हणाले की, उन्हाळ्यातील सर्वात धोकादायक गोष्ट म्हणजे एसी हवा कारण थंड तापमानापासून कडक उन्हात जाणे आरोग्यासाठी अत्यंत धोकादायक आहे. जरी ते शरीरावर अवलंबून असते. अशा प्रकारे सूर्यप्रकाशाचा संपर्क घातक असू शकतो परंतु ते शरीरावर देखील अवलंबून असते. मात्र, ज्येष्ठांनी याबाबत अधिक काळजी घेणे आवश्यक आहे.

उष्णतेच्या लाटेचा मेंदूवर प्रभाव

उष्णतेच्या लाटेचा मेंदूवरही परिणाम होऊ शकतो, असे डॉ. प्रशांत यांनी सांगितले. आपल्या शरीरात जास्त प्रमाणात निर्जलीकरण झाल्यास, जास्त घाम येणे किंवा बराच वेळ उन्हात राहिल्यानंतर व्यक्ती भ्रमित होऊ लागतो. डॉ. प्रवीण यांच्या मते, काही प्रकरणांमध्ये, अति निर्जलीकरणामुळे मेंदूच्या पेशी देखील खराब होऊ शकतात.

एसी बाहेर उन्हात जावे लागले तर काय करावे?

डॉ. प्रशांत यांच्या म्हणण्यानुसार, जर तुम्हाला एसीच्या बाहेर उन्हात जावे लागत असेल, तर आधी शरीराचे तापमान थोडे समायोजित करा. म्हणजेच शरीराला खोलीच्या तापमानात येऊ द्या. यासोबतच पुरेसे पाणी प्या आणि हायड्रेट राहा. लिंबू पाणी, ताक किंवा नारळ पाणी यासारखे आरोग्यदायी पेये सेवन करत राहा.

एसीचे तापमान किती असावे?

एसीचे तापमान खूप कमी ठेवू नये. अशा परिस्थितीत शरीराला बाहेरील तापमानाशी जुळवून घेण्यात अडचणी येतात. एसीचे तापमान 24 ते 26 अंश सेल्सिअस दरम्यान ठेवण्याचा प्रयत्न करा. खूप कमी तापमान शरीराच्या समस्या वाढवू शकते.

लक्षणे: जेव्हा तुम्हाला उष्माघात होतो तेव्हा काय होते?

डॉ. प्रवीण दाणी यांनी सांगितले की, जेव्हा तुम्हाला उष्माघात होतो, तेव्हा तुम्हाला काही प्रारंभिक लक्षणे दिसू शकतात ज्यात हे समाविष्ट होते;

विनाकारण ताप

उलट्या

हात आणि पाय दुखणे

लघवी कमी होणे

चक्कर येणे

भ्रमित होणे

शरीरातील निर्जलीकरणाची समस्या

उन्हात जाण्यापूर्वी या गोष्टी लक्षात ठेवा-

हलक्या रंगाचे आणि सुती कपडे घाला.

टोपी किंवा सनग्लासेस वापरावेत.

तुम्ही पायी जात असाल तर छत्री वापरा.

कारचा एसी चालवण्यापूर्वी त्याच्या सर्व खिडक्या उघडा आणि थंड होऊ द्या.

या कडक उन्हात आरोग्याची काळजी घेणे गरजेचे आहे. उन्हात कमीत कमी वेळ घालवा. तसेच, आपले शरीर हायड्रेटेड ठेवा जेणेकरून आपण उष्माघात किंवा डिहायड्रेशनची समस्या टाळू शकता. उष्माघात किंवा त्याची लक्षणे आढळल्यास घरगुती उपायांऐवजी त्वरित डॉक्टरांशी संपर्क साधा.