Publish Date: Sat, 24 Oct 2026 (22:30 IST)
Updated Date: Sat, 24 Oct 2026 (15:32 IST)
दमा आणि ब्राँकायटिस हे दोन्ही श्वसनसंस्थेचे आजार आहेत, ज्यामुळे खोकला, श्वास घेण्यास त्रास आणि छातीत जडपणा यांसारखी लक्षणे दिसू शकतात. दम्यामुळे श्वसनमार्गांना सूज येते आणि ते अरुंद होतात, तर ब्राँकायटिसमुळे श्वसनमार्गांना सूज येते.
श्वसनसंस्थेच्या आजारांचे संपूर्ण शरीरावर विपरीत परिणाम होतात. श्वसनसंस्थेच्या आजारांमुळे जीवनाच्या गुणवत्तेवरही परिणाम होतो. उपचार न केल्यास, या आजारांमुळे गंभीर आरोग्य समस्या निर्माण होऊ शकतात. दमा आणि ब्राँकायटिस हे श्वसनसंस्थेचे असेच दोन आजार आहेत. जरी त्यांची बहुतेक लक्षणे सारखी असली तरी, त्यांची कारणे आणि श्वसनसंस्थेवर परिणाम करणाऱ्या गुंतागुंती वेगवेगळ्या असतात.
दमा आणि ब्राँकायटिस या दोन्हीमुळे श्वास घेण्यास त्रास होतो. त्यांची काही लक्षणे सारखी असली तरी, त्यांची कारणे आणि उपचारांमध्ये फरक आहेत. म्हणूनच डॉक्टर या समस्येचे अचूक निदान आणि वेळेवर उपचार करण्याची शिफारस करतात.
चला, या दोन श्वसनविकारांमधील फरक कसा ओळखावा हे जाणून घेऊया.
दमा आणि ब्राँकायटिसचा धोका
आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, दम्याच्या रुग्णांना ब्राँकायटिस होण्याची शक्यता अधिक असू शकते. बऱ्याच प्रकरणांमध्ये, तुम्हाला एकाच वेळी दमा आणि दीर्घकालीन ब्राँकायटिस असू शकतो, या स्थितीला 'क्रॉनिक अस्थमॅटिक ब्राँकायटिस' असे म्हणतात. तथापि, या दोन्ही समस्यांची कारणे वेगवेगळी आहेत.
हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की, जर तुम्हाला दमा असेल किंवा ब्राँकायटिस होण्याचा धोका असेल, तर लक्षणे वाढवणाऱ्या घटकांविषयी तुम्हाला माहिती असणे आवश्यक आहे.
दम्याची लक्षणे जाणून घ्या
वारंवार होणाऱ्या सर्दी आणि फ्लूच्या संसर्गामुळे दम्याचा त्रास उद्भवू शकतो, तसेच परागकण, धुळीचे कण आणि प्राण्यांचे केस किंवा पिसे यांच्या संपर्कात आल्याने तो उद्भवण्याचा धोका वाढतो. या स्थितीमुळे श्वास घेण्यास त्रास होणे, खोकला, श्वास सोडताना शिट्टीसारखा आवाज येणे किंवा घरघर लागणे अशी लक्षणे दिसू शकतात.
सकाळी किंवा रात्री लक्षणे अधिक तीव्रतेने जाणवू शकतात. तीव्र व्यायाम किंवा सिगारेटच्या धुरामुळे देखील ती उद्भवू शकतात.
ब्राँकायटिसची लक्षणे:
ब्राँकायटिस विषाणू किंवा जिवाणू संसर्गामुळे होऊ शकतो, तथापि विषाणूजन्य ब्राँकायटिस अधिक सामान्य आहे. बहुतेक प्रकरणांमध्ये, ब्राँकायटिस त्याच विषाणूंमुळे होतो ज्यामुळे सामान्य सर्दी किंवा फ्लू होतो. या आजारात हिरव्या, पांढऱ्या किंवा पिवळ्या रंगाच्या कफासह खोकला येऊ शकतो. छातीत घट्टपणा आणि वेदना, डोकेदुखी आणि थंडी वाजून येणे ही लक्षणे देखील दिसू शकतात.
दमा आणि ब्राँकायटिस यांमधील फरक कसा ओळखावा?
ब्रॉन्किओलायटिस आणि दमा यांची लक्षणे आणि चिन्हे सारखी असू शकतात, म्हणूनच तुम्हाला प्रत्यक्षात दमा असूनही कधीकधी ब्रॉन्कायटिसचे चुकीचे निदान केले जाऊ शकते. डॉक्टरांचा असा विश्वास आहे की दमा हा अनुवांशिक आणि पर्यावरणीय घटकांच्या एकत्रित परिणामामुळे होतो. धूर आणि प्रदूषणामुळे तो उद्भवू शकतो. याउलट, ब्रॉन्कायटिस हा विषाणू किंवा जिवाणूंच्या संसर्गामुळे होतो आणि तो एक अल्पकालीन आजार आहे.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.