Fungal infections पावसाळ्यात वाढतो फंगल इन्फेक्शनचा धोका! ही ७ लक्षणे दिसली तर त्वरित सावध व्हा

पावसाळा उष्णतेपासून दिलासा देतो, परंतु त्यासोबतच आरोग्याच्या विविध समस्याही वाढतात. बुरशीजन्य संसर्ग ही त्यापैकीच एक समस्या आहे. पावसाळ्यात हवेतील आर्द्रता वाढते, शरीराला जास्त घाम येतो आणि कपडे किंवा बूट अनेकदा बराच वेळ ओले राहतात. अशा परिस्थितीमुळे बुरशीच्या (fungi) वेगाने वाढीस पोषक वातावरण निर्माण होते. म्हणूनच या ऋतूत खाज सुटणे, लाल पुरळ उठणे आणि त्वचेच्या इतर समस्या सामान्यपणे दिसून येतात.

बुरशीजन्य संसर्ग म्हणजे काय?

बुरशीजन्य संसर्ग हा बुरशीमुळे होणारा संसर्ग आहे. याचा परिणाम त्वचा, नखे, केस, तोंड आणि शरीराच्या इतर भागांवर होऊ शकतो. बुरशी उबदार आणि दमट वातावरणात वेगाने वाढते, त्यामुळे पावसाळा हा त्यांच्या प्रसारासाठी अत्यंत अनुकूल काळ असतो.

पावसाळ्यात धोका का वाढतो?

आर्द्रता आणि घाम हे मुख्य घटक आहेत

पावसाळ्यात हवेतील आर्द्रता वाढल्यामुळे शरीराला जास्त घाम येतो. जर त्वचा बराच वेळ ओली राहिली, तर बुरशी वेगाने वाढू लागते. काख, मान, मांड्यांचा आतील भाग आणि त्वचेच्या घड्या यांसारखे भाग या संसर्गास सर्वाधिक बळी पडतात.

ओले कपडे आणि बूट

पावसात भिजल्यानंतर अनेक लोक बराच वेळ ओले कपडे किंवा बूट तसेच घालून ठेवतात. यामुळे पाय आणि नखांना संसर्ग होण्याचा धोका वाढतो.

घट्ट कपड्यांमुळेही समस्या वाढते

अतिशय घट्ट किंवा सिंथेटिक कपडे घातल्याने त्वचेपर्यंत हवा पोहोचत नाही. यामुळे घाम आणि ओलावा तिथेच अडकून राहतो, ज्यामुळे बुरशीजन्य संसर्गाला चालना मिळते.

कोणी विशेष काळजी घेणे आवश्यक आहे?

कोणालाही बुरशीजन्य संसर्ग होऊ शकतो, परंतु काही व्यक्तींना याचा धोका अधिक असतो:

मधुमेही रुग्ण

रोगप्रतिकारक शक्ती कमकुवत असलेले लोक

एचआयव्ही किंवा कर्करोगाचे रुग्ण

अति प्रमाणात घाम येणारे लोक

दीर्घकाळापासून अँटीबायोटिक्स (प्रतिजैविके) घेत असलेले लोक

बुरशीजन्य संसर्गाची लक्षणे

जर तुम्हाला तुमच्या शरीरावर ही लक्षणे दिसली तर सावध व्हावे. त्वचेवर लाल पुरळ उठणे

सतत खाज सुटणे

जळजळ किंवा टोचल्यासारखी संवेदना होणे

त्वचा तडकणे किंवा सोलवटणे

पायांना दुर्गंधी येणे

नखे पिवळी पडणे आणि जाड होणे

तोंडात पांढरे डाग पडणे

बुरशीजन्य संसर्गाचे सामान्य प्रकार

दद्र (Ringworm)

यात त्वचेवर गोलाकार, लाल चट्टे उठतात आणि तीव्र खाज सुटते.

ॲथलीट्स फूट (Athlete's Foot)

याचा परिणाम पायांवर आणि पायांच्या बोटांमधील भागावर होतो; त्वचा तडकू शकते आणि दुर्गंधी येऊ शकते. 

जांघेतील संसर्ग (Jock Itch)

हा मांड्या आणि गुप्तांगांच्या भागावर होणारा संसर्ग आहे, ज्यामुळे खाज सुटते आणि लाल रंगाचे पुरळ उठतात.

नखांची बुरशीजन्य लागण (Nail Fungus)

यामुळे नखे पिवळी, जाड आणि ठिसूळ होतात.

प्रतिबंधाचे काही सोपे उपाय

शरीर स्वच्छ आणि कोरडे ठेवा

आंघोळीनंतर शरीर पूर्णपणे कोरडे करा; त्वचेवर ओलावा राहू देऊ नका.

सुती कपडे वापरा

ढिले सुती कपडे वापरणे अधिक चांगले असते, कारण त्यामुळे त्वचेपर्यंत हवा खेळती राहते.

पायांच्या स्वच्छतेकडे लक्ष द्या

ओले बूट किंवा मोजे पुन्हा वापरणे टाळा आणि पाय कोरडे ठेवा.

वैयक्तिक वस्तूंची देवाणघेवाण करू नका

टॉवेल, कंगवा, मोजे आणि रेझर यांसारख्या वस्तू इतरांसोबत वापरणे टाळा.

नखे स्वच्छ ठेवा

नखे लहान आणि स्वच्छ ठेवल्यास संसर्गाचा धोका कमी होतो.

डॉक्टरांचा सल्ला कधी घ्यावा?

जर खाज किंवा लाल पुरळ एका आठवड्यापेक्षा जास्त काळ टिकून राहिले, वारंवार उद्भवले किंवा वेगाने पसरले, तर डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. मधुमेह किंवा कमकुवत रोगप्रतिकारशक्ती असलेल्या व्यक्तींनी विशेष काळजी घ्यावी.

थोडीशी काळजी मोठा दिलासा देते

जरी बुरशीजन्य संसर्ग (फंगल इन्फेक्शन) सामान्य असले, तरी योग्य काळजी आणि स्वच्छतेद्वारे ते टाळता येऊ शकते. पावसाळ्यात शरीर स्वच्छ आणि कोरडे ठेवणे हा या संसर्गापासून वाचण्याचा सर्वात सोपा आणि प्रभावी मार्ग आहे.

सूचना: या लेखातील माहिती सामान्य आरोग्यविषयक सल्ल्यावर आधारित आहे. याला तज्ज्ञ डॉक्टरांच्या सल्ल्याचा पर्याय मानू नये. कोणताही उपाय अमलात आणण्यापूर्वी नेहमी तज्ज्ञ किंवा डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.