भात कुकरमध्ये शिजवणे चांगले की पातेल्यात? जाणून घ्या कोणती पद्धत सर्वोत्तम आहे

भात हा आपल्या जेवणाचा अत्यंत महत्त्वाचा भाग आहे. पण 'भात कुकरमध्ये शिजवावा की पातेल्यात (मोकळा शिजवून पाणी काढून)?' हा वाद प्रत्येक स्वयंपाकघरात वर्षानुवर्षे चालत आलेला आहे. आरोग्य, चव आणि वेळेचा विचार केला तर दोन्ही पद्धतींचे स्वतःचे फायदे आणि तोटे आहे चला तर मग जाणून घेऊया कोणती पद्धत सर्वोत्तम आहे आणि का...

१. पातेल्यात भात शिजवणे (पारंपरिक पद्धत)
या पद्धतीमध्ये तांदूळ भरपूर पाण्यात उकळला जातो आणि भात शिजल्यानंतर राहिलेले अतिरिक्त पाणी (पेज किंवा कांजी) काढून टाकले जाते.

फायदे:   
कमी स्टार्च आणि कॅलरीज: तांदळातील अतिरिक्त स्टार्च (पांढरे पाणी) काढून टाकल्यामुळे भातातील कार्बोहायड्रेट्स आणि कॅलरीजचे प्रमाण लक्षणीयरीत्या कमी होते.
वजन नियंत्रणासाठी उत्तम: ज्यांना वजन कमी करायचे आहे किंवा जे मधुमेहाचे (Diabetes) रुग्ण आहेत, त्यांच्यासाठी पातेल्यात ओतून केलेला भात सर्वात उत्तम मानला जातो.
सळसळीत भात: यात भाताचा प्रत्येक दाणा मोकळा आणि सळसळीत होतो.

तोटे:
पोषक तत्वांचा नाश: स्टार्च काढताना तांदळातील पाण्यात विरघळणारी जीवनसत्त्वे (Vitamin B complex) आणि खनिजे देखील पाण्याच्या रूपाने वाहून जातात.
वेळ आणि गॅसची वाया जाणे: या पद्धतीला जास्त वेळ लागतो आणि गॅस देखील जास्त लागतो.

२. कुकरमध्ये भात शिजवणे (आधुनिक पद्धत)
या पद्धतीत तांदळाच्या प्रमाणात मोजून पाणी घातले जाते आणि वाफेच्या दाबावर (Steam Pressure) भात शिजवला जातो.

फायदे:
पोषक तत्वे टिकून राहतात: कुकर पूर्णपणे बंद असल्यामुळे तांदळातील सर्व जीवनसत्त्वे आणि खनिजे भातातच मुरतात, ती बाहेर फेकली जात नाहीत.
वेळ आणि इंधनाची बचत: कुकरमध्ये अवघ्या १० ते १५ मिनिटांत आणि फक्त २-३ शिट्ट्यांमध्ये भात उत्तम शिजतो.
मऊ भात: लहान मुले किंवा वृद्ध व्यक्तींसाठी मऊ आणि पचायला सोपा भात बनवण्यासाठी कुकर हा सर्वोत्तम पर्याय आहे.

तोटे:
जास्त स्टार्च (कॅलरीज): तांदळातील स्टार्च भातातच राहत असल्यामुळे हा भात खाल्ल्याने रक्तातील साखर (Sugar level) झपाट्याने वाढू शकते.

⁠कोणती पद्धत सर्वोत्तम आहे?
दोन्ही पद्धती त्यांच्या जागी चांगल्या आहेत, पण तुमच्या आरोग्याच्या गरजेनुसार सर्वोत्तम पद्धत ठरते.
जर तुम्हाला वजन कमी करायचे असेल किंवा मधुमेह असेल. तर पातेल्यात पाणी ओतून (स्टार्च काढून) केलेला भात तुमच्यासाठी सर्वोत्तम आहे.

जर तुम्हाला भरपूर पोषण हवे असेल आणि घाई असेल: तर कुकरमध्ये शिजवलेला भात उत्तम. कुकरमधील भाताचा स्टार्च कमी करण्यासाठी तुम्ही तांदूळ शिजवण्यापूर्वी अर्धा तास पाण्यात भिजवून ठेवू शकता आणि ते पाणी फेकून देऊ शकता.

आयुर्वेदानुसार काय योग्य?
आयुर्वेदानुसार, पातेल्यात उघड्यावर शिजवलेला भात पचायला हलका असतो. कुकरमध्ये वाफेच्या प्रचंड दाबामुळे तांदळावर नैसर्गिक प्रक्रिया होत नाही, ज्यामुळे तो पचायला जड होऊ शकतो.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By- Dhanashri Naik