Achyut Balwant Kolhatkar अच्युत बळवंत कोल्हटकर यांच्याबद्दल माहिती

अच्युत बळवंत कोल्हटकर हे मराठी वृत्तपत्रसृष्टी आणि साहित्यातील एक अत्यंत वादळी, प्रतिभावान आणि लोकप्रिय व्यक्तिमत्त्व होते. त्यांना 'संदेशकार' कोल्हटकर म्हणूनही ओळखले जाते. आपल्या धारदार, खुसखुशीत आणि आक्रमक लेखणीने त्यांनी एक काळ गाजवला होता. त्यांच्याबद्दलची महत्त्वाची माहिती जाणून घेऊया-

१. वृत्तपत्रसृष्टीतील 'किंगमेकर' (संदेशकार)

अच्युतराव कोल्हटकरांचे मराठी पत्रकारितेतील योगदान ऐतिहासिक आहे. त्यांनी 'संदेश' नावाचे दैनिक वृत्तपत्र सुरू केले, ज्याने मराठी वृत्तपत्रसृष्टीत एक नवी क्रांती घडवून आणली.

अनोखी भाषाशैली: त्या काळी वृत्तपत्रांची भाषा खूप गंभीर आणि बोजड असायची. अच्युतरावांनी ती बदलून अगदी सामान्य माणसाला पटेल अशी चटपटीत, उपरोधिक आणि प्रवाही भाषा वापरण्यास सुरुवात केली.

विशेष पुरवण्या आणि टोपणनावे: वृत्तपत्रात 'चहाच्या पेल्यातील वादळ', 'बाळाराम' यांसारखी लोकप्रिय सदरे त्यांनी सुरू केली. ते स्वतः 'वेदांती', 'लालचंद्र' अशा टोपणनावांनी लिहीत असत.

२. राजकीय प्रवास आणि लोकमान्य टिळकांचे निष्ठावंत

अच्युतराव हे राजकीय विचारांनी अत्यंत जहाल होते. ते लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक यांचे खंदे समर्थक आणि निष्ठावंत अनुयायी होते. टिळकांच्या अटकेनंतर त्यांनी आपल्या लेखणीतून ब्रिटिश सरकारवर प्रचंड टीका केली.

त्यांच्या जहाल आणि राजद्रोही लेखनामुळे ब्रिटिश सरकारने त्यांच्यावर खटले भरले आणि त्यांना २ ते ३ वर्षांची सक्तमजुरीची शिक्षा देऊन साबरमती व नागपूरच्या तुरुंगात पाठवले होते. पुढे त्यांनी महात्मा गांधींच्या 'असहकार चळवळी'तही भाग घेतला.

३. साहित्य आणि नाट्यक्षेत्रातील योगदान

केवळ पत्रकारिताच नव्हे, तर मराठी साहित्यातही त्यांनी मोलाची भर घातली:

त्यांनी 'श्रुतिकल्प' आणि 'उषा' यांसारखी मासिके चालवली, ज्यातून दर्जेदार साहित्य रसिकांसमोर आले.

त्यांनी नाटकेही लिहिली. स्वामी विवेकानंद (आवृ. दुसरी, १९१६), नारिंगी निशाण (१९१७) व संगीत मस्तानी (१९२६) यांसारखी नाटकेही त्यांनी लिहिली. 

त्यांच्या अष्टपैलू साहित्यामुळे १९२८ च्या मराठी वाङ्मय संमेलनाचे (पुणे) स्वागत्याध्यक्षपद त्यांना देण्यात आले होते.

एक रंजक आठवण (वक्तृत्व): अच्युतराव हे जितके उत्तम लेखक होते, तितकेच ते अमोघ वक्ते होते. त्यांचे भाषण ऐकण्यासाठी हजारो लोकांची गर्दी जमायची. शब्दांची अशी काही जादू ते करायचे की ऐकणारा मंत्रमुग्ध होऊन जायचा.

१५ जून १९३१ रोजी मुंबईत त्यांचे निधन झाले. मराठी पत्रकारितेला सामान्य माणसाच्या उंबरठ्यापर्यंत आणण्याचे आणि राजकारणात लेखणी हे मुख्य शस्त्र बनवण्याचे श्रेय अच्युत बळवंत कोल्हटकर यांनाच जाते.