जास्वंदीच्या रोपाला फुले येत नसतील, तर ही सोपी कृती आणि उपाय पहा; फुलांनी बहरून जाईल

जास्वंद हे प्रत्येक घरात असणारं एक अतिशय सुंदर आणि लोकप्रिय फूलझाड आहे. पण अनेकदा योग्य काळजी घेऊनही जास्वंदीच्या रोपाची फक्त पानं वाढतात, त्याला कळ्या किंवा फुले येत नाहीत. जर तुमच्याही जास्वंदीच्या रोपाबाबत असंच घडत असेल, तर खालील सोपी कृती आणि उपाय करून पहा; तुमचे रोप फुलांनी बहरून जाईल!

१. 'पोटॅशियम'युक्त घरगुती खतांचा वापर करा
जास्वंदीला फुलांच्या निर्मितीसाठी पोटॅशियम आणि फॉस्फरस  ची सर्वाधिक गरज असते. यासाठी बाजारातील केमिकल खतांऐवजी हे घरगुती उपाय करा:

केळ्याच्या सालींचे पाणी: २-३ केळ्यांच्या साली ३ दिवस पाण्यात भिजवून ठेवा. त्यानंतर ते पाणी गाळून त्यात थोडे साधे पाणी मिक्स करा आणि रोपाच्या मुळाशी टाका. केळ्याच्या सालीमध्ये भरपूर पोटॅशियम असते, ज्यामुळे कळ्या धरण्यास मदत होते.

 वापरलेली चहापत्ती: चहा करून झाल्यावर उरलेली चहापत्ती स्वच्छ धुवून, वाळवून ती मातीत मिक्स करा. यामुळे मातीचा सामू आम्लयुक्त  होतो, जो जास्वंदीला खूप आवडतो.

२. सूर्यप्रकाश सर्वात महत्त्वाचा
जास्वंद हे उष्णकटिबंधीय झाड आहे. जर तुम्ही ते सावलीत ठेवले असेल, तर त्याला कधीच फुले येणार नाहीत.
उपाय: रोपाला दररोज किमान ५ ते ६ तास थेट आणि कडक सूर्यप्रकाश मिळेल अशा ठिकाणी ठेवा. पुरेशा सूर्यप्रकाशामुळेच झाडामध्ये अन्न तयार होते आणि कळ्या उमलतात.

३. झाडाची छाटणी
जर झाड खूप जुने आणि अस्ताव्यस्त वाढले असेल, तर त्याची ऊर्जा फक्त पानांमध्येच वाया जाते.
उपाय: झाडाच्या वाळलेल्या, रोगट किंवा अति लांब गेलेल्या फांद्या हलक्या छाटून टाका (Soft Pruning). छाटणी केल्यामुळे झाडाला नवीन फुटवे येतात आणि नवीन फांद्यांवरच नेहमी जास्त कळ्या येतात.

४. पाणी देण्याची योग्य पद्धत
पाण्याच्या चुकीच्या प्रमाणामुळेही कळ्या गळून पडतात किंवा येतच नाहीत.
उपाय: जास्वंदीच्या कुंडीतील माती नेहमी हलकी ओलसर (Moist) असावी, पण त्यात पाणी साचून राहू नये. मातीचा वरचा थर सुकलेला दिसला कीच पाणी द्या. कुंडीच्या खाली पाण्याचा योग्य निचरा होण्यासाठी छिद्र असणे गरजेचे आहे.

५. मातीची मशागत आणि गुळगुळीत करणे
उपाय: महिन्यातून एकदा कुंडीतील माती खुरप्याने (खणून) वर-खाली करा. यामुळे मुळांना ऑक्सिजन मिळतो. खुरपणी केल्यानंतर वर नमूद केलेले केळ्याच्या सालीचे खत किंवा गांडूळ खत  मातीत मिसळा.

६. पांढऱ्या किडीपासून रक्षण
जास्वंदीवर पांढऱ्या रंगाच्या किडीचा प्रादुर्भाव खूप लवकर होतो. या किडी कळ्यांमधील रस शोषून घेतात, ज्यामुळे कळ्या उमलण्यापूर्वीच गळून पडतात.
उपाय: आठवड्यातून एकदा कडुलिंबाचे तेल (Neem Oil) आणि डिशवॉश लिक्विड पाण्यात मिसळून झाडावर स्प्रे करा.

थोडक्यात काय तर... झाडाला कडक उन्हात ठेवा, केळ्याच्या सालीचे पाणी द्या आणि माती मोकळी ठेवा. अवघ्या १५ ते २० दिवसांत तुम्हाला झाडावर नवीन कळ्या आलेल्या दिसतील!
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By- Dhanashri Naik