Publish Date: Thu, 15 Oct 2026 (14:45 IST)
Updated Date: Thu, 15 Oct 2026 (15:06 IST)
नवरात्री पूजा हा हिंदू धर्मातील प्रमुख सण आणि उपवासांपैकी एक मानला जातो. नवरात्रीच्या काळात दुर्गा देवीच्या नऊ रूपांची पूजा केली जाते. भाविक नवरात्रीच्या नऊ दिवसांसाठी कठोर उपवास देखील पाळतात. शिवाय नवरात्रीच्या उपवासाशी संबंधित अनेक नियम आहेत, जे पूजेचे पूर्ण फायदे मिळविण्यासाठी आणि देवीचा आशीर्वाद मिळविण्यासाठी पाळले पाहिजेत. तथापि काही विशिष्ट परिस्थितींमुळे नवरात्री पूजा पूर्ण करणे अनेकदा अशक्य असते आणि परिणामी, उपवास आणि पूजा खंडित करावी लागते.
यापैकी एक परिस्थिती म्हणजे मासिक पाळी. नवरात्रीच्या आधी किंवा दरम्यान मासिक पाळी आली तर बहुतेक महिलांना पूजा खंडित करण्याचा पर्याय असतो. तर जाणून घ्या की नवरात्रीच्या काळात मासिक पाळी आली तरीही तुम्ही पूजा कशी पूर्ण करू शकता हे स्पष्ट केले.
मासिक पाळीच्या काळात नवरात्री पूजा कशी करावी?
शास्त्रांमध्ये असे म्हटले आहे की मासिक पाळी हा असा आजार नाही ज्यामुळे स्त्रीला तिच्या प्रार्थना सोडाव्या लागतात. पूर्वीच्या काळात, महिलांना मासिक पाळीच्या काळात पूजा करण्यास मनाई होती जेणेकरून त्यांना या काळात होणाऱ्या वेदनांपासून आराम मिळेल. तथापि नंतर मासिक पाळी अस्पृश्य असल्याची धारणा आणखी कायम राहिली आणि आजही अनेक घरांमध्ये ही मानसिकता कायम आहे.
नवरात्रीच्या काळात मासिक पाळी आल्यास घाबरून न जाता किंवा स्वतःला दोषी न मानता खालील नियमांनुसार व्रत व पूजा पूर्ण करता येते:
• व्रत सुरू ठेवावे: तुम्ही जर ९ दिवसांच्या उपवासाचा संकल्प केला असेल, तर मासिक पाळी आल्या तरी उपवास सोडण्याची गरज नाही, तुम्ही उपवास सुरू ठेवू शकता. परंतु शरीराला अशक्तपणा किंवा त्रास होत असेल, तर प्रकृतीनुसार उपवासात बदल करू शकता.
• मूर्ती किंवा पूजा साहित्याला स्पर्श करू नये: या दिवसांत देवीच्या मूर्तीला, तसबिरीला, कलशाला किंवा कोणत्याही पूजा साहित्याला स्पर्श करू नये.
• मानसिक पूजा आणि नामस्मरण करावे: भौतिक किंवा प्रत्यक्ष पूजा न करता, दूर बसून किंवा मनातल्या मनात देवीचे नामस्मरण, दुर्गा मंत्र जप किंवा दुर्गा चालीसा ऐकावी.
• इतर सदस्यांची मदत घ्यावी: जर तुम्हीघरात घटस्थापना किंवा अखंड दिवा लावला असेल, तर रोजची पूजा, दिवा लावणे आणि नैवेद्य दाखवण्याचे काम घरातील इतर सदस्यांकडून करून घ्यावे.
• कन्या पूजन कसे करावे: अष्टमी किंवा नवमीच्या दिवशीही मासिक पाळी सुरू असल्यास, कन्यांना स्वतः स्पर्श करू नये, त्यांचे पाय धुणे किंवा जेवण वाढणे हे काम घरातील दुसऱ्या सदस्यामार्फत करावे आणि तुम्ही दूरूनच त्यांना नमस्कार करून आशीर्वाद घ्यावा.
• आरोग्याची काळजी घ्यावी: मासिक पाळीत अशक्तपणा येऊ नये म्हणून पाणी, फळे,नारळ पाणी आणि पौष्टिक आहार घ्यावा.
धार्मिक श्रद्धा
धार्मिक श्रद्धांनुसार, देवावरील श्रद्धा ही सर्वोपरि आहे. मासिक पाळी ही महिलांमध्ये एक नैसर्गिक शारीरिक प्रक्रिया आहे आणि त्यामुळे तुमचा उपवास खंडित होत नाही. अशा परिस्थितीत, तुम्ही तुमचा उपवास चालू ठेवू शकता; देवी दुर्गा तुमची श्रद्धा समजून घेईल.
अस्वीकरण: या लेखातील माहिती पूर्णपणे खरी किंवा अचूक आहे असा वेबदुनिया दावा करत नाही. या संदर्भात अचूक माहितीसाठी संबंधित तज्ञांचा सल्ला घ्यावा.