दिल्लीच्या जंतर मंतरवर मोठे प्रदर्शन; आरक्षण आणि यूजीसीच्या नियमांविरुद्ध हजारो लोकांचे मोठे आंदोलन

राष्ट्रीय राजधानीतील प्रसिद्ध आंदोलन स्थळ असलेल्या जंतर मंतरवर शुक्रवारी पुन्हा एकदा मोठे आंदोलन झाले. आरक्षण प्रणालीतील बदल आणि विद्यापीठ अनुदान आयोगाच्या (यूजीसी) समता नियमांविरुद्ध निषेध करण्यासाठी हजारो लोक जमले होते. नीट परीक्षेची तयारी करणाऱ्या हर्ष दुबे यांच्या नेतृत्वाखालील 'आरक्षण सुधारणा आंदोलन'च्या बॅनरखाली या आंदोलनाचे आयोजन करण्यात आले होते. जनरल सेना, चाणक्य सेना आणि करणी सेना यांसारख्या अनेक संघटनांनी यात सहभाग घेतला.

आंदोलकांच्या मागण्या काय आहे?

या आंदोलनात प्रामुख्याने सामान्य (अनामत) प्रवर्गातील लोक सहभागी झाले होते. सध्याच्या आरक्षण प्रणालीत बदल करण्याची मागणी आंदोलकांनी केली. आरक्षणाचा लाभ खऱ्या अर्थाने गरजूंपर्यंत पोहोचला पाहिजे, असा युक्तिवाद त्यांनी केला. आरक्षणाचे फायदे निश्चित करताना आर्थिक स्थिती हा घटक विचारात घेतला जावा, अशी मागणीही अनेक आंदोलकांनी केली. या आंदोलनात इन्फ्लुएन्सर अजित भारती आणि 'आरक्षण हटाओ मिशन'चे सदस्यही दिसले.

काही आंदोलकांनी अनुसूचित जाती/जमाती कायद्यालाही विरोध केला आणि त्यात बदल करण्याची मागणी केली. कोणत्याही कायद्याचा गैरवापर कोणत्याही व्यक्तीविरुद्ध केला जाऊ नये, असा युक्तिवाद त्यांनी केला. हे आंदोलन अशा वेळी झाले, जेव्हा यूजीसीचे समता नियम तात्पुरते निलंबित करण्यात आले आहेत. आंदोलकांनी सांगितले की, त्यांचा या नियमांना विरोध असून सरकारने संपूर्ण आरक्षण प्रणालीचा आढावा घ्यावा अशी त्यांची मागणी आहे. आंदोलनाच्या ठिकाणी काही लोकांनी हनुमान चालिसाचे पठण केले आणि धार्मिक घोषणा दिल्या. आंदोलक 'सिया रामचंद्र की जय' अशी घोषणा देत असल्याचे व्हिडिओ समोर आले.

पोलीस आणि आंदोलकांमध्ये संभ्रम का निर्माण झाला होता?

जंतर मंतर येथील आंदोलनासाठी दिल्ली पोलिसांनी दिलेली परवानगीही अस्पष्ट होती. पोलिसांनी एक सार्वजनिक सूचना जारी करून आयोजक आणि आंदोलकांना कायद्याचे पालन करण्याचे आणि शांतता राखण्याचे आवाहन केले. आंदोलनाच्या स्थळावरूनही वाद निर्माण झाला. आंदोलन जंतर मंतरवर होणार की रामलीला मैदानावर, हा प्रश्न उपस्थित झाला. हर्ष दुबे यांनी आरोप केला की, जंतर मंतरला पोहोचण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या काही लोकांना बाहेरच थांबवण्यात आले. आयोजकांनी दावा केला की त्यांना आंदोलन रामलीला मैदानावर हलवण्यास सांगण्यात आले होते. काही आंदोलकांनी रामलीला मैदानावर जाऊन नंतर जंतर मंतरवर परत आल्याचे सांगितले.

नंतर जंतर मंतरवर आंदोलनासाठी परवानगी देण्यात आली. सुरक्षेसाठी दिल्ली पोलिसांसोबत रॅपिड ॲक्शन फोर्स (RAF) आणि इंडो-तिबेटियन बॉर्डर पोलीस (ITBP) यांचे जवान तैनात करण्यात आले होते. आंदोलनाच्या ठिकाणी बॅरिकेड्सही उभारण्यात आले होते. आंदोलनादरम्यान सुरक्षा दलांनी कारवाई करत अनेक लोकांना ताब्यात घेतले. मात्र, आंदोलकांनी आपले आंदोलन शांततापूर्ण असल्याचा दावा केला.

पंतप्रधान मोदींना निवेदन सादर करण्याची तयारी

हर्ष दुबे यांनी सांगितले की, जोपर्यंत ते पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना आपले निवेदन सादर करत नाहीत, तोपर्यंत आंदोलक जंतर मंतरवरच थांबतील. त्यांनी सांगितले की, ज्यांना खरोखरच सरकारी मदतीची गरज आहे, त्यांच्यापर्यंत आरक्षणाचे लाभ पोहोचावेत, ही त्यांची मुख्य मागणी आहे. 

शुक्रवारी जंतर मंतर येथे झालेले आंदोलन हे आरक्षणाच्या मुद्द्यावर आणखी एक मोठे आंदोलन ठरले. आंदोलकांनी सांगितले की ते आपले आंदोलन सुरूच ठेवतील आणि त्यांच्या मागण्या पूर्ण न झाल्यास येत्या काही दिवसांत आंदोलन अधिक तीव्र करण्याचा इशारा दिला.

Edited By- Dhanashri Naik