नवरात्रीच्या चौथ्या शुभ दिवशी माता कुष्मांडाचे मंत्र, पूजा पद्धत आणि पौराणिक कथा

नवरात्रीच्या चौथ्या शुभ दिवशी, नवदुर्गेचे चौथे रूप असलेल्या माता कुष्मांडाची पूजा केली जाते. आपल्या सौम्य आणि मधुर हास्याने विश्वाची निर्मिती केल्यामुळे तिला 'कुष्मांडा' म्हटले जाते. आदिशक्तीचे हे रूप संपूर्ण विश्वाला अनंत तेज, ऊर्जा आणि जीवनशक्ती प्रदान करते.

माता कुष्मांडा यांचे रूप आणि वैभव

अष्टभुजधारी: देवी कुष्मांडाला आठ हात आहेत. तिच्या सात हातांमध्ये कमंडलू, धनुष्य, बाण, कमळ, अमृताने भरलेला कलश, चक्र आणि गदा धारण केलेली आहे.

अष्टसिद्धी देणारी: तिच्या आठव्या हातात, देवीने एक जपमाळ धारण केली आहे, जी सर्व प्रकारच्या सिद्धी आणि संपत्ती प्रदान करते.

सूर्यमालेची अधिष्ठात्री देवता: तिचे निवासस्थान सूर्याच्या मध्यभागी आहे. केवळ देवी कुष्मांडालाच सूर्यमालेवर नियंत्रण ठेवण्याची क्षमता आहे. हे संपूर्ण जग, त्याच्या तिहेरी दुःखांसह, तिच्या गर्भगृहात सामावलेले आहे.

दिव्य वाहन: आदिशक्ती सिंहावर स्वार होते आणि आपल्या भक्तांना कल्याण प्रदान करते.

मंत्र आणि स्तुती

स्तुती:
सुरासंपूर्णकलशं रुधिराप्लुतमेव च।
दधाना हस्तपद्माभ्यां कूष्माण्डा शुभदास्तु मे॥

मूळ मंत्र:
'ॐ कूष्माण्डायै नम:'

पूजेची पद्धत आणि सोपे उपाय

आसन आणि वस्त्र: पूजेसाठी हिरव्या रंगाच्या आसनाचा वापर करणे अत्यंत शुभ मानले जाते. आदिशक्तीला लाल वस्त्रे, लाल फुले आणि लाल बांगड्या अर्पण करा.

आरोग्यासाठी प्रार्थना: हातात पाणी आणि फुले घेऊन, स्वतःच्या आणि आपल्या कुटुंबीयांच्या उत्तम आरोग्यासाठी माता कुष्मांडाकडे प्रार्थना करा. घरातील कोणी बऱ्याच काळापासून आजारी असल्यास, विशेषतः या दिवशी त्यांच्या आरोग्यासाठी प्रार्थना करा.

पूजा आणि अर्पण: आपल्या क्षमतेनुसार, पूर्ण भक्तीभावाने देवीला धूप, दिवे, अत्तर आणि विविध फळे अर्पण करा.

विशेष महाप्रसाद: माता कुष्मांडाला मालपुआ, हलवा आणि नाशपातीचा नैवेद्य खूप आवडतो. पूजेनंतर, हा प्रसाद दुर्गा मंदिरातील ब्राह्मणांना दान करा, आपल्या कुटुंबासोबत वाटा आणि स्वतःही त्याचे सेवन करा.

पवित्र उपवासाची कथा

विश्वाच्या निर्मितीपूर्वी, सर्वत्र केवळ घोर अंधार होता. कोणतेही विश्व, दिशा किंवा काळ अस्तित्वात नव्हता. मग, शेकडो सूर्यांसारखा तेजस्वी आणि प्रकाशमान चेहरा असलेली देवी कुष्मांडा प्रकट झाली. तिच्या चेहऱ्यावरच्या मंद हास्याने विश्वात ऊर्जा आणि स्पंदने संचारली. ज्याप्रमाणे फुलात अंड्याची निर्मिती होते, त्याचप्रमाणे या विशाल विश्वाचा जन्म मातेच्या मधुर हास्यातून झाला. फुलाप्रमाणे कोमल हास्याने तिने संपूर्ण विश्वाला जन्म दिल्यामुळे, तिला कुष्मांडा म्हटले जाऊ लागले आणि ती सजीव व निर्जीव जगाची आद्य शक्ती बनली.