नववी माळ : सिद्धिदात्री देवी कोण आहे, देवीचे स्वरूप काय आणि कोणता प्रसाद अर्पण करावा ?

या देवी सर्वभू‍तेषु मां सिद्धिदात्री रूपेण संस्थिता।

नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नम:।।

अर्थ : हे देवी आई ! सर्वत्र विराजित आणि देवी सिद्धिदात्रीच्या रुपात प्रसिद्ध अंबे, तुला माझा वारंवार नमस्कार. हे आई, मला तुझ्या कृपेचा पात्र बनू दे.

नवरात्रीत नववी शक्तीचे नाव सिद्धिदात्री (Devi Siddhidatri) असे आहे. ही देवी सर्व प्रकाराच्या सिद्धी प्रदान करणारी आहे. नवरात्री - पूजनाच्या नवव्या दिवशी या देवीची उपासना केली जाते. या दिवशी शास्त्रीय विधीपूर्वक आणि पूर्ण निष्ठेने साधना करणार्‍या साधकाला सर्व सिद्धी प्राप्त होतात. सृष्टीत त्यासाठी काहीही अगम्य राहत नाही. त्या भक्तांवर ब्रह्मांडावर पूर्ण विजय प्राप्त करण्याचे सामर्थ्य येतं.

मार्कण्डेय पुराणानुसार अणिमा, महिमा, गरिमा, लघिमा, प्राप्ती, प्राकाम्य, ईशित्व आणि वशित्व- या आठ सिद्धी आहेत. ब्रह्मवैवर्तपुराणाच्या श्रीकृष्ण जन्म खंडात ही संख्या 18 सांगण्यात आली आहे.

याचे प्रकार- 1. अणिमा 2. लघिमा 3. प्राप्ती 4. प्राकाम्य 5. महिमा 6. ईशित्व,वाशित्व 7. सर्वकामावसायिता 8. सर्वज्ञत्व 9. दूरश्रवण 10. परकायप्रवेशन 11. वाक्‌सिद्धी 12. कल्पवृक्षत्व 13. सृष्टी 14. संहारकरणसामर्थ्य 15. अमरत्व 16. सर्वन्यायकत्व 17. भावना 18. सिद्धी

माँ सिद्धिदात्री ही भक्तांना आणि साधकांना सर्व सिद्धी प्रदान करण्यास समर्थ आहे. देवी पुराणानुसार भगवान शिव यांना त्यांच्या कृपेनेच या सिद्धी मिळाल्या होत्या. त्यांच्या कृपेने भगवान शंकराचे अर्धे शरीर देवीचे झाले. या कारणास्तव ते लोकांमध्ये 'अर्धनारीश्वर' या नावाने प्रसिद्ध झाले.

माँ सिद्धिदात्रीचे चार हात आहेत. सिंह त्यांचे वाहन आहे. देवी कमळाच्या फुलावर विराजमान आहे. त्याच्या खालच्या उजव्या हातात कमळाचे फूल आहे. माँ सिद्धिदात्रीची कृपा मिळविण्यासाठी सतत प्रयत्न करणे हे प्रत्येक मानवाचे कर्तव्य आहे. त्याच्या कृपेने अनंत दु:खाच्या रूपाने जगापासून अलिप्त राहून, सर्व सुखांचा उपभोग घेऊन भक्त मोक्ष प्राप्त करू शकतो.

नवदुर्गांमध्ये माँ सिद्धिदात्री शेवटची आहे. इतर आठ दुर्गांची शास्त्रीय रीतिरिवाजानुसार पूजा करून, दुर्गापूजेच्या नवव्या दिवशी भक्त त्यांच्या पूजेत गुंततात. या सिद्धिदात्री मातेची आराधना केल्यानंतर भक्तांच्या आणि साधकांच्या सर्व प्रकारच्या ऐहिक, दिव्य इच्छा पूर्ण होतात.

नैवदे्य - नवरात्रीच्या नवव्या दिवशी तीळ अर्पण करून ब्राह्मणाला दान करावे. यामुळे मृत्यूच्या भीतीपासून मुक्ती मिळेल. यासोबतच अनहोनी टळेल.

Edited by: Rupali Barve