Publish Date: Fri, 13 Mar 2026 (19:33 IST)
Updated Date: Fri, 13 Mar 2026 (19:39 IST)
महाराष्ट्रातील शिर्डी येथील जगप्रसिद्ध श्री साई बाबा समाधी मंदिरालाही एलपीजी संकटाचा धोका निर्माण झाला आहे. इराण-इस्रायल युद्धामुळे जागतिक स्तरावर गॅस पुरवठ्यात झालेल्या खंडामुळे आता मंदिराच्या विशाल 'प्रसादालय'च्या व्यवस्थेला आव्हान निर्माण झाले आहे. मंदिर व्यवस्थापनाने माहिती दिली आहे की सध्या एलपीजीचा साठा फक्त १० ते १५ दिवसांसाठी शिल्लक आहे. जर परिस्थिती लवकर सुधारली नाही तर दररोज दर्शनासाठी येणाऱ्या लाखो भाविकांना दिलेला 'महाप्रसाद' धोक्यात येऊ शकतो.
शिर्डीचे साई किचन हे देशातील सर्वात मोठ्या आणि आधुनिक भोजनालयांपैकी एक आहे, जे दररोज सुमारे ५०,००० भाविकांना सेवा देते. तथापि, मंदिर प्रशासनाने दूरदृष्टी दाखवून एलपीजीचा वापर कमालीचा कमी केला आहे आणि सौर ऊर्जेचा जास्तीत जास्त वापर सुरू केला आहे, जेणेकरून भाविकांना प्रसादाशिवाय परतावे लागू नये.
मंदिरातील सहाय्यक अभियंता (यांत्रिक) शरद शिरोळे यांच्या मते, तांदूळ, डाळ आणि इतर वाफवलेले पदार्थ पूर्णपणे सौर यंत्रणेद्वारे तयार केले जातात. तथापि, रोट्या बेक करण्यासाठी आणि टेम्परिंग करण्यासाठी एलपीजी स्टोव्ह आवश्यक आहे. संकटापूर्वी, मंदिरात दररोज १,२०० किलो गॅस वापरला जात होता, जो आता ७०० किलोपर्यंत कमी करण्यात आला आहे. शरद शिरोळे यांनी स्पष्ट केले की सौर ऊर्जेमुळे अंदाजे २०० किलो गॅसची बचत होत आहे, परंतु व्यावसायिक सिलिंडरच्या पुरवठ्यातील व्यत्यय हा चिंतेचा विषय आहे.
मर्यादित एलपीजी साठा पाहता, मंदिर व्यवस्थापनाने प्रसाद मेनूमध्ये बदल करण्याचा निर्णय घेतला आहे. पुरवठा सामान्य होईपर्यंत भक्तांना "साधे अन्न" देण्याची प्रशासनाची योजना आहे. ज्या भाज्या आणि पदार्थांना शिजण्यास जास्त वेळ लागतो किंवा जास्त गॅस लागतो अशा भाज्या आणि पदार्थ सध्या तयार केल्या जाणार नाहीत.
मंदिर व्यवस्थापन आता पुढील सात ते आठ महिन्यांत या यंत्रणेला आणखी अपग्रेड करण्याची योजना आखत आहे. या अपग्रेडनंतर, मंदिरातील ७० टक्के अन्न पूर्णपणे सौर ऊर्जा आणि वाफेद्वारे शिजवले जाईल, ज्यामुळे इंधनासाठी बाह्य स्रोतांवर अवलंबून राहणे कमी होईल.
