Shraddha Paksha 2026: श्राद्ध पक्षातील अष्टमी श्राद्धाचे महत्त्व, श्राद्ध कसे आणि कोणासाठी केले जाते हे जाणून घ्या

पितृपक्षातील अष्टमी तिथीला केलेले श्राद्ध अत्यंत फलदायी मानले जाते आणि ते समृद्धी आणते. हा दिवस कोणत्याही पक्षाच्या (शुक्ल किंवा कृष्ण) अष्टमी तिथीला निधन पावलेल्या सर्व दिवंगत आत्म्यांना प्रार्थना अर्पण करण्यासाठी समर्पित आहे. २०२६ मध्ये, अष्टमी श्राद्ध उत्सव शनिवार, ३ ऑक्टोबर २०२६ रोजी साजरा केला जाईल. शास्त्रानुसार, श्राद्ध विधी नेहमी कुतुप, रोहिणी किंवा दुपारी करणे उत्तम असते.

तारखा आणि शुभ मुहूर्त (३ ऑक्टोबर, २०२६)

अष्टमी तिथीची सुरुवात: ३ ऑक्टोबर, २०२६, सकाळी ७:५९ वाजता

अष्टमी तिथीचा शेवट: ४ ऑक्टोबर, २०२६, सकाळी ५:५१ वाजता

श्राद्ध विधीसाठी विशेष वेळा:

कुतुप मुहूर्त: सकाळी ११:४६ ते दुपारी १२:३४

रोहिणी मुहूर्त: दुपारी १२:३४ ते दुपारी १:२१

दुपार: दुपारी १:२१ ते दुपारी ३:४३

अष्टमी श्राद्धासाठी अस्सल आणि सोपी पूजा पद्धत

प्राथमिक तयारी: पूर्वेकडे तोंड करून कुशाच्या गवताच्या आसनावर बसा. धूप आणि दिवा लावा, आणि देवता, ऋषीमुनी आणि पूर्वजांना फुले, हार आणि सुपारी अर्पण करा.

तर्पण पात्राची तयारी: एका ताटात स्वच्छ पाणी, काळे तीळ, कच्चे दूध, जव आणि तुळशीची पाने यांचे मिश्रण तयार करा आणि जवळच एक रिकामे पात्र (तर्भान) ठेवा.

संकल्प: अनामिकेमध्ये कुश पवित्री घाला. मग, हातात पाणी, सुपारी, एक नाणे आणि एक फूल घेऊन आपल्या पूर्वजांना तर्पण अर्पण करण्याचा संकल्प करा.

आवाहन आणि तर्पण: पाण्यात गुलाबाच्या पाकळ्या मिसळा आणि हातात तांदूळ (अक्षत) घेऊन देव आणि ऋषींचे आवाहन करा. मंत्रोच्चार करत, पहिल्या ताटातील पाणी घ्या आणि दक्षिणेकडे तोंड करून आपल्या बोटांद्वारे देव आणि ऋषींना आणि अंगठ्याद्वारे पूर्वजांना अर्पण करा (लक्षात ठेवा की देव तर्पण पूर्वेकडे तोंड करून आणि ऋषी तर्पण उत्तरेकडे तोंड करून केले जाते).

हवन आणि पंचबली: अग्नीत गाईचे दूध, दही, तूप आणि खीर अर्पण करा. यानंतर, गायी, कुत्रे, कावळे आणि पाहुण्यांसाठी अन्नाचा काही भाग बाजूला ठेवा.

ब्राह्मण भोजन आणि पारणा: शेवटी, एका पात्र ब्राह्मणाला, जावयाला किंवा भाच्याला आदराने भोजन द्या आणि दान व दक्षिणा दिल्यानंतरच, तुम्ही आणि तुमच्या कुटुंबाने प्रसाद ग्रहण करा.

अष्टमी तिथीचे विशेष धार्मिक महत्त्व

कलाष्टमी आणि भैरव अष्टमी: श्राद्ध पक्षातील ही तारीख कलाष्टमी आणि भैरव अष्टमी म्हणूनही पाळली जाते.

गजलक्ष्मी व्रताचे आगमन: या दिवशी गजलक्ष्मी व्रताचा शुभ प्रसंग असतो, जे धर्मग्रंथांमध्ये महालक्ष्मीचा आशीर्वाद मिळवण्यासाठी विशेष फलदायी मानले जाते.

शुभ खरेदीचा दिवस: सामान्यतः, श्राद्ध पक्षात खरेदी करण्यास मनाई असते, परंतु अष्टमी तिथी शुभ खरेदीसाठी अत्यंत शुभ मानली जाते.

श्राद्ध विधींचे प्रमुख नियम आणि फायदे

योग्य तारीख निश्चित करणे: या दिवशी, केवळ त्या पूर्वजांसाठी श्राद्ध करावे ज्यांचे निधन अष्टमी तिथीला झाले आहे. याव्यतिरिक्त, जर एखाद्याचे निधन पौर्णिमेच्या दिवशी झाले असेल, तर त्यांचे श्राद्ध अष्टमी, द्वादशी किंवा अमावस्येला करता येते.

शाश्वत समृद्धीची प्राप्ती: जे भक्त या दिवशी योग्य विधींसह श्राद्ध करतात, त्यांना त्यांच्या पूर्वजांचा शाश्वत आशीर्वाद मिळतो आणि कुटुंबात सुख-समृद्धी टिकून राहते.

मुलांच्या कल्याणासाठी उपवास: अष्टमी श्राद्धाच्या दिवशी, स्त्रिया देखील आपल्या कुटुंबाच्या आणि मुलांच्या आरोग्यासाठी आणि दीर्घायुष्यासाठी प्रार्थना म्हणून उपवास करतात.