वीजबिल वाढू नये म्हणून घरातल्या या ७ सवयी बदला; महिन्याच्या खर्चात होईल बचत

वीज बिल दरमहा खिशावर मोठा ताण आणते. उन्हाळा असो वा हिवाळा, पंखे, टीव्ही, फ्रिज, गिझर आणि दिवे यांमुळे वीज वापर सातत्याने सुरू असतो. अनेकदा आपण नकळत काही अशा चुका करतो, ज्यामुळे विजेचा वापर विनाकारण वाढतो आणि बिल जास्त येते. घरातील काही लहान-सहान सवयींमध्ये सुधारणा केली, तर विजेचा वापर कमी होऊन महिन्याच्या खर्चात मोठी बचत होऊ शकते. वीजबिल कमी करण्यासाठी घरातल्या या ७ सवयी त्वरित बदला:

१. उपकरणांचे प्लग सॉकेटमध्येच चालू ठेवणे (Standby Power)

टीव्ही बंद करताना आपण अनेकदा फक्त रिमोटने बंद करतो, पण मुख्य बटण (Switch) चालूच ठेवतो. तसेच मोबाईल चार्जर, लॅपटॉप चार्जर काम झाल्यानंतरही सॉकेटमध्ये चालूच राहतात.

काय कराल? वापर पूर्ण झाल्यावर उपकरणांचे मुख्य बटण नेहमी बंद करा. 'स्टँडबाय मोड'वर असलेली उपकरणेही हळूहळू वीज खेचतात, ज्यामुळे बिलात वाढ होते.

२. जुने आणि जास्त वीज खाणारे बल्ब वापरणे

घरात अजूनही जुने फिलामेंट बल्ब किंवा साधे ट्यूबलाइट्स वापरत असाल, तर ते मोठ्या प्रमाणावर वीज वापरतात आणि उष्णताही निर्माण करतात.

काय कराल? घरातील सर्व जुने दिवे बदलून LED बल्ब आणि LED ट्यूबलाइट्स लावा. LED बल्ब ८०% पर्यंत विजेची बचत करतात आणि जास्त काळ टिकतात.

३. एअर कंडिशनर (AC) अतिशय कमी तापमानावर चालवणे

उकाडा वाढला की एसी १८°C किंवा २०°C वर चालवण्याची सवय अनेकांना असते. एसीचे तापमान जेवढे कमी ठेवाल, तेवढे कॉम्प्रेसरवर जास्त ताण येतो आणि विजेचा वापर वाढतो.

काय कराल? एसी नेहमी २४°C ते २५°C या ऐच्छिक तापमानावर (Optimal Temperature) सेट करा. या तापमानावर कूलिंगही उत्तम मिळते आणि विजेची बचत होते.

४. फ्रिजची योग्य काळजी न घेणे

फ्रिज २४ तास चालू असतो, त्यामुळे त्याची योग्य काळजी न घेतल्यास वीजबिल प्रचंड वाढू शकते. फ्रिजचे दार वारंवार उघडणे, गरम अन्न थेट फ्रिजमध्ये ठेवणे किंवा फ्रिजच्या मागच्या कॉइल्सवर धूळ साचू देणे यांमुळे कॉम्प्रेसरला जास्त काम करावे लागते.

काय कराल? अन्न पूर्णपणे थंड झाल्यावरच फ्रिजमध्ये ठेवा. फ्रिजचे दार जास्त वेळ उघडे ठेवू नका आणि फ्रिजच्या दाराचे रबर (Gasket) नीट बंद होतेय की नाही हे तपासा.

५. गिझर तासन् तास चालू ठेवणे

हिवाळ्यात किंवा सकाळी आंघोळीसाठी गिझर वापरताना तो तासनं तास चालू ठेवण्याची सवय घातक ठरते. पाणी गरम झाल्यावर ऑटो-कट झाले तरी गिझर वीज वापरत राहतो.

काय कराल? आंघोळीच्या १५ ते २० मिनिटे आधी गिझर लावा आणि वापर झाल्यावर लगेच बंद करा. शक्य असल्यास सोलर वॉटर हीटरचा पर्याय वापरा.

६. ५-स्टार रेटिंग उपकरणांकडे दुर्लक्ष करणे

स्वस्त मिळतात म्हणून '१-स्टार' किंवा विना-रेटिंगची इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे खरेदी करणे दीर्घकाळात महाग पडते.

काय कराल? नवीन पंखा, फ्रिज, एसी किंवा वॉशिंग मशीन खरेदी करताना नेहमी ५-स्टार (5-Star BEE Rating) रेटिंग असलेलीच उपकरणे निवडा. ही उपकरणे सुरुवातीला थोडी महाग वाटली तरी विजेची प्रचंड बचत करतात.

७. सूर्यप्रकाशाचा योग्य वापर न करणे

दिवसाही घरातले दिवे, पंखे चालू ठेवणे आणि खिडक्यांचे पडदे लावून अंधार ठेवणे ही एक वाईट सवय आहे.

काय कराल? दिवसा खिडक्या उघड्या ठेवून नैसर्गिक सूर्यप्रकाश आणि हवेचा वापर करा. यामुळे फक्त वीजच वाचणार नाही, तर घरातील वातावरणही ताजेतवाने राहील.

घरातील या लहान वाटणाऱ्या सवयी बदलल्यास विजेचा अपव्यय टळेल आणि तुमच्या दरमहाच्या बजेटमध्ये मोठी बचत दिसेल. आजच या बदलांना सुरुवात करा!