Publish Date: Sat, 19 Sep 2026 (21:30 IST)
Updated Date: Sat, 19 Sep 2026 (15:56 IST)
आजच्या काळात मोबाईल फोन आपल्या दैनंदिन जीवनाचा अविभाज्य भाग बनले आहेत. सकाळी उठल्यापासून ते रात्री झोपेपर्यंत, लोक तासनतास स्क्रोलिंग, चॅटिंग, व्हिडिओ पाहणे किंवा फोनवर काम करण्यात घालवतात. मात्र, बराच वेळ मान वाकवून स्क्रीनकडे पाहण्याच्या सवयीमुळे शरीराला समस्या निर्माण होऊ शकतात. जास्त वेळ स्क्रीनसमोर राहिल्याने अनेक लोकांना मान आखडणे, खांद्यावर ताण येणे आणि पाठीच्या वरच्या भागात अस्वस्थता जाणवते.
सतत एकाच स्थितीत बसल्याने मान आणि खांद्याच्या स्नायूंवर अतिरिक्त ताण येऊ शकतो. याला 'मोबाईल नेक' किंवा 'टेक नेक' असे म्हणतात. तथापि, मानेच्या समस्यांची अनेक कारणे असू शकतात आणि प्रत्येक वेदना केवळ मोबाईल फोनच्या वापराशी जोडणे योग्य नाही.
जर तुम्हाला जास्त वेळ बसल्यानंतर किंवा फोन वापरल्यानंतर तुमच्या मानेत ताठरपणा जाणवत असेल, तर तुमची बसण्याची किंवा उभे राहण्याची पद्धत सुधारणे आणि हलके स्ट्रेचिंग व व्यायाम करणे उपयुक्त ठरू शकते. येथे पाच सोपी योगासने आणि स्ट्रेचिंग दिले आहेत, जे घरी करता येतात.
हे लक्षात ठेवा की, जर तुमच्या मानेचे दुखणे तीव्र असेल, दुखापतीनंतर सुरू झाले असेल, हातामध्ये बधिरता किंवा अशक्तपणा जाणवत असेल, चक्कर येत असेल किंवा वेदना सतत होत असतील, तर योगाभ्यास किंवा स्ट्रेचिंग करण्याऐवजी डॉक्टर किंवा फिजिओथेरपिस्टचा सल्ला घ्या.
मानेच्या बाजूला ताणणे
सरळ बसा किंवा उभे राहा आणि खांदे सैल सोडा. हळूहळू तुमचे डोके उजवीकडे झुकवा, जणू काही तुमचा उजवा कान खांद्याच्या दिशेने जात आहे.
काही सेकंद आराम करा आणि मग आपले डोके पूर्ववत स्थितीत आणा. त्यानंतर हीच प्रक्रिया दुसऱ्या बाजूला पुन्हा करा.
लक्षात ठेवा: मान ताणण्यासाठी हातांचा वापर करू नका. ताण सौम्य असावा, वेदनादायी नसावा.
चिन टक
हा एक सोपा आसनाचा व्यायाम आहे. ताठ बसा आणि समोर सरळ पाहा. त्यानंतर, तुमची मान लांबवत असल्याप्रमाणे, हळूवारपणे तुमची हनुवटी मागे घ्या.
ही स्थिती काही सेकंद धरून ठेवा आणि नंतर सुरुवातीच्या स्थितीत परत या. हे हळूहळू अनेक वेळा करता येते.
हा व्यायाम सहसा पायांना आधार देऊन सुरू होतो. श्वास आत घ्या, हळूहळू तुमची पाठ खाली वाकवा आणि छाती किंचित पुढे उचला. त्यानंतर, श्वास बाहेर सोडा, तुमची पाठ गोलाकार करा आणि शीर्षासन करा, हळूहळू शरीर पुढे वाकवून कपाळ जमिनीवर किंवा एखाद्या आरामदायक आधारावर टेकवा. जे लोक बराच वेळ डोके पुढे वाकवून स्क्रीनकडे पाहतात, त्यांच्यासाठी हा व्यायाम उपयुक्त ठरू शकतो.
कॅट-काऊ स्ट्रेच
योगामध्ये, पाठीच्या कण्याच्या लवचिकतेसाठी मार्जारियासन बिटिलासन म्हणजेच कॅट काऊ पोझ केली जाते.
चारी बाजूंनी जमिनीवर या. श्वास आत घ्या, हळूहळू पाठ खाली वाकवा आणि छाती किंचित वर उचला. मग, श्वास बाहेर सोडा, पाठ वरच्या दिशेने गोलाकार करा आणि डोके हळुवारपणे खाली झुकवा.
संपूर्ण हालचाल सावकाश आणि नियंत्रितपणे करा. मान हिसकावू नका.
बालासन
गुडघ्यांवर बसा आणि हळूहळू शरीर पुढे वाकवा, कपाळ जमिनीवर किंवा एखाद्या आरामदायक आधारावर टेकवा. तुम्ही तुमचे हात पुढे पसरवू शकता किंवा शरीराजवळ ठेवू शकता.
या आसनात हळूवारपणे श्वास घ्या आणि शरीर शिथिल ठेवण्याचा प्रयत्न करा. जर तुम्हाला गुडघ्याचा किंवा मानेचा काही त्रास असेल, तर हे आसन करण्याचा प्रयत्न करण्यापूर्वी तज्ञांचा सल्ला घेणे उत्तम राहील.
शोल्डर रोल्स
कधीकधी मानेसोबत खांद्यांमध्येही ताण निर्माण होतो. हे करण्यासाठी, ताठ बसा आणि दोन्ही खांदे हळूहळू गोलाकार गतीने वर, मागे आणि खाली फिरवा.
काही वेळा पुनरावृत्ती केल्यावर, दिशा बदला आणि आपले खांदे पुढे वळवा.
ही एक अतिशय सोपी हालचाल आहे आणि जेव्हा तुम्ही बराच वेळ तुमच्या डेस्कवर किंवा फिरत्या स्थितीत असता, तेव्हा छोट्या विश्रांतीच्या वेळी ती करता येते.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.