उन्हाळ्यात शरीराला थंड ठेवण्यासाठी हे प्राणायाम करा

कडक उन्हात आणि उष्णतेच्या लाटांमध्ये शरीर थंड ठेवणे हे एका आव्हानापेक्षा कमी नाही. आहारात थंड पदार्थांचा समावेश करण्याव्यतिरिक्त, काही प्राणायाम व्यायाम देखील या काळात शरीर थंड ठेवण्यास मदत करू शकतात. त्यांचा दररोज सराव करा.

वाढत्या तापमानाचा आपल्या आरोग्यावर थेट परिणाम होतो. वाढत्या तापमानाबरोबर शरीरातील उष्णताही वाढते. यामुळे आजारी पडण्याचा धोका वाढतो. उन्हाळ्यातील उष्णतेच्या लाटांमुळे डिहायड्रेशन, अशक्तपणा, थकवा, डोकेदुखी आणि चक्कर येणे यांसारख्या समस्या उद्भवू शकतात. त्यामुळे, शरीर थंड ठेवणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. जेव्हा आपण शरीर थंड करण्याबद्दल बोलतो, तेव्हा आपला अर्थ थंड साबणाने आंघोळ करणे, एअर कंडिशनरमध्ये झोपणे किंवा थंड पावडर लावणे असा नसतो; तर आपला अर्थ शरीरातील अंतर्गत उष्णता कमी करणे असा असतो.  कडक उन्हात आणि उष्णतेच्या लाटेत शरीर थंड ठेवणे हे एका आव्हानापेक्षा कमी नाही. आपल्या आहारात थंड पदार्थांचा समावेश करण्याव्यतिरिक्त, काही प्राणायाम व्यायाम देखील या काळात शरीर थंड ठेवू शकतात. या व्यायामांचा दररोज सराव करा. 

चंद्रभेदी प्राणायाम

हा एक शीतलता देणारा प्राणायाम आहे.

यामुळे शरीर थंड होते.

हे करण्यासाठी सुखासन, पद्मासन किंवा वज्रासनात बसावे .

तुमची पाठ सरळ ठेवा.

अंगठ्याने उजवी नाकपुडी बंद करा.

डाव्या नाकपुडीतून हळूहळू श्वास घ्या.

त्यानंतर डावी नाकपुडी बंद करा आणि उजवी नाकपुडी उघडून हळूहळू श्वास बाहेर सोडा.

ही या प्राणायामाची एक फेरी आहे. तुम्ही याची १०-१५ वेळा पुनरावृत्ती करावी.

यामुळे शरीर थंड होते.

त्यामुळे मानसिक ताण आणि चिडचिड कमी होते आणि चांगली झोप लागण्यास मदत होते.

उन्हाळ्यात शरीराचे अतिरिक्त तापमान नियंत्रित ठेवण्यास यामुळे मदत होते.

अनुलोम-विलोम प्राणायाम

अनुलोम-विलोम प्राणायाममुळे शरीराला अनेक प्रकारे फायदा होतो.

शरीरातील उष्णता कमी करण्यासाठीही हे खूप फायदेशीर आहे. 

सर्वप्रथम, शांत ठिकाणी बसा.

तुम्हाला सुखासन किंवा पद्मासनात बसावे लागेल.

हे करण्यासाठी, तुमच्या उजव्या हाताचा अंगठा तुमच्या उजव्या नाकपुडीवर ठेवा.

यानंतर, तुम्ही दुसऱ्या नाकपुडीतून म्हणजेच डाव्या नाकपुडीतून श्वास घ्यावा.

आता श्वास घेताना डावी नाकपुडी बंद करा.

आता उजव्या नाकपुडीवरून अंगठा काढा आणि श्वास बाहेर सोडा.

यानंतर तुम्हाला फक्त उजव्या नाकपुडीतूनच श्वास घ्यायचा आहे.

तुम्हाला डाव्या नाकपुडीतून श्वास बाहेर सोडावा लागेल.

ही प्रक्रिया त्याच प्रकारे पुन्हा पुन्हा करा.

हे प्राणायाम केल्याने तणाव कमी होतो, मनाला शांती मिळते आणि शरीरातील उष्णताही कमी होते.

यामुळे चिंतेपासून आराम मिळतो आणि चांगली झोप लागण्यासही मदत होते.

शीतली प्राणायाम

शीतली प्राणायामाचे अनेक फायदे आहेत. यामुळे चांगली झोप लागते आणि तहान कमी होते. ज्यांना सतत खाण्याच्या सवयीचा त्रास होतो, त्यांनी हा प्राणायाम नक्कीच करावा, कारण तो अनावश्यक भूक कमी करतो.  हा प्राणायाम रक्तदाब कमी करतो, आम्लपित्त आणि पोटातील अल्सरपासून आराम देतो, पचनक्रिया सुधारतो आणि हृदयविकारांना प्रतिबंध करतो.

स्वच्छ जागेत चटई अंथरा आणि त्यावर बसा. 

सिद्धासन किंवा पद्मासनात बसणे उत्तम राहील.

तुमची जीभ बाहेर काढून तिला नळीसारखा आकार द्या.

 जिभेचा वापर करून हळूहळू श्वास आत घ्या, पोटात हवा भरा आणि मग तोंड बंद करा. 

तुमच्या जबड्याचा पुढचा भाग छातीला टेकवा.

 क्षणभर श्वास रोखून धरा, 

मग मान सरळ करून नाकावाटे श्वास बाहेर सोडा.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By - Priya Dixit