Publish Date: Mon, 24 Aug 2026 (07:30 IST)
Updated Date: Sat, 22 Aug 2026 (19:07 IST)
India Tourism : दक्षिण भारतातील केंद्रशासित प्रदेश पुदुचेरीमध्ये अनेक ऐतिहासिक आणि धार्मिक स्थळे आहेत, परंतु वेदपुरीश्वरर मंदिराला एक विशेष आध्यात्मिक महत्त्व आहे. पवित्र श्रावण महिन्यात भगवान शिवाचे दर्शन घेण्यासाठी आणि जलाभिषेक करण्यासाठी भक्त दूरदूरवरून प्रवास करतात. जर तुम्ही या महिन्यात एखाद्या ऐतिहासिक आणि शांत शिवमंदिराला भेट देण्याची योजना आखत असाल, तर पुदुचेरीमधील हे प्राचीन मंदिर एक उत्तम पर्याय असू शकते. चला याबद्दल जाणून घेऊया...
वेदपुरीश्वरर मंदिराचा इतिहास आणि धार्मिक महत्त्व
पुदुचेरीमधील वेदपुरीश्वरर मंदिर हे श्रावण महिन्यात शिवभक्तांसाठी एक महत्त्वाचे धार्मिक स्थळ आहे. श्री वरदराजा पेरुमल मंदिराच्या जवळ असलेले हे मंदिर शहरातील प्रमुख धार्मिक स्थळांपैकी एक आहे. ईश्वरन धर्मराज कोविल म्हणून ओळखले जाणारे हे मंदिर प्रामुख्याने भगवान शिवाला समर्पित आहे. येथे भगवान शिवाची 'वेदपुरीश्वरर' आणि देवी पार्वतीची 'त्रिपुरसुंदरी' म्हणून पूजा केली जाते.
हे मंदिर २३० वर्षांहून अधिक जुने आहे. इतिहासानुसार, १७४८ मध्ये गव्हर्नर डुप्लेक्सच्या कारकिर्दीत मूळ मंदिर नष्ट झाले होते. त्यानंतर, १७८८ मध्ये दिवाण कंदप्पा मुदलियार यांनी जनतेच्या पाठिंब्याने ते पुन्हा बांधले. असे मानले जाते की, येथे स्थापित शिवलिंग सुमारे १०० वर्षांपूर्वी सांबा ईश्वरन रस्त्यावरून आणले गेले होते.
अद्वितीय वास्तुकलेचे एक लक्षणीय उदाहरण
वेदपुरीश्वरर मंदिर पारंपारिक द्रविड शैलीत बांधलेले आहे. संपूर्ण मंदिर परिसर मजबूत ग्रॅनाइटच्या भिंतींनी वेढलेला आहे. मंदिराचे प्रवेशद्वार, राजगोपुरम, ७५ फूट उंच असून ते पाच मजली आहे. मुख्य गर्भगृहात पवित्र शिवलिंग स्थापित आहे. ध्वजस्तंभ सभागृह, महामंडप आणि अर्धमंडप मुख्य प्रवेशद्वारातून गर्भगृहात जाण्याचा मार्ग देतात. मंदिर परिसरात एक पवित्र तलाव देखील आहे. याव्यतिरिक्त, भगवान गणेश, कार्तिकेय, त्रिपुरसुंदरी, शनिदेव, दुर्गा, चंडिकेश्वर, दक्षिणामूर्ती आणि नवग्रह यांना समर्पित स्वतंत्र छोटी मंदिरे आहे.
प्रमुख सण आणि कार्यक्रम
भक्त वर्षभर मंदिराला भेट देत असले तरी, विशेष प्रसंगी मंदिराचे वैभव खरोखरच उल्लेखनीय असते.
वैकासी ब्रह्मोत्सव: तमिळ महिना वैकासी (मे-जून) मध्ये एक भव्य ब्रह्मोत्सव साजरा केला जातो.
अन्नाभिषेकम: ईश्वरी महिन्यात (ऑक्टोबर-नोव्हेंबर) भगवान शिवासाठी एक विशेष अन्नाभिषेकम केला जातो.
महाशिवरात्री: मासी (फेब्रुवारी-मार्च) आणि श्रावण महिन्यात विशेष पूजा आणि धार्मिक विधी आयोजित केले जातात.
जर तुम्हाला श्रावण महिन्यात आध्यात्मिक शांती आणि इतिहासाचा अनोखा संगम अनुभवायचा असेल, तर वेदपुरीश्वरर मंदिराला नक्की भेट द्या. द्रविड स्थापत्यकलेचे सौंदर्य आणि भगवान शिवाचा दिव्य आशीर्वाद तुमची ही भेट अविस्मरणीय बनवेल.
पुदुचेरीमधील प्राचीन वेदपुरीश्वरर मंदिर जावे कसे?
पुदुचेरी बस स्थानकावरून ऑटो किंवा कॅबने १५ ते ३० मिनिटांत मंदिरात सहज पोहोचता येते. प्रवेश आणि दर्शन पूर्णपणे विनामूल्य आहे.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
Edited By- Dhanashri Naik
