Publish Date: Thu, 06 Aug 2026 (07:30 IST)
Updated Date: Wed, 05 Aug 2026 (15:16 IST)
India Tourism : श्रावण महिना हा भगवान शिवाचा सर्वात प्रिय महिना मानला जातो. धार्मिक मान्यतेनुसार, श्रावण महिन्यात शिवाची पूजा केल्याने विशेष लाभ मिळतो आणि इच्छा पूर्ण होतात. हा महिना भक्ती आणि श्रद्धेचे प्रतीक आहे. श्रावण महिन्यात लोक अनेकदा भगवान शिवाच्या मंदिरांना भेट देतात. देशात भगवान शिवाला समर्पित अनेक प्रसिद्ध मंदिरे आहे. पण तुम्हाला माहित आहे का की राजधानी जयपूरपासून ८५ किलोमीटर अंतरावर भगवान शिवाचे एक अत्यंत प्राचीन मंदिर आहे. पांडेश्वर महादेव मंदिरात जगातील एकमेव १२ मुखी शिवलिंग आहे, ज्याचे वजन ६ टन आहे.
जयपूरपासून ८५ किलोमीटर अंतरावर असलेल्या विराटनगरमधील पंचखंड पर्वताच्या शिखरावर तीन खडकांवर बांधलेले पांडेश्वर महादेव मंदिर महाभारत काळातील आहे. असे म्हटले जाते की, महाभारत काळात पाच पांडवांनी विराटनगरमध्ये ७०० फूट उंचीवर असलेल्या एका गुहेत या शिवलिंगाची स्थापना केली. या मंदिरात स्थापित शिवलिंगाची उंची सव्वासात फूट आहे.
पांडवांनी आपली शस्त्रे येथे लपवली होती.
पंचखंड पर्वताच्या शिखरावर तीन खडकांवर तीन दरवाजे आहे. महाभारतात उल्लेख आहे की, पांडवांच्या १२ वर्षांच्या वनवासादरम्यान त्यांनी काही काळ या गुहांमध्ये घालवला होता. याच काळात त्यांनी शिवलिंगाची स्थापना केली. मंदिराचे १३ वे आचार्य, स्वामी सोमेंद्र महाराज यांनी स्पष्ट केले की, जेव्हा पांडव वनवासादरम्यान येथे आले होते, तेव्हा त्यांनी आपली शस्त्रे येथे लपवली होती. सम्राट अशोकानेही या टेकडीवर ३०० दिवस घालवले होते.
एका अघोरीने गुहा बंद केली
आख्यायिकेनुसार एके काळी एक अघोरी या मंदिरात भगवान शिवाची पूजा करत असे. तथापि, जेव्हा तो निघून गेला, तेव्हा त्याने दगडांनी गुहा बंद केली. त्यावेळी, येथे एक लहान शिवलिंग स्थापित करण्यात आले. त्यांनी स्पष्ट केले की, हे मंदिर अनेक वर्षे बंद राहिले. जोपर्यंत आमच्या पूर्वजांनी मंदिरातील दगड हटवून भगवान शिवाची पूजा पुन्हा सुरू केली नाही. कालांतराने, शिवलिंग हळूहळू तुटू लागले. २००४ मध्ये, तुटलेले शिवलिंग गंगा नदीत विसर्जित करण्यात आले आणि ६ टन वजनाचे व ७.२५ फूट उंच असलेले नवीन शिवलिंग योग्य विधींसह स्थापित करण्यात आले.
माहितीनुसार संत आणि अघोरी आजही या मंदिरात तपश्चर्या करण्यासाठी येतात. येथे वेळोवेळी अनेक धार्मिक कार्यक्रमही आयोजित केले जातात, ज्यात शिवरात्रीला आणि श्रावणात विशेष कार्यक्रम आयोजित केले जातात. असे मानले जाते की बारामुखी शिवलिंगाची पूजा केल्याने भक्तांच्या इच्छा पूर्ण होतात.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीचीपूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
Edited By- Dhanashri Naik