गणपती बाप्पाच्या आगमनाची तयारी करताना मूर्तीची निवड ही सर्वात महत्त्वाची पायरी असते. घरात समृद्धी, शांती आणि सकारात्मकता यावी यासाठी गणपतीची मूर्ती विकत घेताना खालील ७ महत्त्वाच्या गोष्टी नक्की तपासून घ्या:

सोंडेची दिशा (डाव्या सोंडेची मूर्ती): घरातील पूजेसाठी नेहमी डाव्या बाजूला सोंड असलेली (वाममुखी) मूर्ती शुभ मानली जाते. ही मूर्ती सौम्य आणि प्रसन्न मानली जाते. उजव्या सोंडेची मूर्ती (सिद्धिविनायक) अतिशय कडक नियमांची असते, त्यामुळे ती प्रामुख्याने मंदिरांमध्ये स्थापन केली जाते.

मूर्तीची मुद्रा (बसलेली मूर्ती): घरात बसलेल्या मुद्रेतील (बैठी) गणपतीची मूर्ती आणणे अत्यंत श्रेयस्कर असते. ही मुद्रा घरात स्थिर लक्ष्मी आणि शांतीचे प्रतीक आहे. उभी मूर्ती सहसा घरात स्थापन केली जात नाही. उभी असलेली किंवा धावत्या स्वरूपातील मूर्ती घरात बसवू नये. बसलेली मूर्ती घरात सुख, समृद्धी आणि स्थैर्य घेऊन येते, असे मानले जाते.

मूर्ती अखंड असावी (कोणतीही मोडतोड नसावी): मूर्ती घेताना ती सर्व बाजूंनी व्यवस्थित तपासून घ्या. कुठेही बारीक तडा, रंग उडालेला किंवा हात-पाय आणि आयुधे तुटलेली नसावीत. खंडित मूर्तीची घरात पूजा केली जात नाही.

पर्यावरणपूरक (शाडूची माती): मूर्ती शाडूची माती किंवा नैसर्गिक घटकांपासून बनवलेली असावी. पीओपी आणि केमिकलच्या रंगांची मूर्ती पर्यावरणासाठी घातक असते. शाडूच्या मातीची मूर्ती घरात किंवा कृत्रिम तलावात सहज विसर्जित करता येते.

मूर्तीतील आवश्यक घटक : मूर्तीमध्ये गणपतीच्या पायाशी त्याचा सेवक मूषक (उंदीर) आणि हातात मोदक किंवा लाडू स्पष्टपणे दिसतील असे असावेत. मूषक आणि मोदकाशिवाय असलेली मूर्ती अपूर्ण मानली जाते. बाप्पाच्या चार हातांमध्ये पाश, अंकुश, मोदक असणे शुभ मानले जाते आणि चौथा हात आशीर्वाद देणारा (वरदहस्त) असावा.

प्रसन्न आणि हुबेहूब डोळे: मूर्तीचा चेहरा पाहिल्यावर मनाला शांतता आणि आनंद वाटला पाहिजे. मूर्तीचे डोळे व्यवस्थित आखलेले आणि प्रसन्न आहेत की नाही हे आवर्जून पाहा, कारण डोळे हे मूर्तीतील मुख्य आकर्षण असतात. मूर्तीचा चेहरा हसमुख, डोळे जिवंत आणि रूप प्रसन्न असावे. बाप्पाचा रंग नैसर्गिक असावा. शक्यतो फिकट गुलाबी, पिवळा किंवा पांढरा (शाडूच्या मातीचा नैसर्गिक रंग) असावा. अतिउग्र किंवा भडक रंग असलेल्या मूर्ती आणणे टाळावे.

योग्य आकार (उंची): घरात स्थापन करायच्या मूर्तीची उंची खूप जास्त नसावी. धर्मशास्त्रानुसार घरगुती गणपतीची मूर्ती १ ते १.५ फुटांपर्यंत असावी, जेणेकरून रोजच्या पूजेत नियम पाळणे सोपे जाते.

टीप: मूर्ती घरात आणताना तिचा चेहरा कापडाने झाकून आणावा आणि प्रतिष्ठापनेच्या वेळीच तो कापड काढावा.