वटपौर्णिमेचे व्रत हे सुवासिनींसाठी अत्यंत पवित्र आणि सौभाग्यदायी मानले जाते. या व्रताची सुरुवात सकाळी उठल्यापासूनच शास्त्रोक्त पद्धतीने होणे गरजेचे आहे. वटपौर्णिमेच्या दिवशी विवाहित महिलांनी सकाळी उठल्यावर सर्वप्रथम कोणत्या गोष्टी कराव्यात, याबद्दल शास्त्र काय सांगते ते खालीलप्रमाणे आहे.
सकाळी डोळे उघडल्या उघडल्या अंथरुणावर असतानाच सर्वप्रथम आपल्या दोन्ही हातांच्या तळव्यांचे दर्शन घ्यावे (कराग्रे वसते लक्ष्मी... या मंत्राचा जप करावा). त्यानंतर जमिनीवर पाऊल ठेवण्यापूर्वी धरती मातेला (भूमातेला) स्पर्श करून तिची क्षमा मागावी आणि वंदन करावे. दिवसाची सुरुवात सकारात्मक ऊर्जेने होण्यासाठी हे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
उठल्यानंतर मनातल्या मनात किंवा प्रत्यक्ष पतीचे मुखदर्शन घ्यावे आणि त्यांच्या दीर्घायुष्यासाठी ईश्वराकडे प्रार्थना करावी. मनात कोणताही राग किंवा नकारात्मक विचार न आणता, आजचे वटसावित्री व्रत मी मनोभावे आणि आनंदाने पूर्ण करणार आहे, असा मनात संकल्प करावा.
मंगल स्नान (पवित्र स्नान)
सूर्योदयापूर्वी किंवा सकाळी लवकर उठून घराची स्वच्छता करावी आणि त्यानंतर स्नान करावे. वटपौर्णिमेच्या दिवशी स्नानाच्या पाण्यात थोडे गंगाजल किंवा तुळशीचे पान टाकून स्नान करणे अधिक शुभ मानले जाते. या दिवशी केस धुवून स्नान करण्याची परंपरा आहे.
सुवासिनीची पारंपरिक वेशभूषा (सोळा शृंगार)
स्नान आटोपल्यानंतर महिलांनी सौभाग्याची चिन्हे परिधान करावीत:
शुभ रंग: या दिवशी लाल, हिरवी, पिवळी किंवा गुलाबी यांसारख्या शुभ रंगाची साडी किंवा पोशाख परिधान करावा. (चुकूनही काळ्या किंवा पांढऱ्या रंगाचे कपडे घालू नयेत).
सौभाग्य अलंकार: कपाळावर कुंकू किंवा टिकली लावावी, गळ्यात मंगळसूत्र, हातात हिरव्या बांगड्या आणि पायात जोडवी नक्की घालावीत.
घरातील देवपूजा आणि उंबरठा पूजन
वटवृक्षाच्या पूजेला जाण्यापूर्वी आपल्या घरातील देव्हाऱ्याची नियमित पूजा करावी. कुलदेवी, कुलदेवता आणि गणपती बाप्पाची पूजा करून त्यांना दिवा-अगरबत्ती दाखवावी. त्यानंतर घराच्या मुख्य उंबरठ्याला (चौकटीला) हळद-कुंकू लावून नमस्कार करावा, जेणेकरून घरात सुख-समृद्धी राहील.
ही सर्व तयारी आटोपल्यानंतर पूजेचे ताट (ज्यामध्ये हळद-कुंकू, अक्षता, सुती धागा, ताजी फळे, पाच प्रकारची धान्ये आणि वाण) तयार करावे आणि त्यानंतरच वटवृक्षाची (वडाच्या झाडाची) पूजा करण्यासाठी घराबाहेर पडावे.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.