Marathi Biodata Maker
✕

कापूस पिकावर रोग दिसताच करा हे काम

Webdunia
शुक्रवार, 17 जुलै 2026 (17:15 IST)
कापूस हे आपल्याकडील एक मुख्य नगदी पीक आहे. मात्र, पावसाळ्याच्या दिवसांत किंवा दमट हवामानात कापसावर विविध रोग आणि किडींचा प्रादुर्भाव वेगाने वाढतो. कापूस पिकाचे नुकसान टाळण्यासाठी आणि दर्जेदार उत्पादनासाठी शेतात रोग दिसताच शेतकऱ्यांनी तात्काळ खालील उपाययोजना कराव्यात. 
ALSO READ: सततच्या पावसामुळे पिकांवर रोगांचा धोका; कृषी तज्ज्ञांचा महत्त्वाचा इशारा
मुख्य रोग आणि त्यांची प्राथमिक लक्षणे 
पानावरील ठिपके : पानांवर लसणाची किंवा तपकिरी रंगाचे गोलाकार ठिपके पडतात.
दहिया रोग : पानाच्या खालच्या बाजूला पांढरट-राखाडी रंगाची बुरशी (दह्यासारखी) दिसते. 
लाल लाल्या रोग : अन्नद्रव्यांच्या कमतरतेमुळे जुनी पाने लाल होतात आणि कडा सुकतात.
मूळ कूज / मर रोग : झाड अचानक सुकते आणि उपटल्यास मुळे सडलेली दिसतात.
 
रोग दिसताच करायचे तात्काळ उपाय. 
बाधित झाडे/पाने वेगळी करा: संसर्ग रोखणे.शेतात एखाद्या रोगाची सुरुवात झाल्यास, रोगट पाने किंवा झाडे उपटून शेताबाहेर नेऊन नष्ट करा किंवा जमिनीत गाडून टाका. यामुळे हवेद्वारे किंवा स्पर्शाने पसरणाऱ्या बुरशीजन्य रोगांचा प्रसार थांबतो.
 
तात्काळ बुरशीनाशकाची फवारणी 
बुरशीजन्य रोगांवर नियंत्रण : ठिपके किंवा दहिया रोगाची लक्षणे दिसताच खालीलपैकी एका बुरशीनाशकाची फवारणी करा 
 
कॉपर ऑक्सीक्लोराईड : २५ ग्रॅम + स्ट्रिप्टोसायक्लिन २ ग्रॅम प्रति १० लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करावी. किंवा कार्बेन्डाझिम + मॅन्कोझेब (उदा. साफ पावडर): २० ग्रॅम प्रति १० लिटर पाणी. 
 
अन्नद्रव्यांची पूर्तता 
लाल्या रोगाचे नियंत्रण : जर कापसाची पाने लाल पडत असतील, तर ती अन्नद्रव्यांची कमतरता असते.
उपाय: याच्या नियंत्रणासाठी मॅग्नेशियम सल्फेट (MgSO4) ५० ग्रॅम आणि १९:१९:१९ विद्राव्य खत ५० ग्रॅम प्रति १० लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करावी.
 
शेतातील पाणी बाहेर काढा 
अतिरिक्त पाण्याचा निचरा : मर रोग किंवा मूळ कूज लागण्याचे मुख्य कारण म्हणजे शेतात पाणी साचणे. त्यामुळे कापसाच्या तासांमधून चर काढून साचलेले पाणी शेताबाहेर काढून द्या, जेणेकरून मुळांना हवा मिळेल.
 
शेतकरी बांधवांसाठी महत्त्वाचा सल्ला
 
फवारणी करताना घ्यावयाची काळजी
पावसाळी वातावरणात औषध फवारताना त्यात चांगल्या दर्जाचे सिलिकॉन आधारित स्टिकर (चिकटवणारे औषध) अवश्य वापरा. रोगासोबतच रसशोषक किडींचा (मावा, तुडतुडे, पांढरी माशी) प्रादुर्भाव असल्यास तज्ज्ञांच्या सल्ल्याने योग्य कीटकनाशक बुरशीनाशकासोबत मिक्स करा. 
ALSO READ: पावसात सोयाबीन-पिकात पिवळेपणा? शेतकऱ्यांनी तात्काळ करा 'हे' उपाय
Edited By- Dhanashri Naik

संबंधित माहिती

सर्व पहा

नक्की वाचा

देवाची पूजा करतांना कोणते स्तोत्र आवर्जून म्हणावे?

वास्तुशास्त्रानुसार या पाच वनस्पतींपैकी कोणतीही वनस्पती छतावर ठेवल्यास होतात हे नुकसान

Winter Breakfast हिवाळ्यात सकाळी नाश्त्याला कोणते पौष्टिक पदार्थ खावेत?

हिवाळ्यात अंघोळीनंतर त्वचा कोरडी पडते? ट्राय करा हे सोपे आणि प्रभावी घरगुती उपाय!

थंडीच्या दिवसांतही शरीर राहील हायड्रेटेड; हिवाळ्यात नारळ पाणी पिण्याचे ५ मोठे फायदे

सर्व पहा

नवीन

इंडोनेशियामध्ये ६.६ तीव्रतेचा प्रचंड भूकंप

Gold-Silver Price Fall लग्नसराईच्या तोंडावर सोने-चांदीच्या किमतीत मोठी घसरण! खरेदीसाठी ही योग्य वेळ आहे का?

साताऱ्यातील अदानींच्या तराली प्रकल्पाला ब्रेक; महाराष्ट्र वन विभागाची तीन दिवसांत उत्तर देण्याची नोटीस

गडचिरोलीत शिवसेना ठाकरे गटाचे आंदोलन; मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांना घेराव

विधानसभा अध्यक्ष राहुल नार्वेकर यांनी कापड व्यापाऱ्यांना चर्चेसाठी आपल्या कार्यालयात आमंत्रित केले

पुढील लेख