एक महत्त्वाचे नगदी आणि औषधी कंदपीक : सुरण लागवड

सुरण हे एक महत्त्वाचे नगदी आणि औषधी कंदपीक आहे. योग्य नियोजन आणि योग्य जमिनीची निवड केल्यास सुरणाच्या शेतीतून कमी खर्चात चांगले उत्पादन मिळवता येते.

१. हवामान आणि माती

हवामान: सुरण पिकासाठी उष्ण आणि दमट हवामान अतिशय पोषक असते.

माती: पाण्याचा उत्तम निचरा होणारी, सुपीक, वालुकामय किंवा मध्यम काळी माती सर्वोत्तम मानली जाते. दलदलीच्या किंवा पाणी साचणाऱ्या मातीत कंद सडण्याची भीती असते. मातीचा pH ६.० ते ७.५ असावा.

२. लागवडीची वेळ आणि बियाणे (कंद)

लागवडीची वेळ: एप्रिल ते मे महिना (मान्सूनपूर्व) हा सुरण लागवडीसाठी सर्वात योग्य काळ आहे.

बियाणे निवड: लागवडीसाठी आदल्या वर्षाचे निरोगी कंद वापरले जातात. साधारण ५०० ग्रॅम ते १ किलो वजनाचे कंदाचे तुकडे (किंवा छोटे कंद) लागवडीसाठी योग्य मानले जातात.

बीजप्रक्रिया: कंद कुजू नयेत म्हणून लागवडीपूर्वी कॉपर ऑक्सिक्लोराईड किंवा बुरशीनाशकाच्या द्रावणात कंद ५-१० मिनिटे बुडवून वाळवून घ्यावेत.

३. लागवड पद्धत आणि अंतर

पद्धत: जमिनीची २-३ वेळा खोल नांगरणी करून १x१ फूट किंवा १.५x१.५ फूट आकाराचे खड्डे खणावेत.

अंतर: दोन ओळींत आणि दोन रोपांत २ ते ३ फूट अंतर ठेवावे.

खतांचा वापर: खड्ड्यांमध्ये चांगली कुजलेली शेणखत, कडुनिंबाची पेंड आणि मातीचे मिश्रण भरून मध्यभागी कंद पुरावा.

४. पाणी आणि खत व्यवस्थापन

पाणी: पावसाळ्यात वेगळ्या पाण्याची गरज भासत नाही. मात्र, पावसाने ताण दिल्यास किंवा उन्हाळ्यात १० ते १२ दिवसांच्या अंतराने पाणी द्यावे.

खत: लागवडीनंतर २ ते ३ महिन्यांनी झाडाला भर (मातीची प्रणी) देताना सेंद्रिय खते किंवा नत्र-स्फुरद-पालशचा (NPK) संतुलित डोस द्यावा.

५. काढणी

लागवडीनंतर साधारण ८ ते ९ महिन्यांत (नोव्हेंबर-डिसेंबर) सुरणाची पाने पिवळी पडून वाळू लागतात.

पाने पूर्ण वाळल्यानंतर कंद जमिनीतून काळजीपूर्वक उकरून बाहेर काढावेत. प्रति एकर १५ ते २५ टनांपर्यंत उत्पादन मिळू शकते.

Edited By- Dhanashri Naik