Publish Date: Tue, 07 Jul 2026 (20:12 IST)
Updated Date: Tue, 07 Jul 2026 (20:16 IST)
देशात इथेनॉल-मिश्रित पेट्रोलचा वापर सातत्याने वाढत आहे. सरकार २० टक्के इथेनॉल असलेल्या E20 पेट्रोललाही प्रोत्साहन देत आहे आणि आता अनेक चारचाकी व दुचाकी वाहने याच इंधनावर तयार केली जात आहेत. पण तुम्हाला E20, E85 आणि E100 यांमधील फरक माहित आहे का, आणि तुमच्या वाहनासाठी कोणते इंधन योग्य आहे? चला, जाणून घेऊ या.
E20, E85 आणि E100 यांचा अर्थ काय आहे?
या इंधनांच्या नावांमध्ये असलेले 'E' हे इथेनॉल दर्शवते, तर त्यापुढील संख्या इंधनातील इथेनॉलचे प्रमाण दर्शवते.
E20 मध्ये २०% इथेनॉल आणि ८०% पेट्रोल असते. हे मिश्रण सध्या भारतात मोठ्या प्रमाणावर वापरले जात आहे. E20 सुसंगत म्हणून चिन्हांकित केलेली वाहने कोणत्याही बदलांशिवाय त्याचा सुरक्षितपणे वापर करू शकतात.
E85 मध्ये ८५% इथेनॉल असते. हे विशेषतः फ्लेक्स-फ्यूएल वाहनांसाठी तयार केले आहे. या वाहनांमध्ये जास्त इथेनॉलचा वापर हाताळण्यासाठी विशेष इंधन प्रणाली, सेन्सर्स आणि इंजिन ट्युनिंग केलेले असते.
E100 हे जवळजवळ पूर्णपणे इथेनॉलवर आधारित असलेले इंधन आहे. त्याचा वापर केवळ खास विकसित केलेल्या वाहनांमध्येच केला जाऊ शकतो. सर्वसाधारण पेट्रोल इंजिन त्यासाठी योग्य नाहीत.
तिन्ही इंधने एकमेकांच्या जागी वापरता येतात का?
नाही, E20, E85 आणि E100 हे इंधन एकमेकांच्या जागी अजिबात वापरता येत नाहीत. तुमच्या वाहनासाठी सर्वात सुरक्षित इंधन कोणते, हे पूर्णपणे वाहन निर्मात्याची मान्यता आणि मालकाच्या मॅन्युअलवर अवलंबून असते. त्यामुळे, इंधन भरण्यापूर्वी नेहमी तुमच्या वाहनाच्या शिफारसी तपासा, कारण यामुळे तुमच्या वाहनाचे नुकसान होऊ शकते.
अतिरिक्त इथेनॉलमुळे तुमच्या इंजिनचे नुकसान होते का?
सोशल मीडियामुळे अनेक लोकांमध्ये हा गैरसमज प्रचलित आहे. तज्ञांच्या मते, इथेनॉलमुळे इंजिनचे नुकसान होते हा गैरसमज पूर्णपणे खोटा आहे. खरी समस्या तेव्हा निर्माण होते, जेव्हा वाहनाच्या क्षमतेपेक्षा जास्त इथेनॉल असलेले इंधन वापरले जाते.
जर तुमचे वाहन E20 सुसंगत असेल, तर E20 पेट्रोलमुळे इंजिनला नुकसान होणार नाही. उत्पादकांनी या मिश्रणाला अनुकूल असे फ्युएल लाईन्स, सील्स आणि इंजिनचे इतर महत्त्वाचे भाग आधीच डिझाइन केलेले आहेत.
मात्र, सामान्य पेट्रोल इंजिनमध्ये E85 किंवा E100 सारखी जास्त इथेनॉल असलेली इंधने वापरल्यास समस्या निर्माण होऊ शकतात. इथेनॉल पेट्रोलपेक्षा वेगळ्या पद्धतीने जळते, त्यामुळे या इंधनांसाठी इंजिनचे वेगळे कॅलिब्रेशन आवश्यक असते.
जरी पेट्रोलियम विक्रेत्यांचे म्हणणे आहे की, यामुळे दीर्घकाळात जुन्या वाहनांच्या काही रबर आणि धातूच्या भागांवर परिणाम होऊन इंधन प्रणाली निकामी होऊ शकते, कार्यक्षमतेत घट होऊ शकते आणि महागडी दुरुस्ती करावी लागू शकते, तरीही आतापर्यंत अशी कोणतीही घटना नोंदवली गेलेली नाही. दरम्यान, एआरएआयच्या (ARAI) एका अहवालानुसार, यामुळे मायलेज सहा टक्क्यांपर्यंत कमी होऊ शकते आणि अनेक जुन्या गाड्यांच्या भागांचे नुकसान होऊ शकते.
इथेनॉलचे प्रमाण वाढल्याने मायलेज का कमी होते?
अनेक वाहन मालकांना असे आढळून येते की, इथेनॉलच्या ऊर्जा कार्यक्षमतेमुळे, जास्त इथेनॉल असलेले इंधन मायलेज कमी करते.
इथेनॉलमध्ये पेट्रोलपेक्षा कमी ऊर्जा असते, त्यामुळे तेवढीच शक्ती निर्माण करण्यासाठी इंजिनला थोडे जास्त इंधन जाळावे लागते.
E20 साठी डिझाइन केलेल्या वाहनांमध्ये हा फरक सहसा कमी जाणवतो, कारण इंजिनची रचना त्यानुसारच केलेली असते.
दुसरीकडे, E85 आणि E100 वापरल्यास मायलेजमध्ये मोठी घट दिसून येऊ शकते, विशेषतः जर वाहन फ्लेक्स-फ्यूएल मॉडेल नसेल तर.
मारुती सुझुकी, टोयोटा, महिंद्रा आणि हीरो मोटोकॉर्प यांसारख्या वाहन कंपन्यांच्या मते, विस्तृत चाचणीनंतर ई२० पेट्रोल सादर करण्यात आले आहे. कंपन्या आणि तज्ञांचे म्हणणे आहे की, ई२० अनुरूप बनवलेल्या वाहनांमध्ये याचा वापर करणे सुरक्षित आहे.
इंधन निवडताना नेहमी वाहन निर्मात्याच्या शिफारशींचे पालन करणे. मालकाच्या मॅन्युअलमध्ये नमूद केलेला इंधन ग्रेडच वापरा. यामुळे इंजिनची कार्यक्षमता सुधारते, इंधन प्रणालीचे संरक्षण होते आणि भविष्यात होणारा अनावश्यक दुरुस्तीचा खर्चही टाळता येतो.
About Writer
प्रिया दीक्षित
प्रिया दीक्षित गेल्या ५ वर्षांपासून मीडिया क्षेत्रात कार्यरत असून सध्या त्या 'वेबदुनिया'च्या मराठी विभागात Junior Sub Editor म्हणून आपली जबाबदारी सांभाळत आहेत. त्यांनी मध्य प्रदेशातील ग्वाल्हेर येथील प्रतिष्ठित जिवाजी विद्यापीठातून होमसायन्समध्ये पदवी आणि हिंदी या भाषत पदव्युत्तर शिक्षण पूर्ण केले आहे, तसेच त्यांच्याकडे कॉम्प्युटरचा डिप्लोमा देखील आहे. सनसनाटी पसरवण्याऐवजी प्रत्येक....
आणखी वाचा