महाराष्ट्रातील सर्वात थंड गाव कोणतं? उत्तर ऐकून आश्चर्य वाटेल

महाराष्ट्रातील सर्वात थंड हवेचे ठिकाण विचारले, तर ९०% लोकांच्या डोक्यात पहिले नाव येते ते म्हणजे महाबळेश्वर! पण जर तुम्हाला वाटत असेल की महाबळेश्वर हेच महाराष्ट्रातील सर्वात थंड गाव किंवा ठिकाण आहे, तर तुमचे उत्तर चुकीचे आहे.  

उत्तर ऐकून खरोखरच आश्चर्य वाटेल, कारण महाराष्ट्रातील सर्वात थंड गाव म्हणून अशा ठिकाणांची नोंद होते, ज्यांची नावे सामान्यतः कोणाच्याही डोक्यात येत नाहीत:

निफाड हे द्राक्ष उत्पादनाचे प्रमुख क्षेत्र आहे आणि गेल्या काही वर्षांत हिवाळ्यात महाराष्ट्रातील सर्वात थंड ठिकाण म्हणून प्रसिद्ध झाले आहे. 

निफाड (जिल्हा नाशिक) - थंडीचे नवे केंद्र  गेल्या काही वर्षांतील हवामान खात्याच्या आकडेवारीनुसार, नाशिक जिल्ह्यातील 'निफाड' हे हिवाळ्यात महाराष्ट्रातील सर्वात थंड ठिकाण म्हणून नावारूपास आले आहे.

तापमान: हिवाळ्यात निफाडचा पारा अनेकदा १.८° सेल्सिअस ते ४° सेल्सिअस इतका खाली घसरतो.  

आश्चर्यकारक गोष्ट: हे कोणतेही हिल स्टेशन नाही, तर एक सपाट शेतीचा भाग आहे. निफाड हा भाग द्राक्षांच्या बागांसाठी प्रसिद्ध आहे. इथे पडणाऱ्या कडाक्याच्या थंडीमुळे काही वेळा द्राक्षांच्या पानांवर आणि पिकांवर बर्फाचे (दवबिंदू गोठून) थर साचल्याचे पाहायला मिळाले आहे. उत्तर भारताकडून येणारे थंड वारे इथे थेट धडकत असल्यामुळे ही परिस्थिती निर्माण होते.  

का निफाड?

तसेच निफाड हे द्राक्ष उत्पादनाचे प्रमुख क्षेत्र आहे आणि गेल्या काही वर्षांत हिवाळ्यात महाराष्ट्रातील सर्वात थंड ठिकाण म्हणून प्रसिद्ध झाले आहे. गेल्या काही हिवाळ्यांमध्ये निफाडचे किमान तापमान वारंवार १.८° सेल्सिअस ते ४° पर्यंत खाली जाते. कधीकधी द्राक्षांच्या शेतात बर्फाचे थर सुद्धा पडतात. हे ठिकाण डेक्कन पठारावर आहे, डोंगर नसल्याने रात्री थंड हवा सहज साचते आणि तापमान खूप घसरते.

का एवढी थंडी? (भौगोलिक कारणे)

बशीसारखी रचना - खुला, सपाट प्रदेश. उत्तरेकडील थंड वारे अडथळा न पडता येतात आणि रात्री हवा खाली साचते.

नद्या आणि सिंचन- गोदावरी, कादवा, दारणा नद्या आणि द्राक्षबागांमुळे आर्द्रता जास्त, ज्यामुळे थंडी बोचरी वाटते.

रेडिएशनल कूलिंग- स्वच्छ आकाशामुळे रात्री जमीन वेगाने थंड होते.

उंची -समुद्रसपाटीपासून सुमारे ५५०-६०० मीटर उंची, ज्यामुळे मैदानी भागापेक्षा थंड. तसेच निफाड हे मैदानी भागातील थंडीचे आश्चर्य आहे. हिल स्टेशन नसतानाही भौगोलिक रचनेमुळे ते राज्यातील थंडीचे 'राजधानी' ठरते.

महाबळेश्वर का मागे पडते?

महाबळेश्वरला नेहमी सर्वात थंड समजलं जातं कारण तिथे आर्द्रता जास्त असते, त्यामुळे बोचरी थंडी जास्त जाणवते. पण वास्तविक किमान तापमान निफाडचं सर्वात कमी असतं.

महाबळेश्वर हे समुद्रसपाटीपासून खूप उंचावर (१३७२ मीटर) असल्यामुळे तिथे वर्षभर हवामान आल्हाददायक आणि बोचरी थंडी असते. मात्र, तिथे हवेत आर्द्रता जास्त असते. याउलट, निफाड भागात कोरडी थंडी असते, ज्यामुळे हिवाळ्यात तिथला पारा महाबळेश्वरपेक्षाही जास्त खाली घसरतो.  त्यामुळे पुढच्या वेळी कोणी विचारले तर नक्कीच सांगा-  पर्यटनासाठी महाबळेश्वर भारी असले, तरी कडाक्याच्या थंडीचा रेकॉर्ड मात्र निफाडच्या नावावर आहे!

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By- Dhanashri Naik