Publish Date: Sun, 08 Nov 2026 (07:00 IST)
Updated Date: Sat, 07 Nov 2026 (19:58 IST)
भारतात चहा हे केवळ एक पेय नसून, ते लोकांच्या दैनंदिन जीवनाचा एक महत्त्वाचा भाग बनले आहे. सकाळची धावपळ असो किंवा थकलेली संध्याकाळ, एक कप गरम चहा अनेकांना ताजेतवाने करतो. चहाबरोबर बिस्किटे, स्नॅक्स, समोसे आणि पकोडे खाणे देखील खूप सामान्य आहे. पण तुम्हाला माहित आहे का की, चहाबरोबर सेवन केलेले काही पदार्थ संवेदनशील व्यक्तींमध्ये गॅस, आम्लपित्त आणि अपचन वाढवू शकतात?
चहामधील कॅफीनमुळे काही लोकांमध्ये ॲसिड रिफ्लक्स आणि छातीत जळजळ वाढू शकते. याव्यतिरिक्त, अति तेलकट, मसालेदार आणि जड पदार्थांमुळे देखील अपचन होऊ शकते. तथापि, प्रत्येक व्यक्तीची पचनसंस्था वेगळी असते. त्यामुळे, कोणताही विशिष्ट पदार्थ प्रत्येकासाठी हानिकारक आहे असे लेबल लावणे योग्य नाही. चहा प्यायल्यानंतर तुम्हाला पोटात गॅस, ढेकर येणे किंवा छातीत जळजळ होत असल्यास, तुमच्या खाण्याच्या सवयींकडे लक्ष देणे महत्त्वाचे आहे.
१. समोसे आणि पकोडे
पावसाळ्यात आणि थंडीच्या दिवसांत अनेक लोकांना गरम चहाबरोबर समोसे किंवा भजी खायला आवडतात. मात्र, हे पदार्थ सहसा तेलात तळलेले असल्यामुळे त्यात चरबीचे प्रमाण जास्त असू शकते. अति तेलकट पदार्थ पचायला जास्त वेळ लागू शकतो. काही लोकांसाठी, यामुळे पोटदुखी, छातीत जळजळ आणि अपचनाचा धोका वाढू शकतो. जर तुम्हाला आधीपासूनच आम्लपित्ताचा त्रास असेल, तर चहाबरोबर तळलेले पदार्थ खाण्याचे प्रमाण मर्यादित ठेवणे उत्तम ठरू शकते.
२. मसालेदार स्नॅक्स
खारट पदार्थ, मसालेदार पोळ्या किंवा चहाबरोबर मिरची यांसारखे मसालेदार पदार्थ खाणे देखील सामान्य आहे. मसालेदार पदार्थांमुळे काही लोकांमध्ये छातीत जळजळ आणि आम्लपित्ताची लक्षणे वाढू शकतात. चहाबरोबर मसालेदार पदार्थ खाल्ल्यानंतर तुम्हाला वारंवार आंबट ढेकर येत असतील, तर काही दिवसांसाठी त्याचे प्रमाण कमी करून पहा. यामुळे तुम्हाला हे ठरवण्यास मदत होऊ शकते की तुमच्या त्रासाचे कारण तो पदार्थच आहे का.
३. चॉकलेट आणि चॉकलेटपासून बनवलेले स्नॅक्स
बऱ्याच लोकांना चहाबरोबर चॉकलेट बिस्किटे, चॉकलेट केक आणि इतर गोड पदार्थ खायला आवडतात. मात्र, काही लोकांमध्ये चॉकलेटमुळे ॲसिड रिफ्लक्सची लक्षणे वाढू शकतात. ज्या लोकांना वारंवार छातीत जळजळ होते, त्यांनी चॉकलेट खाल्ल्यानंतर त्यांची लक्षणे वाढतात का, याचा विशेष विचार करावा. याचा अर्थ असा नाही की चॉकलेट आणि चहा प्रत्येकासाठी हानिकारक आहेत.
४. क्रीम केक आणि पेस्ट्री
चहाबरोबर क्रीम केक, पेस्ट्री आणि जास्त चरबीयुक्त बेकरी पदार्थ खाल्ल्याने काही लोकांना पचनाच्या समस्या देखील उद्भवू शकतात. या पदार्थांमधील उच्च चरबीच्या प्रमाणामुळे पोटात जडपणा जाणवू शकतो. ज्यांना अपचन किंवा आम्लपित्ताचा त्रास होतो, त्यांच्यासाठी हे पदार्थ माफक प्रमाणात खाणे फायदेशीर ठरू शकते. ५. अत्यंत आंबट आणि मसालेदार चाट काही संवेदनशील व्यक्तींमध्ये, चहाबरोबर मसालेदार-आंबट चाट, चिंचेची चटणी किंवा टोमॅटोवर आधारित मसालेदार पदार्थ खाल्ल्याने आम्लपित्त वाढू शकते. आंबट पदार्थांमुळे प्रत्येकालाच त्रास होत नाही, परंतु ज्यांना आधीपासूनच ॲसिडिटीचा त्रास आहे, त्यांच्यासाठी काही आम्लयुक्त आणि मसालेदार पदार्थांमुळे लक्षणे वाढू शकतात.
चहा पिताना या गोष्टी लक्षात ठेवा चहामुळे होणाऱ्या समस्या कमी करण्यासाठी, सर्वप्रथम तुम्ही दररोज किती चहा पिता यावर लक्ष ठेवा. जर तुम्हाला वारंवार आम्लपित्ताचा त्रास होत असेल, तर कॅफीनयुक्त चहाचे प्रमाण कमी केल्याने मदत होऊ शकते. चहाबरोबर जास्त तळलेले पदार्थ खाणे टाळा. सावकाश खा आणि अन्न नीट चावून खा. एकाच वेळी भरपूर खाण्याऐवजी, माफक प्रमाणात खा.
एक छोटी आहार-नोंदवही ठेवणे देखील उपयुक्त ठरू शकते. कोणत्या पदार्थांमुळे तुम्हाला छातीत जळजळ, गॅस किंवा पोटात जडपणा जाणवतो, ते लिहून ठेवा. यामुळे तुमची वैयक्तिक कारणे ओळखायला मदत होऊ शकते. हे लक्षात ठेवा की गॅस आणि अपचन केवळ चहामुळेच होत नाही. खूप घाईने जेवणे, अति खाणे, अन्नपदार्थांची असहिष्णुता आणि काही विशिष्ट आरोग्य समस्या देखील यासाठी जबाबदार असू शकतात.
जर तुम्हाला वारंवार पोटदुखी, सतत छातीत जळजळ, गिळण्यास त्रास होणे, वजन कमी होणे किंवा सतत उलट्या होणे यांसारखी लक्षणे जाणवत असतील, तर डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. महत्त्वाची सूचना: चहाबरोबर सामान्य खाद्यपदार्थ घेणे हे प्रत्येकासाठीच विषारी किंवा हानिकारक असेल असे नाही. जर तुम्हाला अस्वस्थता जाणवत असेल, तर तुमची वैयक्तिक लक्षणे वाढवणारे पदार्थ ओळखून त्यांचे सेवन मर्यादित करणे अधिक उपयुक्त ठरेल.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.