Publish Date: Thu, 12 Nov 2026 (07:00 IST)
Updated Date: Wed, 11 Nov 2026 (16:42 IST)
हिवाळ्यात शरीराला अंतर्गत उष्णता, ऊर्जा आणि ताकद देणाऱ्या पौष्टिक नाश्त्याची गरज असते. थंडीच्या दिवसांत चयापचय वेगवान असते, त्यामुळे खालील पदार्थ नाश्त्यासाठी उत्तम मानले जातात:
१. गरमागरम बाजरी किंवा जवारीचा उपमा / दलिया
फायदे: बाजरी आणि ज्वारीमध्ये फायबर आणि लोह मुबलक प्रमाणात असते. बाजरीची तासीर उष्ण असल्यामुळे ती शरीराला थंडीत ऊब देते.
कसे खावे: भाजलेली बाजरी किंवा गव्हाचा दलिया यामध्ये भाज्या (गाजर, मटार, पालक) टाकून चविष्ट उपमा बनवावा.
२. ओट्स आणि ड्रायफ्रूट्स पोरीज
फायदे: ओट्समधील कॉम्प्लेक्स कार्बोहायड्रेट्स शरीराला दिवसभर टिकणारी ऊर्जा देतात.
कसे खावे: ओट्स दुधात शिजवून त्यात बदाम, अक्रोड, खजूर आणि थोडे तूप किंवा मध घालून खावे.
३. अंडी
फायदे: अंडी हा प्रोटीन, व्हिटॅमिन-डी आणि निरोगी चरबीचा सर्वोत्तम स्त्रोत आहे. थंडीत व्हिटॅमिन-डी ची कमतरता भरून काढण्यासाठी हे उत्तम आहे.
कसे खावे: उकडलेली अंडी, ऑम्लेट किंवा अंड्याची भुर्जी हिरव्या भाज्यांसोबत खाऊ शकता.
४. मेथी, पालक किंवा मुळ्याचे पराठे
फायदे: हिवाळ्यात ताज्या हिरव्या भाज्या मुबलक मिळतात. मेथी आणि पालक लोह आणि जीवनसत्त्वांनी समृद्ध असतात, तर मुळा पचनक्रिया सुधारतो.
कसे खावे: गव्हाच्या पिठात बारीक चिरलेली मेथी किंवा पालक मळून, कमी तेलात किंवा साजुक तुपावर शेकून पराठे बनवावेत.
५. नाचणीचा (रागी) शिरा किंवा धिरडे
फायदे: नाचणीमध्ये कॅल्शियम आणि फायबर भरपूर असते. हे हाडे मजबूत करण्यास आणि शरीराचे तापमान संतुलित ठेवण्यास मदत करते.
कसे खावे: नाचणीच्या पिठाचा गुळातला शिरा किंवा नाचणीचे घावणे/धिरडे (Dosa) बनवून खाऊ शकता.
६. मूग डाळ किंवा बेसन चिला
फायदे: पचनास हलके आणि प्रोटीनने भरपूर असलेला हा नाश्ता वजन नियंत्रणात ठेवण्यासही मदत करतो.
कसे खावे: भिजवलेली मूग डाळ वाटून त्यात आले, लसूण, कोथिंबीर टाकून गरमागरम चिला बनवावा.
हिवाळी नाश्त्यासाठी महत्त्वाच्या टिप्स
साजुक तुपाचा वापर: नाश्ता बनवताना पराठे किंवा उपम्यात १ चमचा शुद्ध साजुक तूप जरूर वापरा. तूप सांधे दुखी रोखण्यास आणि त्वचा मऊ ठेवण्यास मदत करते.
गुळाचा वापर: साखरेऐवजी सेंद्रिय गूळ वापरणे हिवाळ्यात अधिक फायदेशीर ठरते.
तिळाचा समावेश: नाश्त्याच्या पदार्थांवर थोडे भाजलेले पांढरे तीळ पेरावेत, ज्यामुळे कॅल्शियम आणि उष्णता दोन्ही मिळते.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.