Publish Date: Sat, 01 Aug 2026 (07:00 IST)
Updated Date: Fri, 31 Jul 2026 (15:57 IST)
मुलांना अनेक गंभीर आजारांपासून वाचवण्यासाठी त्यांना वेळेवर लस देणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. मात्र, लसीकरणाचा नुसता उल्लेख ऐकूनच पालक अनेकदा थोडे चिंताग्रस्त होतात. मुलाला होणाऱ्या वेदना किंवा लसीकरणानंतर काही गुंतागुंत निर्माण होईल का, याची त्यांना काळजी वाटते.
राष्ट्रीय आरोग्य सेवेने पालकांसाठी काही सोप्या आणि व्यावहारिक सूचना दिल्या आहेत. या सूचना लक्षात ठेवून, तुम्ही तुमच्यासाठी आणि तुमच्या मुलासाठी लसीकरणाची संपूर्ण प्रक्रिया तणावमुक्त करू शकता . तुम्ही काय केले पाहिजे, ते आपण समजून घेऊया.
लस घेण्यासाठी जाण्यापूर्वीची तयारी
सैल आणि आरामदायक कपडे घाला.
तुमच्या मुलाच्या आवडत्या वस्तू तुमच्यासोबत ठेवा.
तुमचे लसीकरण कार्ड किंवा नोंदवही सोबत न्यायला विसरू नका.
लसीकरण करून घेताना या गोष्टी लक्षात ठेवा
जागतिक आरोग्य संघटनेनुसार , जेव्हा डॉक्टर किंवा नर्स मुलाला लस देत असतात, तेव्हा पालकांचे वर्तन खूप महत्त्वाचे असते. मुले आपल्या पालकांच्या चेहऱ्यावरील हावभाव खूप लवकर ओळखतात. जर तुम्ही स्वतः घाबरलेले किंवा चिंतेत दिसलात, तर मूल अधिक रडू लागेल. म्हणून, स्वतः शांत राहा आणि हसत राहा. मुलाला आपल्या मांडीवर आरामात अशा प्रकारे धरा की, ज्या भागावर लस द्यायची आहे तो भाग उघडा राहील, पण त्याला जास्त हालचाल करता येणार नाही. तुमच्या स्पर्शाने मुलाला सुरक्षिततेची भावना मिळते. लस देताना मुलाशी बोला, त्याला गोष्ट सांगा, गाणे म्हणा किंवा त्याचे लक्ष त्याच्या खेळण्याकडे वेधून घ्या. अनेकदा मुलाला याची जाणीवही होत नाही आणि काम पूर्ण झालेले असते.
इंजेक्शन दिल्यानंतर लगेचच आपल्या बाळाला हाताळणे महत्त्वाचे आहे. लसीकरणानंतर लगेचच बाळाला मिठी मारा किंवा त्याला आपल्या मांडीवर घ्या. त्याला लवकर शांत होण्यास मदत करण्यासाठी हळुवारपणे कुरवाळा. जर बाळ खूप लहान असेल आणि तुमच्या डॉक्टरांनी सल्ला दिला असेल, तर लसीकरणानंतर लगेचच त्याला आईचे दूध किंवा फॉर्म्युला पाजल्याने लक्षणीय आराम मिळू शकतो आणि वेदना कमी होऊ शकतात.
लसीकरणानंतर सौम्य ताप येणे सामान्य आहे. याचा अर्थ लस शरीरात काम करत आहे. डॉक्टरांचा सल्ला घेतल्यानंतरच आपल्या मुलाला ताप किंवा वेदनाशामक औषध (जसे की पॅरासिटामॉल सिरप) द्या. कोणतेही औषध स्वतःहून घेऊ नका. इंजेक्शन दिलेल्या जागी थोडा लालसरपणा किंवा सूज येणे सामान्य आहे. हे सहसा दोन ते तीन दिवसांत आपोआप बरे होते. त्या भागाभोवती घट्ट कपडे घालणे टाळा. शरीरातील पाण्याची कमतरता टाळण्यासाठी भरपूर पाणी, दूध किंवा सूप द्या.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.