फ्रिजमध्ये या वस्तू ठेवल्यास आरोग्याला होऊ शकते नुकसान

फ्रिज आपल्या स्वयंपाकघरातील एक अत्यंत महत्त्वाचा भाग आहे, जो अन्न ताजे ठेवण्यास मदत करतो. पण बऱ्याचदा आपण माहितीअभावी अशा काही गोष्टी फ्रिजमध्ये ठेवतो, ज्या खरं तर तिथे ठेवणं आरोग्यासाठी नुकसानकारक ठरू शकतं. फ्रिजमधील अति-थंड वातावरणामुळे काही पदार्थांमधील पोषक तत्वे नष्ट होतात, तर काही पदार्थांमध्ये बॅक्टेरिया किंवा विषारी घटक तयार होऊ शकतात. फ्रिजमध्ये कोणत्या वस्तू ठेवणे टाळले पाहिजे, याची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे:

फ्रिजमध्ये कधीही न ठेवण्याचे पदार्थ

१. लसूण आणि कांदा

कांदा आणि लसूण फ्रिजमध्ये ठेवल्यास त्यातील ओलाव्यामुळे त्यांना बुरशी लागण्याची शक्यता असते. तसेच फ्रिजमधील थंड हवेमुळे कांदा मऊ आणि पचपचीत होतो. लसूण फ्रिजमध्ये ठेवल्यास तो अंकुरित होऊ लागतो आणि त्याचा मूळ स्वाद निघून जातो.

२. बटाटे

बटाटे कधीही फ्रिजमध्ये ठेवू नयेत. फ्रिजमधील थंड तापमानामुळे बटाट्यामध्ये असलेले स्टार्च हे साखरेमध्ये रूपांतरित होते. असे बटाटे शिजवल्यानंतर किंवा तळल्यानंतर त्यातून 'ॲक्रिलामाइड' नावाचे हानिकारक रसायन तयार होते, जे आरोग्यासाठी, विशेषतः कर्करोगाचा धोका वाढवण्यासाठी कारणीभूत ठरू शकते.

३. टोमॅटो

फ्रिजमधील थंड हवेमुळे टोमॅटो पिकण्याची नैसर्गिक प्रक्रिया थांबते. यामुळे टोमॅटोचा स्वाद बदलतो आणि ते मऊ पडतात. टोमॅटो नेहमी खोलीच्या तापमानाला उघड्यावर ठेवावेत.

४. मध

मध हा निसर्गातील असा एकमेव पदार्थ आहे जो कधीही खराब होत नाही. जेव्हा तुम्ही मध फ्रिजमध्ये ठेवता, तेव्हा थंड तापमानामुळे त्याचे स्फटिकीकरण होते, म्हणजेच मध साखरेसारखा कडक होतो आणि त्याची गुणवत्ता कमी होते.

५. ब्रेड

अनेकांना ब्रेड फ्रिजमध्ये ठेवण्याची सवय असते. पण फ्रिजमधील कोरडी हवा ब्रेडमधील ओलावा शोषून घेते, ज्यामुळे ब्रेड खूप लवकर कोरडा आणि शिळा होतो. ब्रेड नेहमी सामान्य तापमानात ठेवावा किंवा जास्त दिवस टिकवायचा असल्यास फ्रीझरमध्ये एअर-टाईट बॅगमध्ये ठेवावा.

६. केळी आणि टरबूज

केळी थंड तापमानात ठेवल्यास ती काळी पडतात आणि लवकर कुजतात. दुसरीकडे, अख्खे टरबूज किंवा कलिंगड फ्रिजमध्ये ठेवल्यास त्यातील अँटी-ऑक्सिडंट्स नष्ट होतात. मात्र, टरबूज कापल्यानंतर ते थोड्या वेळासाठी फ्रिजमध्ये झाकून ठेवता येऊ शकते.

आरोग्याला होणारे नुकसान आणि धोके

शिळे अन्न आणि बॅक्टेरियाचा धोका:

अनेकदा आपण उरलेली भाजी किंवा कणीक (पीठ) ३-४ दिवस फ्रिजमध्ये ठेवतो आणि नंतर वापरतो. फ्रिजमध्ये तापमान कमी असले तरी 'लिस्टेरिया' (Listeria) सारखे काही घातक बॅक्टेरिया तिथे वाढू शकतात. असे शिळे अन्न खाल्ल्याने अपचन, गॅस, फूड पॉयझनिंग आणि पोटाचे गंभीर आजार होऊ शकतात.

योग्य पद्धत काय आहे?

कणीक (पीठ): मळलेले पीठ जास्तीत जास्त ६ ते ८ तासांच्या आत वापरून संपवावे. फ्रिजमध्ये दीर्घकाळ ठेवलेले पीठ आरोग्यासाठी हानिकारक ठरते.

मसाले आणि तेल: खोबरेल तेल, मध, किंवा सुके मसाले फ्रिजमध्ये ठेवण्याची अजिबात गरज नसते.

हवेशीर जागा: कांदे, बटाटे आणि लसूण एका टोपलीत, सुक्या आणि हवेशीर ठिकाणी ठेवावेत (पण कांदा आणि बटाटा एकत्र ठेवू नये, कारण कांद्यातून निघणाऱ्या गॅसमुळे बटाटे लवकर सडतात).

प्रत्येक पदार्थ फ्रिजमध्ये ठेवण्यासाठी नसतो. योग्य साठवणूक केली, तर अन्न सुरक्षित राहील आणि तुमचे आरोग्यही उत्तम राहील!