Female Fertility रात्री ११ नंतर जागे राहताय? महिलांनो सावधान, 'फर्टिलिटी'वर होतोय अपुऱ्या झोपेचा परिणाम!

आजकालच्या बदलत्या जीवनशैलीत रात्री उशिरापर्यंत (११ नंतर) जागे राहणे ही एक फॅशन किंवा गरज बनली आहे, पण याचा महिलांच्या आरोग्यावर आणि विशेषतः प्रजनन क्षमतेवर (Fertility) खूप गंभीर परिणाम होतो. यामागील मुख्य शास्त्रीय कारणे आणि शरीरात होणारे बदल खालीलप्रमाणे आहेत:

१. मेलाटोनिन (Melatonin) संप्रेरकाची कमतरता

जेव्हा आपण रात्री अंधारात वेळेवर झोपतो, तेव्हा आपले शरीर 'मेलाटोनिन' नावाचे संप्रेरक तयार करते. या संप्रेरकाला 'स्लीप हार्मोन' म्हणतात. हे संप्रेरक महिलांच्या अंडाशयातील अंड्यांचे फ्री रॅडिकल्सपासून रक्षण करते आणि त्यांची गुणवत्ता सुधारते. रात्री ११ नंतर जागे राहिल्याने आणि मोबाईल/टीव्हीच्या कृत्रिम प्रकाशामुळे मेलाटोनिनची निर्मिती कमी होते, ज्यामुळे अंड्यांची गुणवत्ता खराब होऊ शकते.

२. हार्मोनल असंतुलन (Hormonal Imbalance)

आपल्या शरीराचे एक जैविक घड्याळ असते, ज्याला 'सर्कॅडियन रिदम' म्हणतात. रात्री उशिरापर्यंत जागे राहिल्याने हे घड्याळ बिघडते. यामुळे मासिक पाळी नियमित ठेवणारे हार्मोन्स (LH आणि FSH) विस्कळीत होतात.पाळी अनियमित होते किंवा ओव्हुलेशन (अंड्याची निर्मिती आणि सुटका होण्याची प्रक्रिया) थांबते, ज्यामुळे गर्भधारणेत अडचणी येतात.

३. स्ट्रेस हार्मोन आणि वजन वाढणे

रात्री जागण्यामुळे शरीरात 'कॉर्टिसॉल' नावाच्या स्ट्रेस हार्मोनची पातळी वाढते. यामुळे मानसिक ताण वाढतो आणि रात्रीच्या वेळी भूक लागल्याने वजन वेगाने वाढते. वजन वाढल्यामुळे PCOS/PCOD (अंडाशयात गाठी होणे) सारख्या समस्या उद्भवतात, ज्या थेट वंध्यत्वाला कारणीभूत ठरतात.

तज्ज्ञांचा सल्ला: जर तुम्ही गर्भधारणेचा विचार करत असाल, तर रात्री १० ते ११ च्या दरम्यान झोपणे आणि ७ ते ८ तासांची शांत झोप घेणे अत्यंत आवश्यक आहे. झोपण्यापूर्वी किमान १ तास आधी मोबाईल स्क्रीन बंद करणे हा यावरील सर्वात सोपा आणि प्रभावी उपाय आहे.

अस्वीकारण: हा लेख सामान्य माहितीवर आधारित असून वेबदुनिया याची पुष्टी करत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ञांचा सल्ला घ्यावा.