Publish Date: Thu, 12 Nov 2026 (08:00 IST)
Updated Date: Wed, 11 Nov 2026 (15:57 IST)
हिवाळ्यात बाजरीच्या पिठाचा शीरा (किंवा बाजरीचा हलवा) खाणे आरोग्यासाठी अत्यंत फायदेशीर मानले जाते. बाजरी उष्ण तासीर असणारी, लोह आणि कॅल्शियमने भरपूर असते. गुळासोबत बनवलेला हा शीरा शरीराला त्वरित ऊर्जा आणि ऊब देतो.
साहित्य-
बाजरीचे पीठ: १ कप
साजुक तूप: १/२ कप
गूळ (बारीक चिरलेला): ३/४ कप (चवीनुसार कमी-जास्त करू शकता)
पाणी किंवा दूध: २ कप (गरम)
वेलची पावडर: १/२ चमचा
जयफळ पावडर: १/४ चमचा (ऐच्छिक)
ड्रायफ्रूट्स (बदाम, काजू, पिस्ता): २-३ चमचे (काप केलेले)
पांढरे तीळ: १ चमचा (भाजलेले)
कृती-
गुळाचे पाणी तयार करणे: एका भांड्यात २ कप पाणी (किंवा १ कप पाणी + १ कप दूध) गरम करा. त्यात चिरलेला गूळ घाला आणि तो पूर्ण वितळेपर्यंत गरम करून घ्या (उकळायची गरज नाही, फक्त गूळ विरघळू द्या).
पीठ भाजणे: कढईत साजुक तूप गरम करा. त्यात ड्रायफ्रूट्सचे काप हलके तळून बाजूला काढून घ्या. आता त्याच तुपात बाजरीचे पीठ घाला. मंद आचेवर पीठ सतत ढवळत राहा. पिठाचा रंग सोनेरी-तपकिरी होईपर्यंत आणि तुपाचा छान खमंग सुगंध येईपर्यंत (सुमारे ७ ते १० मिनिटे) पीठ व्यवस्थित भाजा.
पाणी/दूध घालणे: पीठ छान भाजल्यावर त्यात तयार केलेले गुळाचे गरम पाणी गाळणीने गाळून हळूहळू ओता. (पाणी घालताना पीठ सतत ढवळत राहा, जेणेकरून गाठी होणार नाहीत).
शिरा शिजवणे: मिश्रण घट्ट होईपर्यंत आणि कढईच्या कडांनी तूप सुटेपर्यंत मंद आचेवर ढवळत राहा.
आता त्यावर २ मिनिटे झाकण ठेवून वाफ काढून घ्या.
सजावट व सर्व्हिंग: शेवटी त्यात वेलची पावडर, जायफळ पावडर, तळून घेतलेले ड्रायफ्रूट्स आणि भाजलेले पांढरे तीळ घालून व्यवस्थित मिक्स करा. गरमागरम बाजरीचा शीरा खाण्यासाठी तयार आहे!
खास टिप्स
गूळ सुटसुटीत वितळावा: गूळ नेहमी गरम पाण्यात विरघळवून गाळूनच वापरावा, यामुळे गुळातील कचरा निघून जातो.
मंद आच: बाजरीचे पीठ भाजताना घाई करू नका; मंद आचेवर भाजल्यासच शीरा चविष्ट होतो आणि पिठाचा कच्चापणा निघून जातो.
सुंठ पावडर: हिवाळ्यात सर्दी-कफापासून वाचण्यासाठी तुम्ही यात १/२ चमचा सुंठ पावडर देखील घालू शकता.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
