श्रावणात उपवास करताय? जाणून घ्या महत्त्वाचे धार्मिक नियम, आहार आणि योग्य पद्धत

हिंदू धर्मशास्त्र आणि परंपरेनुसार श्रावण महिन्यात उपवास करण्याचे विशेष महत्त्व आहे. या काळात उपवास करताना काही धार्मिक व आरोग्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचे नियम पाळले जातात:

उपवासाचे मुख्य नियम
संयम आणि सात्त्विकता: श्रावणात केवळ आहाराचाच नाही, तर विचारांचाही उपवास मानला जातो. त्यामुळे राग, वादविवाद आणि कटू शब्द बोलणे टाळावे.

एकभुक्त किंवा फलाहार: अनेक लोक श्रावणात दिवसभर फलाहार करतात आणि संध्याकाळी/रात्री एकदाच अन्न ग्रहण करतात (याला 'एकभुक्त' राहणे म्हणतात).

सात्त्विक आहार: उपवासाच्या दिवशी हलका व सात्त्विक आहार घ्यावा.

शिवपूजा: उपवासाच्या दिवशी सकाळी स्नान करून भगवान शिवाची पूजा करावी, त्यांना जल, दूध, बेलपत्र आणि पांढरी फुले अर्पण करावीत.

काय खावे?
फळे व सुकामेवा: सफरचंद, केळी, डाळिंब, बदाम, काजू, मनुके इत्यादी.
पारंपरिक उपवासाचे पदार्थ: साबुदाणा, वरीचे तांदूळ (भगरी), रताळे, बटाटा, राजगिरा.
दुग्धजन्य पदार्थ: दूध, दही, ताक, लस्सी आणि तूप.
मीठ: साध्या मिठाऐवजी सैंधव मीठ वापरावे.

काय टाळावे?
मांसाहार व मद्यपान: श्रावण महिन्यात मांसाहार, अंडे आणि मद्यपान पूर्णपणे वर्ज्य मानले जाते.
कांदा आणि लसूण: तामसिक गुणांमुळे कांदा आणि लसणाचा वापर उपवासाच्या किंवा नेहमीच्या अन्नातही टाळला जातो.
काही प्रकारची धान्ये व डाळी: गव्हाचे पीठ, मैदा, तांदूळ, बेसन आणि सर्व प्रकारच्या डाळी उपवासाला खात नाहीत.
मसाले: उपवासात हळद, मोहरी, गरम मसाला यांसारखे उग्र मसाले वापरणे टाळावे.

आरोग्यासाठी महत्त्वाच्या टिप्स
भरपूर पाणी प्या: उपवासाच्या वेळी शरीरात पाण्याचे प्रमाण कमी होऊ देऊ नका. ताक, लिंबू पाणी किंवा शहाळ्याचे पाणी प्या.
अति-तळलेले पदार्थ टाळा: साबुदाणा वडा किंवा खूप तेलकट-तिखट पदार्थ जास्त प्रमाणात खाणे टाळा, ज्यामुळे अपचन किंवा ॲसिडिटी होऊ शकते.
औषधे व आजारपण: जर तुम्हाला मधुमेह किंवा इतर काही आजार असतील, तर कडक उपवास न करता डॉक्टरांच्या सल्ल्यानेच उपवास करावा.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीचीपूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By- Dhanashri Naik