उपवासात चालणारे ७ पौष्टिक पदार्थ, दिवसभर राहाल ऊर्जावान

उपवास म्हटला की अनेकदा साबुदाणा खिचडी किंवा तळलेले वेफर्स खाल्ले जातात. पण यामुळे ॲसिडिटी, थकवा आणि वजन वाढण्याची शक्यता असते. उपवासाच्या दिवशी शरीर निरोगी, पचनक्रिया सुरळीत आणि दिवसभर ऊर्जावान  राहण्यासाठी काही सोपे व अत्यंत पौष्टिक पदार्थ आज आपण पाहणार आहोत.

१. रताळ्याची खीर किंवा चाट
रताळ्यामध्ये भरपूर प्रमाणात फायबर, व्हिटॅमिन-A आणि कॉम्प्लेक्स कार्बोहायड्रेट्स असतात.
कसे खावे: रताळे उकडून त्यात थोडे सेंधव मीठ, जिरेपूड आणि लिंबू पिळून चाट बनवून खाऊ शकता. किंवा दुधात उकडून हलकी साखरेची खीर बनवून घेता येते.
फायदा: यामुळे रक्तातील साखर नियंत्रित राहते आणि दीर्घकाळ भूक लागत नाही.

२. राजगिरा आणि सुकामेवा लाडू / लापशी
राजगिरा हा उपवासासाठी सर्वोत्तम धान्यांपैकी एक आहे. यात प्रथिनांचे (Protein) प्रमाण भरपूर असते.
कसे खावे: भाजलेला राजगिरा, गूळ आणि थोडे तूप एकत्र करून लाडू बनवू शकता. किंवा राजगिऱ्याचे पीठ दुधात शिजवून लापशी (शीरा) बनवून खाऊ शकता.
फायदा: राजगिऱ्यातील कॅल्शियम आणि प्रोटीनमुळे हाडे बळकट होतात आणि शरीराला झटपट ताकद मिळते.

३. भगरीचे धपाटे किंवा डोसा
भगर (वरीचे तांदूळ) पचायला अतिशय हलकी आणि पौष्टिक असते.
कसे खावे: भगर आणि दाण्याचे कूट एकत्र करून थोडे ताक मिसळा. यात हिरवी मिरची व जिरे घालून तव्यावर मऊ धपाटे किंवा कुरकुरीत डोसा बनवा.
फायदा: साबुदाण्यापेक्षा भगर पचनासाठी खूप उत्तम असते आणि यामुळे पोट जड होत नाही.

४. मखाणा चाट किंवा खीर
मखाणामध्ये कॅल्शियम, मॅग्नेशियम आणि अँटी-ऑक्सिडंट्स भरपूर प्रमाणात असतात.
कसे खावे: १ चमचा तुपावर मखाणे थोडे सेंधव मीठ आणि जिरेपूड टाकून खमंग भाजून घ्या. तसेच मखाण्याची दुधातील खीरही खूप चविष्ट लागते.
फायदा: मखाण्यामध्ये कॅलरीज कमी असतात आणि दिवसभराचा थकवा दूर करण्यासाठी हे उत्तम फूड आहे.

५. वरई-साबुदाणा थालीपीठ
जर साबुदाणा आवडत असेलच, तर तो तळून खाण्याऐवजी थालीपीठाच्या रूपात खाणे अधिक फायदेशीर ठरते.
कसे खावे: थोडा भिजवलेला साबुदाणा, उकडलेला बटाटा, भाजलेल्या दाण्याचे कूट, हिरवी मिरची आणि राजगिरा/भगरीचे पीठ एकत्र करून तव्यावर कमी तेलात थालीपीठ भाजा.
फायदा: कमी तेलात बनल्यामुळे ॲसिडिटी होत नाही आणि पोट दीर्घकाळ भरलेले राहते.

६. ड्राय फ्रूट्स आणि खजूर स्मूदी
सकाळी उपवासाची सुरुवात करण्यासाठी ही स्मूदी सर्वोत्तम पर्याय आहे.
कसे खावे: दूध, भिजवलेले बदाम, अक्रोड, काजू आणि १-२ खजूर (गोडव्यासाठी) मिक्सरमध्ये वाटून घट्ट स्मूदी तयार करा.
फायदा: दिवसभरासाठी आवश्यक असणारे Healthy Fats आणि ऊर्जा यातून मिळते.

७. काकडी-दह्याची कोशिंबीर / रायता
उपवासाच्या दिवशी शरीरातील पाण्याचे प्रमाण टिकवून ठेवणे अत्यंत महत्त्वाचे असते.
कसे खावे: किसलेली काकडी, ताजे दही, भाजलेले दाण्याचे कूट, थोडे सेंधव मीठ आणि हिरवी मिरचीची फोडणी एकत्र करून कोशिंबीर बनवा.
फायदा: दही आणि काकडीमुळे पोटाला थंडावा मिळतो, ॲसिडिटीचा त्रास टळतो आणि डिहायड्रेशन होत नाही.

महत्त्वाची टीप: उपवासाच्या दिवशी दिवसभरात भरपूर पाणी, नारळपाणी किंवा ताक घेत राहा. जास्त तेलकट आणि साखरेचे पदार्थ टाळून वरील पौष्टिक पदार्थांचा आहारात समावेश केल्यास उपवास अजिबात त्रासदायक ठरणार नाही!
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीचीपूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By- Dhanashri Naik